Γενικά τα θέματα ήταν καλά και πιο εύκολα από τα αντίστοιχα της προηγούμενης χρονιάς. Η διατύπωση τους ήταν σε γενικές γραμμές προσεκτική και σαφής. Ήταν στα πλαίσια των οδηγιών του ΙΕΠ και ο διαθέσιμος χρόνος κρίνεται επαρκής.
Για ακόμα μία χρονιά τα θέματα αξιολογούν μερικώς την εννοιολογική κατανόηση. Στα θέματα Β, Γ, Δ έμφαση δίνεται σε σημαντικό βαθμό στην αλγοριθμική εφαρμογή τύπων. Ένας μαθητής με βάση τις εξισώσεις και ακολουθώντας συγκεκριμένα βήματα μπορεί να τα λύσει χωρίς βαθύτερη εννοιολογική κατανόηση. Για παράδειγμα, το Γ1 και Γ2 επιλύονται με απ' ευθείας αντικατάσταση στους τύπους. Λείπουν ερωτήσεις τύπου «εξήγησε γιατί» ή «ποια η φυσική ερμηνεία….».
Τα θέματα δεν συμβαδίζουν με τις αρχές της διερευνητικής μάθησης και δεν προάγουν την πειραματική διδασκαλία και σκέψη. Λείπουν η ερμηνεία δεδομένων και η συναγωγή συμπερασμάτων με εξαίρεση έμμεσα το θέμα Γ, όπου δίνονται πειραματικά αποτελέσματα.
Μαθηματική αντιμετώπιση.
Χωρίς δυσκολίες. Μόνο στο θέμα Γ οι μαθητές θα συναντήσουν μικρές δυσκολίες στις πράξεις.
Βαθμός Δυσκολίας ανά Θέμα
ΘΕΜΑ Α (Βαθμός Δυσκολίας: Χαμηλός):
Πρόκειται για τυπικές ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και Σωστού/Λάθους. Ερωτήσεις ανάκλησης γνώσεων της θεωρίας ή απλών συμπερασμάτων από το σχολικό βιβλίο.
Τα Α1 (Στροφορμή), Α2 (Κύματα), Α3 (Εναλλασσόμενο) και Α4 (Κρούσεις) δεν κρύβουν παγίδες για έναν καλά προετοιμασμένο μαθητή.
Οι προτάσεις Σωστού/Λάθους (Α5) καλύπτουν βασικές έννοιες (Η/Μ κύματα, Συντονισμός, de Broglie κ.λπ.) χωρίς εξεζητημένες διατυπώσεις.
ΘΕΜΑ Β (Βαθμός Δυσκολίας: Μέτριος):
Β1 (Στάσιμα Κύματα): Απαιτεί καλή κατανόηση των συνθηκών δημιουργίας στάσιμου κύματος σε χορδή με ένα άκρο ελεύθερο (κοιλία στο x=0) και ένα ακλόνητο (δεσμός στο x=L). Η καταμέτρηση των δεσμών και η εύρεση του λόγου των περιόδων απαιτεί προσοχή στη διαχείριση των περιόδων. Βατό θέμα.
Περιορισμένα ασαφής διατύπωση. Η διατύπωση «συνολικά δύο δεσμούς» δεν διευκρινίζει αν συμπεριλαμβάνεται ο δεσμός στο στερεωμένο άκρο Γ. Για έναν μαθητή που μετρά διαφορετικά, η επιλογή απάντησης μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένο λόγο T₁/T₂.
Β2 (Ηλεκτρομαγνητισμός - Δύναμη Laplace): Απλή εφαρμογή του τύπου της δύναμης ανάμεσα σε δύο παράλληλους αγωγούς. Η μεταβολή της απόστασης r και της έντασης Ι του ρεύματος οδηγεί με καθαρές αλγεβρικές πράξεις στο αποτέλεσμα.
Β3 (Στερεό Σώμα - Ισορροπία):
Εδώ, ο βαθμός δυσκολίας ανεβαίνει. Η ισορροπία του συστήματος των δύο ράβδων με την πρόσθετη μάζα απαιτεί τη σωστή σχεδίαση των δυνάμεων (βάρους κάθε ράβδου στο κέντρο μάζας της και βάρους της σφαίρας) και την εφαρμογή της συνθήκης ισορροπίας. Απαιτεί καλή γεωμετρική αντίληψη.
ΘΕΜΑ Γ (Βαθμός Δυσκολίας: Μέτριος):
Το θέμα προέρχεται εξ ολοκλήρου από τη Σύγχρονη Φυσική (Φαινόμενο Compton και Φωτοηλεκτρικό Φαινόμενο). Είναι ένα δομημένο θέμα. Τα Γ1 και Γ2 βασίζονται στην εφαρμογή του τύπου του Compton και στη διατήρηση της ενέργειας, ενώ τα Γ3 και Γ4 αποτελούν κλασικές εφαρμογές της φωτοηλεκτρικής εξίσωσης του Einstein. Να τονίσουμε ότι οι δευτερεύουσες πράξεις διευκολύνονται από τα στρογγυλοποιημένα δεδομένα των αντίστοιχα επιστημονικά ορθών.
ΘΕΜΑ Δ (Βαθμός Δυσκολίας: Σχετικά υψηλός):
Εδώ, έχουμε συνδυαστικό θέμα δύο ενοτήτων. Της Ηλεκτρομαγνητικής Επαγωγής (κίνηση αγωγού ΝΛ σε μαγνητικό πεδίο με δύναμη Laplace, ΗΕΔ και οριακή ταχύτητα) και Μηχανικών Ταλαντώσεων (το σώμα Σ σε ελατήριο).
Τα Δ1 και Δ2 απαιτούν προσεκτική εύρεση της αρχικής παραμόρφωσης του ελατηρίου, πριν κοπεί το νήμα, και της νέας θέσης ισορροπίας του Σ μετά το κόψιμο για να γραφτεί η εξίσωση x=f(t).
Τα Δ3 και Δ4 απαιτούν ενεργειακή μελέτη στο κύκλωμα (Φαινόμενο Joule) και καλή γνώση της δυναμικής του αγωγού κατά την κίνηση ως προς την οριακή ταχύτητα.
Η διατύπωση «το ποσοστό επί τοις % του έργου της δύναμης F που μετατρέπεται σε θερμότητα» είναι λανθασμένη. Πιο σωστά θα έπρεπε να γραφεί «..σε θερμική ενέργεια.». Στις οδηγίες του ΙΕΠ του 2022 υπάρχει σχετική αναφορά.
Συχνότητα Εμφάνισης Κεφαλαίων
Τα θέματα παρουσιάζουν μια ισορροπημένη κατανομή, «αγγίζοντας» σχεδόν όλη την εξεταστέα ύλη της Γ' Λυκείου:
1. Ηλεκτρομαγνητισμός & Επαγωγή:
Εμφανίζεται στο Α3 (εναλλασσόμενο), στο Β2 (δύναμη ανάμεσα σε αγωγούς) και κυριαρχεί στο Θέμα Δ (επαγωγή, οριακή ταχύτητα, φαινόμενο Joule).
2. Μηχανικές Ταλαντώσεις / Κύματα:
Εμφανίζεται στο Α2 (διάδοση κύματος), στο Β1 (στάσιμο κύμα) και στο Θέμα Δ (απλή αρμονική ταλάντωση σώματος με ελατήριο).
3. Μηχανική Στερεού Σώματος:
Εμφανίζεται στο Α1 (στροφορμή) και στο Β3 (ισορροπία στερεού).
4. Κρούσεις:
Εμφανίζεται αποκλειστικά στο Α4 (ελαστική κρούση) και έμμεσα ως αναφορά θεωρίας στο Α5.
5. Κβαντομηχανική / Σύγχρονη Φυσική:
Εμφανίζεται στο Α5 (υπόθεση de Broglie) και καλύπτει ολόκληρο το Θέμα Γ (Compton & Φωτοηλεκτρικό).
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ
Υπάρχει ερώτηση θεωρίας, όπως πέρυσι, στο Γ3
ΑΣΑΦΕΙΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ
Δ. Κακή περιγραφή. Γράφεται: "κόβουμε το νήμα, οπότε το σώμα Σ αρχίζει ΑΑΤ" αλλά δεν δίνει αρχικές συνθήκες για το Σ.
Κατανομή Μονάδων ανά Κεφάλαιο
Η κατανομή παρουσιάζει σημαντική ασυμμετρία. Σύγχρονη φυσική και Ηλεκτρομαγνητισμός μαζί συγκεντρώνουν λίγο πάνω από το 50% των μονάδων.
Κατανομή μονάδων. Σύνολο Μονάδων (στα 100) |
Ηλεκτρομαγνητισμός / Επαγωγή / Εναλλασσόμενα| Α3 (5), Β2 (8), Δ3-Δ4 (13) Α5: δ. Σύνολο 27
Σύγχρονη Φυσική Α5-ε (1), Θέμα Γ (25) Σύνολο 26
Ταλαντώσεις 13 - Μηχανικά Κύματα 14 Α2 (5), Β1 (8), Δ1-Δ2 (12) Α5: α, β (2) Σύνολο 27
Μηχανική Στερεού Σώματος: Α1 (5), Β3 (9) Σύνολο 14
Κρούσεις: Α4 (5), Α5-γ (1). Σύνολο 6
Σάββας Οβαδίας
Φυσικός-Συγγραφέας. Επιμορφωτής. Μέλος επιτροπής παιδείας της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών.
Αναλυτικά ο σχολιασμός για τα σημερινά θέματα στη Φυσική και κατανομή μονάδων ανά κεφάλαιο
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Αναδρομικά έως 3.500 ευρώ και αυξήσεις συντάξεων: Ποιοι πληρώνονται
Πανελλήνιες 2026: Θέματα, Λύσεις, Αποτελέσματα και Bάσεις στο google
