Νίκος Μακρής Κάθε Δεκέμβρη παίζεται το ίδιο έργο. Κάμερες, χαμόγελα, κουτιά με τρόφιμα, φωτογραφίες «προσφοράς». Λίγο γάλα, λίγα παιχνίδια, μια στιγμή συγκίνησης. Και μετά; Μετά όλα συνεχίζουν κανονικά.
Η σύγχρονη φιλανθρωπία δεν θέλει να λύσει προβλήματα. Θέλει να φαίνεται. Να καταγράφεται. Να ανεβαίνει στα stories και στα δελτία ειδήσεων. Είναι μια καλοστημένη βιτρίνα που λέει: «Κάναμε το καθήκον μας» — ώστε να μη χρειαστεί να μιλήσουμε για το γιατί τόσοι άνθρωποι πεινάνε.
Φιλανθρωπία-στιγμιότυπο, φτώχεια διαρκείας
Η εικόνα είναι γνώριμη: λίγα τρόφιμα σε λίγους ανθρώπους, για λίγο. Όχι λύσεις, όχι δικαιώματα, όχι δομές. Μόνο ανακούφιση-ασπιρίνη.
Μια φιλανθρωπία που λειτουργεί σαν παυσίπονο: απαλύνει τη συνείδηση, όχι το πρόβλημα.
Κι όσο οι κάμερες γράφουν, τόσο η πραγματική συζήτηση εξαφανίζεται:
ποιοι παράγουν τη φτώχεια;
ποιοι κερδίζουν από αυτήν;
ποιοι αποφασίζουν να μην υπάρχει κοινωνικό κράτος αλλά «ευαισθησία χορηγών»;
Ο καπιταλισμός της συμπόνιας
Ζούμε στην εποχή του «όλοι μαζί», αρκεί το «μαζί» να μη σημαίνει αλλαγή.
Την ίδια στιγμή που κόβονται κοινωνικές παροχές, που η εργασία γίνεται επισφαλής, που η στέγη γίνεται πολυτέλεια, μας καλούν να χειροκροτήσουμε τη φιλανθρωπία και τον εθελοντισμό.
Όχι ως συμπλήρωμα.
Ως υποκατάστατο.
Το μήνυμα είναι απλό:
μην ζητάς δικαιώματα — ζήτα βοήθεια.
μην θυμώνεις — συγκινήσου.
Δεν είναι θέμα «καλής καρδιάς»
Ας είμαστε ξεκάθαροι:
χιλιάδες άνθρωποι που βοηθούν εθελοντικά κάνουν κάτι απολύτως πολύτιμο. Κρατούν κόσμο όρθιο. Χωρίς αυτούς, η κατάσταση θα ήταν χειρότερη.
Αλλά άλλο η αλληλεγγύη από τα κάτω
κι άλλο η φιλανθρωπία από τα πάνω.
Δεν μπορείς να ταΐσεις μια κοινωνία με συσσίτια, όταν της έχεις αφαιρέσει μισθούς, δουλειές, στέγη και δημόσια προστασία.
Δεν μπορείς να μιλάς για «ανθρωπιά» όταν το σύστημα που υπηρετείς παράγει φτώχεια ως κανονικότητα.
Αλληλεγγύη, όχι ελεημοσύνη
Το είπε απλά ο Εδουάρδο Γκαλεάνο:
η φιλανθρωπία είναι κάθετη. Πηγαίνει από πάνω προς τα κάτω.
η αλληλεγγύη είναι οριζόντια. Σέβεται τον άλλο. Μαθαίνει από αυτόν.
Η μία λέει «πάρε».
Η άλλη λέει «είμαι μαζί σου».
Και αυτό αλλάζει τα πάντα.
Δύο κόσμοι, μία χώρα
Υπάρχει μια Ελλάδα που ζει με επενδυτικά προγράμματα, μπόνους, συμβουλευτικές εταιρείες και φορολογικούς παραδείσους.
Και μια άλλη που ζει με 500 και 700 ευρώ, με ενοίκια που πνίγουν, με δουλειές χωρίς αύριο.
Κι όμως, από την πρώτη έρχεται το κήρυγμα προς τη δεύτερη:
«να είσαι ευγνώμων»,
«να μη γκρινιάζεις»,
«κάποιος σε βοήθησε».
Το ερώτημα παραμένει
Το σκηνικό στήνεται κάθε φορά άψογα.
Το θέμα είναι αν θα το καταπιούμε ξανά.
Αν η κοινωνία θα συνεχίσει να μεταφράζει τη φτώχεια ως ατομική αποτυχία και τη φιλανθρωπία ως λύση.
Ή αν θα αρχίσει να μιλά για δομές, δικαιώματα, αξιοπρέπεια.
Γιατί ο άνθρωπος δεν χρειάζεται οίκτο.
Χρειάζεται χώρο να σταθεί όρθιος.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
48 νέες θέσεις Πιστοποιημένων Εκπαιδευτών ενηλίκων
Ρεβεγιόν με χιόνια στην Αττική - Προβλέψεις από Καλλιάνο και Κολυδά
Παν.Αιγαίου: Νέα Μοριοδοτούμενα σεμινάρια για Εκπαιδευτικούς με Υποτροφίες έως 31/12
