Μια εκτεταμένη, πολυετής έρευνα σε ενήλικες στη Βραζιλία κατέγραψε ότι η αυξημένη κατανάλωση συγκεκριμένων τεχνητών γλυκαντικών σχετίζεται με ταχύτερη επιδείνωση μνήμης και σκέψης με την πάροδο των ετών. Το φαινόμενο φάνηκε πιο έντονο σε άτομα κάτω των 60 ετών και σε όσους ζουν με διαβήτη.
Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν από την American Academy of Neurology και δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Neurology. Οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν ότι τα δεδομένα δεν αποδεικνύουν άμεση αιτιώδη σχέση· αναδεικνύουν όμως μια σταθερή συσχέτιση, ακόμη και μετά τη συνεκτίμηση παραγόντων όπως η ηλικία, η υπέρταση και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Ποια γλυκαντικά εξετάστηκαν
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε επτά δημοφιλείς ουσίες: ασπαρτάμη, σακχαρίνη, ακεσουλφάμη-Κ, ερυθριτόλη, ξυλιτόλη, σορβιτόλη και ταγατόζη. Τα συστατικά αυτά συναντώνται συχνά σε αναψυκτικά διαίτης, αρωματισμένα νερά, ενεργειακά ποτά, "ελαφριά" επιδόρπια και γιαούρτια, ενώ αρκετά διατίθενται και ως αυτόνομα προϊόντα.
Σύμφωνα με τη βασική συγγραφέα της μελέτης, Claudia Kimie Suemoto από το University of São Paulo, τα γλυκαντικά θεωρούνται συχνά πιο υγιεινή επιλογή από τη ζάχαρη, όμως τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι ορισμένα μπορεί να επηρεάζουν αρνητικά τη λειτουργία του εγκεφάλου σε βάθος χρόνου.
Πώς διεξήχθη η μελέτη
Στην έρευνα συμμετείχαν 12.772 άτομα με μέση ηλικία τα 52 έτη, τα οποία παρακολουθήθηκαν για περίπου οκτώ χρόνια. Στην αρχή της μελέτης κατέγραψαν λεπτομερώς τη διατροφή τους, επιτρέποντας στους επιστήμονες να τους κατατάξουν ανάλογα με την ποσότητα γλυκαντικών που κατανάλωναν.
Η χαμηλή κατανάλωση αντιστοιχούσε σε περίπου 20 mg ημερησίως.
Η υψηλή κατανάλωση έφτανε κατά μέσο όρο τα 191 mg ημερησίως, ποσότητα που ισοδυναμεί περίπου με ένα κουτάκι αναψυκτικού διαίτης όταν πρόκειται για ασπαρτάμη.
Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε επαναλαμβανόμενα τεστ που αξιολογούσαν τη λεκτική ευχέρεια, τη μνήμη εργασίας, την ικανότητα ανάκλησης λέξεων και την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες εμφάνισαν 62% ταχύτερη συνολική γνωστική έκπτωση σε σύγκριση με την ομάδα χαμηλής κατανάλωσης, διαφορά που αντιστοιχεί περίπου σε 1,6 επιπλέον χρόνια εγκεφαλικής γήρανσης. Ακόμη και η μεσαία κατηγορία κατανάλωσης παρουσίασε αισθητή επιβάρυνση.
Ηλικία και διαβήτης: Καθοριστικοί παράγοντες
Η ανάλυση ανά ηλικιακή ομάδα αποκάλυψε ότι η συσχέτιση ήταν πιο καθαρή σε άτομα κάτω των 60 ετών. Σε αυτούς παρατηρήθηκε μεγαλύτερη μείωση στη λεκτική ευχέρεια και στη συνολική πνευματική απόδοση. Αντίθετα, στους άνω των 60 δεν καταγράφηκε στατιστικά σημαντική σύνδεση.
Επιπλέον, το μοτίβο ήταν ισχυρότερο σε άτομα με διαβήτη, κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία, δεδομένου ότι αυτή η ομάδα πληθυσμού καταφεύγει συχνά στα τεχνητά γλυκαντικά ως εναλλακτική της ζάχαρης.
Από τις ουσίες που εξετάστηκαν, όλες πλην της ταγατόζης συνδέθηκαν με ταχύτερη επιδείνωση της γνωστικής λειτουργίας, ιδίως της μνήμης.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτούνται επιπλέον μελέτες για να διαπιστωθεί αν η σχέση είναι αιτιώδης και αν άλλες φυσικές εναλλακτικές, όπως το μέλι, το σιρόπι σφενδάμου ή άλλα λιγότερο επεξεργασμένα γλυκαντικά, ενδέχεται να αποτελούν ασφαλέστερες επιλογές.
Παράλληλα, επισημαίνουν ορισμένους περιορισμούς: η διατροφή βασίστηκε σε αυτοαναφορές των συμμετεχόντων, γεγονός που μπορεί να επηρεάζει την ακρίβεια των δεδομένων, ενώ δεν εξετάστηκαν όλα τα διαθέσιμα γλυκαντικά της αγοράς.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
ΕΟΠΥΥ: Πώς θα πάρετε το «άγνωστο» επίδομα των 900 ευρώ
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
