Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται οι λεγόμενοι "SuperAgers", άνθρωποι άνω των 80 και 90 ετών που παρουσιάζουν μνήμη και πνευματικές επιδόσεις συγκρίσιμες με πολύ νεότερα άτομα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι συγκεκριμένοι ηλικιωμένοι εμφανίζουν διπλάσιο αριθμό νέων νευρώνων σε σύγκριση με συνομηλίκους τους που παραμένουν γνωστικά υγιείς, ενώ ο αριθμός αυτός είναι περίπου 2,5 φορές μεγαλύτερος σε σχέση με άτομα που πάσχουν από νόσο Αλτσχάιμερ.
Η Δρ. Tamar Gefen, αναπληρώτρια καθηγήτρια ψυχιατρικής και συμπεριφορικών επιστημών στο Ινστιτούτο Mesulam για τη Γνωστική Νευρολογία και τη Νόσο Αλτσχάιμερ της Ιατρικής Σχολής Feinberg του Πανεπιστημίου Northwestern στο Σικάγο, υπογραμμίζει ότι τα αποτελέσματα αποδεικνύουν κάτι εντυπωσιακό: ο γερασμένος εγκέφαλος διατηρεί ικανότητα αναγέννησης.
Νεαροί νευρώνες σε ώριμο εγκέφαλο
Οι ώριμοι νευρώνες είναι σταθεροί, αλλά οι νεαροί νευρώνες χαρακτηρίζονται από αυξημένη ευελιξία και προσαρμοστικότητα. Έχουν μεγαλύτερη ικανότητα να αναπτύσσονται, να ενσωματώνονται στα εγκεφαλικά δίκτυα και να δημιουργούν νέες συνδέσεις.
Στους SuperAgers, αυτοί οι ανώριμοι νευρώνες φαίνεται να διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, παρουσιάζοντας έντονη δραστηριότητα και αυξημένη διεγερσιμότητα. Με απλά λόγια, ο εγκέφαλός τους εμφανίζει χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε πολύ νεότερη ηλικία.
Το ερευνητικό πρόγραμμα του Northwestern μελετά εδώ και 25 χρόνια άτομα με εξαιρετική μνήμη στην τρίτη ηλικία, επιχειρώντας να κατανοήσει τι διαφοροποιεί τον εγκέφαλό τους από τον μέσο όρο.
Ο ρόλος του ιππόκαμπου
Η έρευνα ανέδειξε επίσης τη σημασία του ιππόκαμπου, της περιοχής του εγκεφάλου που σχετίζεται με τη μνήμη. Στους SuperAgers, ο ιππόκαμπος φαίνεται να διαθέτει ένα ιδιαίτερα ενισχυμένο "υποστηρικτικό σύστημα" που ευνοεί την επιβίωση και ανάπτυξη νέων νευρώνων, όπως ένα γόνιμο έδαφος που τρέφει ένα νεαρό φυτό.
Αυτό το μοναδικό κυτταρικό περιβάλλον διευκολύνει τη νευρογένεση, τη διαδικασία δηλαδή δημιουργίας και διατήρησης νέων νευρικών κυττάρων. Η νευρογένεση συνδέεται άμεσα με την εγκεφαλική πλαστικότητα, δηλαδή την ικανότητα του εγκεφάλου να προσαρμόζεται, να επιδιορθώνεται και να διατηρεί τη γνωστική του λειτουργία παρά τη φθορά του χρόνου.
Ανθεκτικότητα απέναντι στη γήρανση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι εγκέφαλοι των SuperAgers εμφάνισαν ακόμη περισσότερους νεοσχηματισμένους νευρώνες από άτομα ηλικίας 30 ή 40 ετών. Το εύρημα αυτό, σύμφωνα με τον επικεφαλής της μελέτης Orly Lazarov, καθηγητή νευροεπιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις στο Σικάγο, αποτυπώνει ένα προφίλ εγκεφαλικής ανθεκτικότητας.
Με άλλα λόγια, οι συγκεκριμένοι ηλικιωμένοι φαίνεται πως διαθέτουν έναν εγκέφαλο που όχι μόνο αντιστέκεται στη φθορά, αλλά παραμένει λειτουργικά ευέλικτος και προσαρμοστικός.
Μια νέα οπτική για την τρίτη ηλικία
Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την ιδέα ότι η γνωστική παρακμή δεν αποτελεί αναπόφευκτη εξέλιξη της γήρανσης. Αντιθέτως, υποδεικνύουν ότι ο εγκέφαλος μπορεί να διατηρήσει και υπό προϋποθέσεις να ενισχύσει τη λειτουργικότητά του.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ για εργαζόμενους ιδιωτικού: Ξεκινούν 10/3 οι αιτήσεις
