Στην Ελλάδα το 12ωρο εργασίας θεωρείται «κανονικότητα». Η εύρεση δεύτερης δουλειάς λογίζεται ως «οικονομική διέξοδος». Όχι λογική, αλλά αναπόφευκτη. Άλλωστε η ρήση «αν δεν σου φτάνουν τα χρήματα έχεις την ευκαιρία (!) να δουλέψεις περισσότερο» περιφέρεται με ευκολία σε -όχι λίγα- χείλη ανθρώπων αμφίβολης συλλογής ενσήμων.
Θύμα της εργασιακής «μόδας» του Burn out, δηλαδή της ψυχικής και σωματικής εξάντλησης από την υπερεργασία, είναι κυρίως οι νέοι. Αυτοί συνήθως ξεκινούν την επαγγελματική διαδρομή τους σε ένα περιβάλλον χαμηλών αμοιβών και αμφίβολης σταθερότητας. Εδώ, η εξουθένωση μοιάζει φυσιολογική και παρουσιάζεται ως αναγκαίο στάδιο προσαρμογής στον εργασιακό βίο, αν φυσικά η επιτυχία και η καριέρα είναι ζητούμενα.
Βέβαια το πρόβλημα εμφανίζεται και στις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες με τους εργαζόμενους να δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να κατοχυρώσουν το δικαίωμα να μείνουν Offline πέραν του συμφωνημένου ωραρίου εργασίας.
Η τρίτη έρευνα της ΕΥ Ελλάδος, σε συνεργασία με τη Hellas EAP και το Εργαστήριο Πειραματικής Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ, μαρτυρά τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης των εργαζομένων στην Ελλάδα:
47% αισθάνονται απαισιοδοξία για το μέλλον (από 35% το 2021).
80% βιώνουν νευρικότητα ή εσωτερική ταραχή (από 68% το 2021).
55% αισθάνονται επαγγελματική εξουθένωση (burnout).
Κι όμως, αντί η εξάντληση να θεωρείται ένδειξη προβληματικών χαρακτηριστικών του εργασιακού βίου, καταλήγει να αποδίδεται σε προσωπικές αδυναμίες του εργαζόμενου. Πρόκειται για μία βολική ρητορική που απαλλάσσει από τις ευθύνες τους εργοδότες και το κράτος.
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί στην εργασιακή ψηφιακή μετάβαση παραμένουν από αναποτελεσματικοί έως ανύπαρκτοι, η εργοδοτική αυθαιρεσία ανεξέλεγκτη και συχνά δύσκολη να ιχνηλατηθεί και οι μηχανισμοί προστασίας της ψυχικής υγείας στην εργασία αποτελούν άγνωστους όρους.
Την ίδια στιγμή, το υψηλό κόστος ζωής έχει διαμορφώσει μια στρεβλή πραγματικότητα στην οποία εργαζόμενοι κάθε ηλικίας επιδιώκουν να εργάζονται περισσότερες ώρες ή να βρουν και δεύτερη δουλειά. Αυτό συμβαίνει καθαρά από ανάγκη επιβίωσης αφού η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε χώρα εγκλωβισμένη σε χαμηλούς ρυθμούς μισθολογικής ανόδου.
Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι: Δεν είναι κανονικότητα να μη βγαίνει ο μήνας με μία 8ωρη δουλειά. Πρόκειται για μία επικίνδυνη αναστροφή της λογικής: όταν ένας πλήρης μισθός δεν επαρκεί για μία αξιοπρεπή διαβίωση, το πρόβλημα είναι οι πολιτικές επιλογές που οδηγούν στη φτωχοποίηση. Η ανάγκη για δεύτερη δουλειά δεν είναι δείγμα υγείας της οικονομίας αλλά παταγώδους αποτυχίας της. Μια οικονομία που απαιτεί δυο δουλειές διαλύει τον κοινωνικό ιστό και εξαφανίζει κάθε πιθανότητα ευημερίας των πολιτών.
Η κατάσταση αυτή δεν προέκυψε τυχαία. Στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια το κόστος ζωής αυξήθηκε δυσανάλογα με τους μισθούς, η αγορά εργασίας αποδυναμώθηκε και οι εργασιακές σχέσεις υποβαθμίστηκαν. Το αποτέλεσμα είναι ένα εργασιακό μοντέλο βασισμένο στην υπερεργασία που αποτελεί συνταγή κοινωνικής φθοράς.
Η αλλαγή κατεύθυνσης είναι κρίσιμη. Η πραγματική ενίσχυση των μισθών, η αντιμετώπιση του κόστους ζωής και η ενδυνάμωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων δεν αποτελούν πεδίο ιδεολογικής αντιπαράθεσης αλλά εργαλεία αποκατάστασης της στρεβλότητας.
Κάθε οικονομικό μοντέλο αποτυπώνει πολιτικές επιλογές και κάθε πολιτική επιλογή αποκαλύπτει ποιον προστατεύει και ποιον θεωρεί αναλώσιμο. Η εποχή όσων επιδιώκουν πολίτες και εργαζόμενους χαμηλών προσδοκιών πρέπει να τελειώσει.
Κωνσταντίνος – Ειρηναίος Σταμούλης,
Πολιτικός Επιστήμονας
Όλες οι ειδήσεις για νέες θέσεις εργασίας, Προκηρύξεις, Διορισμούς, ΑΣΕΠ στην Ελλάδα
Διορίζονται όλοι το 2026 στα Δικαστήρια χωρίς όριο ηλικίας και πτυχίο
