Alfavita Newsroom Η συζήτηση γύρω από την αυτοκτονία εξακολουθεί να αποτελεί ένα δύσκολο και συχνά ταμπού θέμα για πολλές οικογένειες. Ωστόσο, τα νέα στοιχεία που έρχονται στο φως υπογραμμίζουν ότι η σιωπή μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η «βουτιά» δυο 17χρονων κοριτσιών από ταράτσα εξαόροφης πολυκατοικίας στην Ηλιούπολη.
Σύμφωνα με έρευνα του Australian Institute of Family Studies, ένας στους τρεις εφήβους στην Αυστραλία δήλωσε ότι μέσα στους τελευταίους 12 μήνες είχε αυτοκτονικές σκέψεις, σχεδίασε ή ακόμη και αποπειράθηκε να βάλει τέλος στη ζωή του.
Τα ποσοστά εμφανίζονται υψηλότερα στα κορίτσια, με το 38% να αναφέρει σχετικές σκέψεις ή συμπεριφορές, έναντι 31% στα αγόρια. Η κορύφωση καταγράφεται στις ηλικίες 16 έως 17 ετών.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι στα κορίτσια οι τάσεις αυτές φαίνεται να μειώνονται μετά τα 17, ενώ στα αγόρια παραμένουν σταθερές ή ακόμη και αυξάνονται έως την ηλικία των 19 ετών, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τον σχεδιασμό αυτοκτονίας.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι αρκετοί έφηβοι προχώρησαν σε απόπειρα χωρίς να έχουν προηγουμένως εκφράσει σκέψεις ή σχέδια αυτοκτονίας. Συγκεκριμένα, αυτό καταγράφηκε στο 9% των αγοριών και στο 6% των κοριτσιών.
Τα σημάδια που πρέπει να κινητοποιήσουν τους γονείς
Οι ειδικοί τονίζουν ότι, παρότι οι αυτοκτονικές σκέψεις δεν είναι πάντα εύκολο να εντοπιστούν, υπάρχουν συμπεριφορές που μπορεί να λειτουργήσουν ως προειδοποιητικά καμπανάκια.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- απότομες αλλαγές στη διάθεση
- έντονος θυμός ή ευερεθιστότητα
- εκφράσεις απελπισίας ή αναξιότητας
- απομόνωση από φίλους και οικογένεια
- απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που παλαιότερα ευχαριστούσαν τον έφηβο
- αλλαγές στον ύπνο, τη διατροφή ή την προσωπική φροντίδα
- αυξημένη χρήση αλκοόλ ή ουσιών
- συχνές αναφορές στον θάνατο
- χάρισμα προσωπικών αντικειμένων ή «προετοιμασίες αποχαιρετισμού».
Σημαντικό προειδοποιητικό σημάδι θεωρείται και ο αυτοτραυματισμός, όπως κοψίματα ή καψίματα στο σώμα. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, αν και συνήθως δεν συνδέεται άμεσα με πρόθεση αυτοκτονίας, αποτελεί ένδειξη σοβαρής ψυχικής δυσφορίας και δεν πρέπει ποτέ να αγνοείται.
«Μιλήστε ανοιχτά – δεν θα κάνετε κακό»
Ένας από τους μεγαλύτερους φόβους των γονιών είναι ότι μια συζήτηση για την αυτοκτονία μπορεί να επιδεινώσει την κατάσταση. Ωστόσο, οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι το να ρωτήσει κανείς άμεσα έναν έφηβο αν σκέφτεται να βλάψει τον εαυτό του όχι μόνο δεν αυξάνει τον κίνδυνο, αλλά μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά.
Οι ειδικοί προτείνουν στους γονείς να ξεκινούν τη συζήτηση με ήρεμο και υποστηρικτικό τρόπο, δείχνοντας ενδιαφέρον και αποφεύγοντας την κριτική ή την πίεση.
Αν ο έφηβος παραδεχτεί ότι έχει αυτοκτονικές σκέψεις, είναι σημαντικό να διερευνηθεί αν υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο ή προετοιμασία, καθώς αυτό αυξάνει τον άμεσο κίνδυνο.
Πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια
Σε περιπτώσεις όπου ο έφηβος φαίνεται αποφασισμένος να προχωρήσει σε αυτοκτονία ή έχει ήδη καταστρώσει σχέδιο, οι ειδικοί συνιστούν άμεση επικοινωνία με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ή μεταφορά σε νοσοκομείο.
Αν δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, οι γονείς καλούνται να απευθυνθούν σε γιατρό ή επαγγελματία ψυχικής υγείας, ώστε να οργανωθεί έγκαιρη υποστήριξη και παρακολούθηση.
Παράλληλα, τονίζεται η σημασία της στήριξης και των ίδιων των γονιών, καθώς η διαχείριση μιας τέτοιας κατάστασης μπορεί να είναι εξαιρετικά ψυχοφθόρα.
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η έγκαιρη παρέμβαση, η ανοιχτή επικοινωνία και η αναζήτηση βοήθειας μπορούν να σώσουν ζωές.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Ανατροπές στις αναθέσεις μαθημάτων: Τι αλλάζει για χιλιάδες εκπαιδευτικούς
Οι 20 βασικοί συνεργάτες του Αλέξη Τσίπρα - Τα ονόματα
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
