Νίκος Μακρής Η πραγματικότητα του ασφαλιστικού και των ορίων συνταξιοδότησης αναδεικνύει πλέον έντονες ανισότητες ανάμεσα στις διαφορετικές κατηγορίες εργαζομένων, με το συνολικό εργασιακό «ταβάνι» να φτάνει ακόμη και τα 44 έως 47 έτη απασχόλησης.
Σύμφωνα με στοιχεία και αναλύσεις, εργαζόμενοι που εισήλθαν στην αγορά εργασίας από νεαρή ηλικία –είτε στο Δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα– καλούνται σήμερα να διανύσουν μια ιδιαίτερα μακρά επαγγελματική διαδρομή πριν τη συνταξιοδότηση.
Ενδεικτικά, περίπτωση νοσηλεύτριας που φοίτησε σε παραγωγικές σχολές τη δεκαετία του 1980 και εντάχθηκε άμεσα στο δημόσιο σύστημα υγείας, μπορεί να χρειαστεί να παραμείνει ενεργή έως και το 62ο έτος της ηλικίας της, συμπληρώνοντας έως και 44 έτη εργασίας. Σημειώνεται πάντως ότι δεν πρόκειται για ενιαία εικόνα, καθώς σημαντικός αριθμός εργαζομένων έχει ήδη αποχωρήσει νωρίτερα με ευνοϊκότερες διατάξεις, όπως 25ετία ή μειωμένη σύνταξη λόγω ανηλίκων.
Αντίστοιχα, στον ιδιωτικό τομέα, εργαζόμενοι που εισήλθαν στην εργασία αμέσως μετά την υποχρεωτική εκπαίδευση, από την ηλικία των 15 ετών, ενδέχεται να χρειαστεί να παραμείνουν στην αγορά εργασίας για 47 χρόνια. Σε περιπτώσεις διακεκομμένης ασφάλισης ή ανεργίας, η αποχώρηση μπορεί να μετατεθεί ακόμη και στο 67ο έτος, με συνολικό εργασιακό βίο που φτάνει έως και τα 52 χρόνια.
Το ζήτημα, όπως επισημαίνεται, δεν αφορά μαζικές κατηγορίες ασφαλισμένων, ωστόσο αναδεικνύει περιπτώσεις με ιδιαίτερη βαρύτητα, οι οποίες δεν έχουν τύχει αντίστοιχης θεσμικής αντιμετώπισης. Κεντρικό σημείο της συζήτησης αποτελεί το γεγονός ότι το ισχύον πλαίσιο του ΕΦΚΑ προβλέπει σύνταξη στα 62 έτη με 33 έτη ασφάλισης (συν πλασματικά έτη), χωρίς να δίνεται αντίστοιχη δυνατότητα σε περιπτώσεις πολύ μεγαλύτερου πραγματικού χρόνου εργασίας.
Στο δημόσιο σύστημα υγείας, ειδικότερα για το νοσηλευτικό προσωπικό, η συζήτηση αποκτά ακόμη πιο έντονη διάσταση. Οι εργαζόμενες που ξεκίνησαν σε νεαρή ηλικία και εργάζονται επί δεκαετίες σε απαιτητικές συνθήκες –βάρδιες, αυξημένη σωματική και ψυχική καταπόνηση και έκθεση σε νοσοκομειακό περιβάλλον– καλούνται να συμπληρώσουν έως και 44 χρόνια υπηρεσίας για πλήρη συνταξιοδότηση.
Παράλληλα, τίθεται εκ νέου το ζήτημα της ένταξης των νοσηλευτών στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα, καθεστώς που ισχύει στον ιδιωτικό τομέα αλλά όχι στο Δημόσιο. Η εφαρμογή του, σύμφωνα με εκτιμήσεις, θα μπορούσε να οδηγήσει σε συνταξιοδότηση στα 62 με 35ετία ή ακόμη και νωρίτερα με μειωμένη σύνταξη, χωρίς να αλλάζει ριζικά το δημοσιονομικό πλαίσιο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, επανέρχεται στο προσκήνιο το αίτημα για δυνατότητα εξόδου με 40 πραγματικά έτη ασφάλισης, ανεξαρτήτως ηλικίας, για όσους εισήλθαν νωρίς στην αγορά εργασίας και δεν εντάχθηκαν σε ευνοϊκότερα μεταβατικά καθεστώτα.
Την ίδια στιγμή, η μεταβολή του εργασιακού μοντέλου οδηγεί τις νεότερες γενιές σε πιο αργή είσοδο στην απασχόληση, γεγονός που καθιστά ολοένα και πιο σπάνια την πλήρη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης πριν τα 62.
Η συζήτηση για τα όρια συνταξιοδότησης, όπως διαμορφώνεται σήμερα, φαίνεται να ανοίγει εκ νέου με επίκεντρο την εξισορρόπηση ανάμεσα στη δημοσιονομική σταθερότητα και στις πραγματικές συνθήκες εργασίας συγκεκριμένων επαγγελματικών ομάδων.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Αλλαγές κορυφής στην εκπαίδευση της Αττικής: Χηρεύουν 3 θέσεις "κλειδιά"
