Ένα σαφές μήνυμα υπέρ της αλλαγής του σημερινού συστήματος εισαγωγής στα πανεπιστήμια, χωρίς όμως να χαθούν τα στοιχεία αξιοπιστίας και αντικειμενικότητας των Πανελλαδικών Εξετάσεων, καταγράφει πανελλαδική έρευνα της Opinion Poll που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών και παρουσιάστηκε στο 40ό Συνέδριο της Ομοσπονδίας Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδος.
Το 81,5% των ερωτηθέντων θεωρεί αναγκαία την αλλαγή του σημερινού τρόπου εισαγωγής στα ΑΕΙ, την ώρα που μόλις το 24,8% δηλώνει πολύ ή αρκετά ικανοποιημένο από την εκπαίδευση που προσφέρει σήμερα το Λύκειο.
Η εικόνα που προκύπτει είναι ενδιαφέρουσα: η κοινωνία φαίνεται να ζητά αλλαγές, αλλά όχι ένα σύστημα λιγότερο διαφανές ή περισσότερο εξαρτημένο από διαφορετικούς κανόνες ανά σχολείο.
Η ταυτότητα της έρευνας
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την Opinion Poll ΕΠΕ, με εντολέα το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΕΕΑ), από τις 4 έως τις 6 Νοεμβρίου 2026 και είχε πανελλαδική κάλυψη.
Το δείγμα περιλάμβανε 1.002 άτομα ηλικίας 17 ετών και άνω με δικαίωμα ψήφου. Από αυτά, οι 700 συνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν τηλεφωνικά με τη μέθοδο CATI και τυχαία επιλογή τηλεφωνικών αριθμών (RDD), ενώ οι υπόλοιπες 302 μέσω διαδικτυακών panels (CAWI).
Η δειγματοληψία ήταν πολυσταδιακή τυχαία, με ποσοστώσεις βάσει της γεωγραφικής κατανομής, ενώ η στάθμιση έγινε ως προς το φύλο, την ηλικία, την περιοχή κατοικίας και τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών του 2023. Το μέγιστο δειγματοληπτικό σφάλμα αναφέρεται σε ±3%, με διάστημα εμπιστοσύνης 95%.
Η έρευνα με μια ματιά
| Ερώτημα / θέση | Ποσοστό |
|---|---|
| Θεωρούν αναγκαία την αλλαγή του σημερινού συστήματος εισαγωγής στα ΑΕΙ | 81,5% |
| Ζητούν νέο σύστημα με αξιοπιστία αντίστοιχη των Πανελλαδικών | 80,3% |
| Θέλουν κοινή διαδικασία και ίδιους κανόνες για όλους | 81,4% |
| Ζητούν κοινή εξεταστέα ύλη | 82,9% |
| Θέλουν εξετάσεις την ίδια ημέρα σε όλη τη χώρα | 86,9% |
| Ζητούν κοινά θέματα | 84,4% |
| Συμφωνούν με διόρθωση γραπτών από εκπαιδευτικούς άλλων σχολείων | 89,3% |
| Θεωρούν ότι αξιολόγηση σε περισσότερες σχολικές χρονιές μπορεί να μειώσει την πίεση | 72,4% |
| Θεωρούν βασικό πρόβλημα το άγχος της μίας καθοριστικής εξέτασης | 53,6% |
| Εντοπίζουν ως πρόβλημα την κορύφωση της πίεσης στη Γ΄ Λυκείου | 22,6% |
| Θεωρούν πρόβλημα τον περιορισμένο ρόλο της Α΄ και Β΄ Λυκείου | 17% |
| Δηλώνουν πολύ ή αρκετά ικανοποιημένοι από το σημερινό Λύκειο | 24,8% |
Το μεγαλύτερο πρόβλημα: Όλα κρίνονται μέσα σε λίγες ημέρες
Το βασικό μειονέκτημα του σημερινού συστήματος, σύμφωνα με το 53,6%, είναι η πίεση που προκαλεί το γεγονός ότι η εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση κρίνεται ουσιαστικά από μία σειρά εξετάσεων μέσα σε ελάχιστες ημέρες.
Η λογική της «μιας ευκαιρίας», με το αποτέλεσμα πολλών ετών σχολικής διαδρομής να συγκεντρώνεται στις εξετάσεις του Ιουνίου, φαίνεται να αποτελεί το στοιχείο που προβληματίζει περισσότερο τους πολίτες.
Ένα ακόμη 22,6% θεωρεί βασικό πρόβλημα τη μεγάλη συσσώρευση πίεσης στη Γ΄ Λυκείου, ενώ το 17% εντοπίζει αδυναμία στον περιορισμένο ρόλο που έχουν σήμερα η Α΄ και η Β΄ Λυκείου.
Το εύρημα συνδέεται άμεσα με τη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη για το Εθνικό Απολυτήριο και για το κατά πόσο η μαθητική επίδοση μπορεί να αποτιμάται σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου.
Η έρευνα δείχνει ότι το 72,4% θεωρεί πως η αξιολόγηση σε περισσότερες σχολικές χρονιές θα μπορούσε να περιορίσει την πίεση της μιας καθοριστικής εξέτασης.
«Ναι» στην αλλαγή, αλλά με την αξιοπιστία των Πανελλαδικών
Εδώ όμως βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο εύρημα.
Παρότι περισσότεροι από οκτώ στους δέκα ζητούν αλλαγή, το 80,3% θέλει το νέο σύστημα να διαθέτει αξιοπιστία αντίστοιχη με εκείνη των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Με άλλα λόγια, η κριτική στο σημερινό εξεταστικό μοντέλο δεν φαίνεται να μεταφράζεται σε απόρριψη των βασικών εγγυήσεων που το συνοδεύουν.
Το 81,4% ζητά κοινή διαδικασία και ίδιους κανόνες για όλους τους υποψηφίους.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικές είναι οι απαντήσεις στα επιμέρους στοιχεία: 82,9% ζητά κοινή εξεταστέα ύλη, 86,9% εξετάσεις την ίδια ημέρα πανελλαδικά και 84,4% κοινά θέματα.
Τα ποσοστά αυτά δείχνουν ότι οποιοδήποτε νέο σύστημα επιχειρήσει να αντικαταστήσει ή να μετασχηματίσει τις Πανελλαδικές θα πρέπει να πείσει ότι δεν δημιουργεί διαφορετικές «ταχύτητες» μεταξύ σχολείων και περιοχών.
Σχεδόν 9 στους 10 ζητούν ανεξάρτητη βαθμολόγηση
Ακόμη ισχυρότερη είναι η απαίτηση για αμεροληψία στη βαθμολόγηση.
Το 89,3% συμφωνεί με τη διόρθωση των γραπτών από εκπαιδευτικούς άλλων σχολείων, ώστε ο βαθμολογητής να μην έχει προσωπική σχέση με τον μαθητή που εξετάζεται.
Πρόκειται για ένα εύρημα με ιδιαίτερη σημασία στη συζήτηση για το Εθνικό Απολυτήριο, καθώς ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα κάθε νέου συστήματος θα είναι ο τρόπος με τον οποίο θα συνδυαστούν η ενίσχυση του ρόλου του Λυκείου και η διασφάλιση κοινών, αντικειμενικών κριτηρίων.
Μόλις 24,8% ικανοποιημένο από το Λύκειο
Ίσως το πιο προβληματικό εύρημα για το ίδιο το σχολείο είναι ότι μόλις 24,8% των ερωτηθέντων δηλώνει πολύ ή αρκετά ικανοποιημένο από την εκπαίδευση που παρέχει σήμερα το Λύκειο.
Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η συζήτηση δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στον τρόπο εισαγωγής στα πανεπιστήμια.
Αν το Εθνικό Απολυτήριο αποτελέσει απλώς μια διαφορετική τεχνική διαδικασία επιλογής υποψηφίων, χωρίς αλλαγή του ίδιου του Λυκείου, της ύλης, της διδασκαλίας και της σχέσης του σχολείου με τις εξετάσεις, τότε ένα σημαντικό μέρος του προβλήματος θα παραμείνει.
Το μήνυμα της έρευνας
Η δημοσκόπηση δεν δείχνει ότι 8 στους 10 πολίτες έχουν ήδη επιλέξει ένα συγκεκριμένο μοντέλο Εθνικού Απολυτηρίου.
Δείχνει όμως κάτι εξίσου σημαντικό: ότι υπάρχει ευρεία κοινωνική βάση για αλλαγή του σημερινού συστήματος, υπό έναν καθοριστικό όρο.
Το νέο μοντέλο θα πρέπει να μειώνει το άγχος της μιας εξέτασης, να επαναφέρει ουσιαστικό ρόλο σε ολόκληρο το Λύκειο, αλλά ταυτόχρονα να διατηρεί κοινούς κανόνες, κοινή ύλη, κοινά θέματα και αμερόληπτη βαθμολόγηση.
Με απλά λόγια, οι πολίτες φαίνεται να λένε: «Αλλάξτε το σύστημα, αλλά μην πειράξετε αυτό που το κάνει αξιόπιστο».
Και αυτό ίσως αποδειχθεί το δυσκολότερο στοίχημα του Εθνικού Απολυτηρίου.
