Η μαστογραφία αποτελεί το πλέον καθιερωμένο εργαλείο στον προσυμπτωματικό έλεγχο για τη διασφάλιση της υγείας των γυναικών. Ωστόσο, νεότερα επιστημονικά δεδομένα αναδεικνύουν ότι η συγκεκριμένη απεικονιστική μέθοδος δύναται να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες και για την καρδιαγγειακή λειτουργία, αποκαλύπτοντας σημάδια αυξημένου κινδύνου για παθήσεις της καρδιάς ακόμη και σε άτομα χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Τι είναι οι ασβεστώσεις στις αρτηρίες του μαστού (BAC)
Το κλειδί στην προληπτική αυτή δυνατότητα βρίσκεται στις ασβεστώσεις των αρτηριών του μαστού (Breast Arterial Calcification – BAC), δηλαδή στις εναποθέσεις ασβεστίου που σχηματίζονται στα τοιχώματα των μικρών αγγείων του μαστικού αδένα. Απεικονιστικά, οι σχηματισμοί αυτοί εμφανίζονται ως λεπτές, λευκές, παράλληλες γραμμές που θυμίζουν σιδηροδρομικές ράγες.
Παρόλο που οι αλλοιώσεις αυτές είναι απολύτως αβλαβείς για τον ίδιο τον μαστό και δεν συνδέονται με ογκολογικές παθήσεις, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η παρουσία τους αποτελεί δείκτη γενικευμένης αγγειακής κατάστασης:
Μελέτη του 2022 (Circulation: Cardiovascular Imaging) έδειξε ότι οι γυναίκες με BAC είχαν 51% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
Μετα-ανάλυση του 2026 (American Journal of Cardiology) σε δείγμα 25.000 γυναικών επιβεβαίωσε τη στενή συσχέτιση των αρτηριακών ασβεστώσεων με μελλοντικά καρδιαγγειακά συμβάντα.
Έρευνα της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (2026) με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης σε 123.762 μαστογραφίες έδειξε ότι η έκταση των ασβεστώσεων συνδέεται άμεσα με τον κίνδυνο σοβαρών συμβάντων, ακόμη και σε γυναίκες κάτω των 50 ετών.
Γιατί το εύρημα παρέμενε απαρατήρητο και τι αλλάζει
Μέχρι σήμερα, η παρατήρηση των ασβεστώσεων στις γνωματεύσεις δεν ήταν συστηματική, καθώς ο κύριος στόχος της εξέτασης εστιάζει στην ανίχνευση του καρκίνου. Ελλείψει ενιαίου πρωτοκόλλου αξιολόγησης, οι ακτινολόγοι αντιμετώπιζαν το φαινόμενο ως δευτερεύον τυχαίο εύρημα.
Η προσέγγιση αυτή σταδιακά αναθεωρείται, με επιστημονικούς φορείς στις ΗΠΑ να προκρίνουν την υποχρεωτική καταγραφή του. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η νομοθετική ρύθμιση στο Μέριλαντ (σε ισχύ από την 1η Οκτωβρίου 2026), η οποία επιβάλλει την επίσημη ενημέρωση των εξεταζόμενων σε περίπτωση εντοπισμού BAC, ώστε να διευκολύνεται η έγκαιρη πρόληψη.
Διαχείριση και επόμενα βήματα σε περίπτωση ευρήματος
Η διαπίστωση ασβεστώσεων στις αρτηρίες του μαστού δεν συνεπάγεται αυτόματα την ύπαρξη στεφανιαίας νόσου ούτε απαιτεί άμεση υποβολή σε επεμβατικές καρδιολογικές εξετάσεις. Οι ειδικοί, όπως η δρ. Laxmi Mehta και ο δρ Cheng-Han Chen, τονίζουν ότι οι σχηματισμοί αυτοί μοιράζονται κοινούς παράγοντες κινδύνου με τα καρδιαγγειακά νοσήματα, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση και η υψηλή χοληστερόλη.
Σε περίπτωση που εντοπιστούν ασβεστώσεις, συνιστάται:
Συνολική αξιολόγηση του καρδιαγγειακού προφίλ από τον θεράποντα ιατρό (έλεγχος πίεσης, σακχάρου, λιπιδίων και οικογενειακού ιστορικού).
Εντατικοποίηση των προληπτικών μέτρων και τροποποίηση του τρόπου ζωής όπου κρίνεται απαραίτητο.
Συνεκτίμηση του ευρήματος ως προειδοποιητικού δείκτη για την αγγειακή υγεία σε ολόκληρο το σώμα.
Παρά το γεγονός ότι απαιτείται επιπλέον έρευνα προτού η αξιολόγηση του BAC ενταχθεί πλήρως στην καθημερινή κλινική νόρμα, η μαστογραφία αναδεικνύει μια σημαντική προοπτική: να προσφέρει, χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση ή ακτινοβολία, πολύτιμα δεδομένα για την πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων στις γυναίκες.
