Βασίλης Γκουζέλος Μια νέα επιστημονική μελέτη από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Jiao Tong της Σανγκάης, η οποία είδε το φως της δημοσιότητας στο έγκριτο περιοδικό Frontiers in Aging, φέρνει στο προσκήνιο ανησυχητικά ευρήματα για την επίδραση των λεγόμενων «αιώνιων χημικών» (PFAS) στον ανθρώπινο οργανισμό. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η έκθεση σε αυτές τις ουσίες συνδέεται άμεσα με την επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση, με τους άνδρες μέσης ηλικίας να αναδεικνύονται ως η πλέον ευάλωτη πληθυσμιακή ομάδα.
Η μεθοδολογία της έρευνας και οι επιγενετικοί δείκτες
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε δεδομένα από την Εθνική Έρευνα Εξέτασης Υγείας και Διατροφής των ΗΠΑ (NHANES), εστιάζοντας σε δείγμα 326 ατόμων. Η καινοτομία της μελέτης έγκειται στη χρήση δεικτών μεθυλίωσης του DNA, ενός επιγενετικού μηχανισμού που αποκαλύπτει την πραγματική βιολογική ηλικία του κυττάρου, ανεξάρτητα από την ημερολογιακή.
Οι επιστήμονες μέτρησαν τις συγκεντρώσεις έντεκα διαφορετικών ενώσεων PFAS στο αίμα των συμμετεχόντων, ενώ παράλληλα συνεκτίμησαν δημογραφικά στοιχεία, την κοινωνικοοικονομική κατάσταση και τις συνήθειες του τρόπου ζωής, όπως το κάπνισμα, προκειμένου να διασφαλίσουν την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων.
PFNA και PFOSA: Οι δύο βασικοί «ένοχοι»
Αν και τα επίπεδα των χημικών ήταν παρόμοια σε όλα τα φύλα, η ανάλυση έδειξε ότι δύο συγκεκριμένες ουσίες, το PFNA και το PFOSA, εντοπίστηκαν στο 95% των συμμετεχόντων. Αυτές οι ενώσεις συσχετίστηκαν ισχυρά με τη γρήγορη επιγενετική γήρανση, ιδιαίτερα σε άνδρες ηλικίας 50 έως 64 ετών.
Οι ουσίες αυτές δεν είναι άγνωστες στη βιομηχανία, καθώς λόγω της αντοχής τους στη θερμότητα και τη διάβρωση χρησιμοποιούνται σε:
Αντικολλητικά σκεύη και συσκευασίες τροφίμων.
Αδιάβροχα υφάσματα και αφρούς πυρόσβεσης.
Καθαριστικά, πλαστικά, ακόμη και σε υποδομές για data centers τεχνητής νοημοσύνης.
Η συσσώρευση αυτών των ουσιών έχει συνδεθεί στο παρελθόν με σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως καρκίνους, ορμονικές διαταραχές, υπογονιμότητα και χρόνια φλεγμονή.
Γιατί κινδυνεύουν περισσότερο οι άνδρες μέσης ηλικίας;
Ο δρ Για-Κιαν Ξου, εκ των συγγραφέων της μελέτης, εξηγεί ότι η μέση ηλικία αποτελεί ένα «κρίσιμο βιολογικό παράθυρο», όπου το σώμα χάνει μέρος της ανθεκτικότητάς του απέναντι σε εξωτερικούς στρεσογόνους παράγοντες. Από την πλευρά του, ο καθηγητής Ξιανγκγουέι Λι επισημαίνει ότι η μεγαλύτερη επιβάρυνση στους άνδρες μπορεί να οφείλεται στον συνδυασμό των ρύπων με τον τρόπο ζωής. Για παράδειγμα, το κάπνισμα ενδέχεται να δρα συνεργατικά, επιδεινώνοντας την τοξική δράση των PFAS.
Ανάγκη για αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο
Παρόλο που η μελέτη είναι παρατηρησιακή και δεν αποδεικνύει άμεση σχέση αιτίου-αποτελέσματος, οι ερευνητές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Ζητούν από τις ρυθμιστικές αρχές να επεκτείνουν τους περιορισμούς και στις νεότερες χημικές μορφές, όπως το PFNA και το PFOSA, οι οποίες συχνά διαφεύγουν των ελέγχων που επικεντρώνονται σε παλαιότερα, ήδη απαγορευμένα PFAS.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος εποχής για τους δωρεάν τραπεζικούς λογαριασμούς
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
