Η συζήτηση για την ασφάλεια στα σχολεία πήρε μια νέα τροπή στην Καλαμαριά, όταν ο Δήμος απέστειλε έγγραφο (22/10/2026, Α.Π. 74400) προς τις σχολικές μονάδες και τα Σχολικά Συμβούλια, ζητώντας να συζητήσουν την εγκατάσταση συστημάτων βιντεοεπιτήρησης κατά τις ώρες μη λειτουργίας τους. Η πρόταση επικαλείται την ανάγκη προστασίας των κτιρίων από βανδαλισμούς, παραβιάσεις και καταστροφές, και καλεί τα Σχολικά Συμβούλια να καταγράψουν περιστατικά και να εξετάσουν «ηπιότερα» μέτρα, όπως φωτισμό, περίφραξη, ασφάλιση και φύλαξη.
Η απάντηση της Ένωσης Συλλόγων Γονέων Μαθητών Καλαμαριάς ήταν κατηγορηματική: «Ως Ένωση Γονέων λέμε καθαρά ότι δεν συμφωνούμε με την εγκατάσταση καμερών στα σχολεία». Η θέση τους δεν στηρίζεται σε άρνηση της ανάγκης προστασίας, αλλά στην πεποίθηση ότι «η ασφάλεια ενός σχολείου δεν σημαίνει και εγκατάσταση συστήματος καμερών».
Όπως επισημαίνουν, η ευθύνη για την προστασία ανήκει στο κράτος και στους αρμόδιους δημόσιους φορείς και «δεν μεταφέρεται σε λογικές επιτήρησης».
Επιτρέπονται ή όχι οι κάμερες στα σχολεία;
Υπενθυμίζεται ότι η ίδια η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, έχει απαντήσει εγγράφως στη Βουλή για το νομικό πλαίσιο.
Επικαλούμενη το άρθρο 204 του ν. 4610/2019 και την οδηγία της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, έχει ξεκαθαρίσει ότι απαγορεύεται ρητά η καταγραφή ήχου ή εικόνας με συστήματα βιντεοεπιτήρησης σε δημόσια σχολεία κατά τη διάρκεια της λειτουργίας τους. Οι κάμερες που εγκαθιστούν οι Δήμοι για τη φύλαξη των κτιρίων μπορούν να λειτουργούν αποκλειστικά και μόνο όταν τα σχολεία είναι κλειστά, με σαφή και εμφανή σήμανση που θα αναγράφει τις ώρες λειτουργίας του συστήματος.
Το ερώτημα που θέτουν οι γονείς της Καλαμαριάς δεν αφορά μόνο το πότε λειτουργούν οι κάμερες, αλλά το τι είδους σχολείο θέλουμε. Όπως αναφέρουν, «Δεν θέλουμε σχολεία – φυλακές με κάμερες και παιδιά που προαυλίζονται υπό παρακολούθηση». Επικαλούνται μάλιστα το φαινόμενο του «chilling effect», δηλαδή την οικειοθελή προσαρμογή της συμπεριφοράς εξαιτίας της αίσθησης παρακολούθησης, και υπογραμμίζουν ότι η προστασία των προσωπικών δεδομένων μαθητών και εκπαιδευτικών είναι σοβαρό ζήτημα.
Η ανακοίνωση της Ένωσης Γονέων Καλαμαριάς
«Όχι κάμερες στα σχολεία – Ένωση Γονέων Μαθητών Καλαμαριάς Θεσσαλονίκης
Η Ένωση Συλλόγων Γονέων Μαθητών Καλαμαριάς ενημερώθηκε για το έγγραφο του Δήμου Καλαμαριάς, με ημερομηνία 22/10/2026 και Α.Π. 74400, με το οποίο καλούνται οι σχολικές μονάδες και τα Σχολικά Συμβούλια να συζητήσουν την πρόταση για εγκατάσταση συστημάτων βιντεοεπιτήρησης στις σχολικές εγκαταστάσεις κατά τις ώρες μη λειτουργίας τους.
Σύμφωνα με το έγγραφο, ο Δήμος επικαλείται την ανάγκη προστασίας των σχολικών κτιρίων από βανδαλισμούς, παραβιάσεις και καταστροφές. Παράλληλα, ζητά από τα Σχολικά Συμβούλια να καταγράψουν τα σχετικά περιστατικά και να εξετάσουν εναλλακτικά, ηπιότερα μέτρα, όπως η βελτίωση του φωτισμού, της περίφραξης, των ασφαλίσεων και της φύλαξης.
Ως Ένωση Γονέων λέμε καθαρά ότι δεν συμφωνούμε με την εγκατάσταση καμερών στα σχολεία.
Η θέση μας αυτή στηρίζεται στις θέσεις και στις διεκδικήσεις του οργανωμένου γονεϊκού κινήματος, όπως αυτές εκφράζονται από την Ομοσπονδία Γονέων Κεντρικής Μακεδονίας και την ΑΣΓΜΕ, αλλά και στη συνολικότερη αντίληψη που έχει αναπτύξει το γονεϊκό κίνημα για ένα δημόσιο, σύγχρονο και ασφαλές σχολείο, όπου η ευθύνη για την προστασία και τη λειτουργία του ανήκει στο κράτος και στους αρμόδιους δημόσιους φορείς και δεν μεταφέρεται σε λογικές επιτήρησης.
Δεν αμφισβητούμε την ανάγκη να προστατεύονται τα σχολεία μας. Ακριβώς το αντίθετο. Θέλουμε σχολεία πραγματικά ασφαλή, σύγχρονα και λειτουργικά. Όμως η ασφάλεια ενός σχολείου δεν σημαίνει και εγκατάσταση συστήματος καμερών.
Εφόσον υπάρχουν προβλήματα βανδαλισμών, κλοπών και παραβιάσεων, η πρώτη υποχρέωση της Πολιτείας και του Δήμου είναι να πάρουν όλα τα αναγκαία μέτρα πρόληψης και προστασίας: επαρκή φωτισμό, ασφαλείς περιφράξεις, κατάλληλες πόρτες και κλειδαριές ασφαλείας, απαραβίαστα παράθυρα, συντήρηση των εγκαταστάσεων, αποκατάσταση των φθορών και, όπου απαιτείται, να στελεχωθούν τα σχολεία με φύλακες. Αυτά πρέπει να γίνουν πρώτα.
Άλλωστε ακόμη και το ίδιο το έγγραφο του Δήμου αναγνωρίζει την ανάγκη να εξεταστούν αυτά τα ηπιότερα μέτρα.
Το σχολείο είναι χώρος μόρφωσης, κοινωνικοποίησης, δημιουργίας και ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας των παιδιών. Δεν θέλουμε σχολεία – φυλακές με κάμερες και παιδιά που προαυλίζονται υπό παρακολούθηση. Είναι γνωστό ότι αρμόδια Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων έχει κρίνει ότι, κατά περίπτωση, η ύπαρξη εγκατεστημένων καμερών σε συγκεκριμένο χώρο δημιουργεί στο κοινό την εύλογη πεποίθηση ότι αυτές λειτουργούν, με όσες συνέπειες προκαλεί η αίσθηση αυτή (ανάμεσα στις οποίες και το «chilling effect», που ορίζεται ως «η οικειοθελής (ακόμη και αυτόματη) προσαρμογή της συμπεριφοράς του προσώπου εξαιτίας του γεγονότος της παρακολούθησης.
Συνεπώς η εισαγωγή συστημάτων βιντεοεπιτήρησης στη σχολική ζωή δεν μπορεί να θεωρείται μια απλή τεχνική λύση, την ώρα μάλιστα που γονείς και εκπαιδευτικοί καθημερινά δίνουμε μάχη ενάντια στο cyber bulling, στην ακραία εξάρτηση από τα ΜΚΔ και την διαρροή προσωπικών δεδομένων των μαθητών εν είδη «πλάκας και παιχνιδιού». Δεν μπορούμε να δεχόμαστε οι μαθητές να εξοικειώνονται με το να παρακολουθούνται οι ίδιοι.
Η προστασία των προσωπικών δεδομένων των παιδιών, των εκπαιδευτικών και όλων των μελών της σχολικής κοινότητας είναι σοβαρό ζήτημα.
Το πρόβλημα είναι η υποχρηματοδότηση και η έλλειψη ουσιαστικών μέτρων
Δεν μπορεί να ζητείται από τις σχολικές κοινότητες να αποφασίσουν για κάμερες, όταν τα σχολεία αντιμετωπίζουν διαχρονικά προβλήματα σε υποδομές, συντήρηση, ασφάλεια και χρηματοδότηση.
- Χρειάζεται γενναία κρατική χρηματοδότηση για τα σχολεία.
- Χρειάζονται σύγχρονες και ασφαλείς σχολικές εγκαταστάσεις.
- Χρειάζεται ολοκληρωμένος σχεδιασμός για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των βανδαλισμών.
- Χρειάζεται επαρκής φύλαξη όπου αυτή είναι απαραίτητη.
- Χρειάζεται να αποκαθίστανται άμεσα οι φθορές και να μην αφήνονται τα σχολεία να υποβαθμίζονται.
Αυτή είναι η ουσιαστική πολιτική πρόληψης και προστασίας. Άλλωστε όσο τα σχολεία είναι ανοιχτά για δραστηριότητες κι εκδηλώσεις του Συλλόγου Γονέων, των πολιτιστικών φορέων, φορέων Πρόληψης, για την σχολική κοινότητα τότε το σχολείο παραμένει ζωντανό και ενεργό κύτταρο στην γειτονιά καθ’ όλη την διάρκεια της ημέρας, τότε η πρόληψη και λύσεις, έρχονται από μόνες τους.
Η διαβούλευση πρέπει να είναι πραγματική.
Το ίδιο το έγγραφο του Δήμου ζητά να καταγραφούν οι απόψεις των εκπαιδευτικών, των γονέων και, όπου υπάρχουν, των μαθητικών συλλόγων.
Καλούμε, επομένως, όλα τα Σχολικά Συμβούλια της Καλαμαριάς να συζητήσουν ουσιαστικά το θέμα. Όχι για να αποφασίσουν πού θα μπορούσε να μπει μια κάμερα, αλλά πρώτα και κύρια:
- Να εξεταστούν όλα τα διαθέσιμα μέτρα προστασίας.
- Και να δοθεί προτεραιότητα σε μέτρα που αντιμετωπίζουν την αιτία του προβλήματος και όχι μόνο την καταγραφή του αποτελέσματος.
- Να καταγραφούν όλες οι πραγματικές ανάγκες των σχολικών μονάδων.
Ως Ένωση Συλλόγων Γονέων μαθητών Καλαμαριάς:
ΛΕΜΕ ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΜΕΡΩΝ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ.
Διεκδικούμε:
- Επαρκή και αποκλειστικά δημόσια χρηματοδότηση για τις σχολικές υποδομές.
- Σύγχρονα, ασφαλή και συντηρημένα σχολικά κτίρια.
- Ενίσχυση του φωτισμού, των περιφράξεων και των μέτρων φυσικής προστασίας.
- Ουσιαστική φύλαξη των σχολικών εγκαταστάσεων όπου απαιτείται.
- Άμεση αποκατάσταση φθορών και ζημιών.
- Συγκεκριμένο σχέδιο πρόληψης και αντιμετώπισης των βανδαλισμών.
- Πλήρη ενημέρωση και ουσιαστική συμμετοχή γονέων, εκπαιδευτικών και μαθητών στις αποφάσεις που αφορούν τη σχολική κοινότητα.
- Προστασία των προσωπικών δεδομένων και των δικαιωμάτων όλων των μελών της σχολικής κοινότητας.
Η ΑΣΓΜΕ και το οργανωμένο γονεϊκό κίνημα έχουν αναδείξει ότι η απάντηση στα προβλήματα της σχολικής ζωής δεν μπορεί να είναι η παρακολούθηση, αλλά η διεκδίκηση ενός σχολείου που θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές μορφωτικές και κοινωνικές ανάγκες των παιδιών.
Στην ίδια κατεύθυνση, η αντίληψη που προβάλλει και η Ομοσπονδία Γονέων για την εκπαίδευση θέτει στο επίκεντρο ένα ενιαίο, δημόσιο και δωρεάν σχολείο, με κρατική ευθύνη και με όλες τις αναγκαίες υποδομές και δομές για την ολόπλευρη ανάπτυξη των μαθητών.
Δεν θέλουμε σχολεία-φρούρια.
Θέλουμε σχολεία ασφαλή, ανοιχτά στη γνώση, στη μόρφωση, στον πολιτισμό και στη ζωή.
Η ασφάλεια των παιδιών μας δεν είναι υπόθεση καμερών. Είναι υποχρέωση της Πολιτείας και του Δήμου να εξασφαλίσουν τα αναγκαία μέσα, το προσωπικό και τις υποδομές για πραγματικά ασφαλή σχολεία.
Καλούμε όλους τους Συλλόγους Γονέων και Κηδεμόνων της Καλαμαριάς να πάρουν θέση και να συμμετέχουν ενεργά στη διαβούλευση.»
Η έγγραφη απάντηση της Υπουργού Παιδείας, Σοφίας Ζαχαράκη
«...σας γνωρίζουμε ότι ισχύουν οι διατάξεις της παρ. 8 του άρθρου 204 του ν. 4610/2019 (Α’ 70), όπου ορίζεται ότι:
"8. Η καταγραφή ήχου ή εικόνας με συστήματα βιντεοεπιτήρησης εγκατεστημένα σε χώρους των δημόσιων σχολικών μονάδων της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, κατά τη διάρκεια της λειτουργίας των μονάδων αυτών, απαγορεύεται. Η καταγραφή ήχου ή εικόνας μέσω τέτοιων συστημάτων, εγκατεστημένων στους χώρους των ως άνω δημόσιων σχολικών μονάδων από τους Δήμους, επιτρέπεται στο πλαίσιο άσκησης της αρμοδιότητάς τους για φύλαξη των σχολικών κτιρίων, σύμφωνα με την υποπερίπτωση 1 της περίπτωσης Στ΄ του Κεφαλαίου Ι΄ του άρθρου 75 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν. 3463/2006, Α΄ 114), μόνο κατά το χρόνο μη λειτουργίας των σχολικών μονάδων. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας των δεδομένων που καταγράφονται ενημερώνει με τρόπο πρόσφορο, εμφανή και κατανοητό όποιον πρόκειται να εισέλθει στο χώρο όπου λειτουργεί σύστημα βιντεοεπιτήρησης, ότι στο χώρο λειτουργεί τέτοιο σύστημα και παρέχει, εφόσον του ζητηθεί, πληροφορίες για τον σκοπό της επεξεργασίας, το είδος, την εμβέλεια και τους χώρους εγκατάστασης του χρησιμοποιούμενου συστήματος, καθώς και το χρονικό διάστημα τήρησης των δεδομένων."
Επιπρόσθετα, σας ενημερώνουμε ότι σύμφωνα με την με την υπ’ αριθμ. Φ.25/103373/Δ1/22-06-2018 εγκύκλιο του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. ορίζεται ότι:
"(…) 5. Δεν επιτρέπεται η χρήση – λειτουργία καμερών ασφαλείας στους σχολικούς χώρους κατά τη διάρκεια λειτουργίας του σχολείου, σύμφωνα και με την υπ’ αρ. Γ/ΕΞ/2274/31.3.2011 (ΦΕΚ 548/τ. Β΄/7-4-2011) οδηγία της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και ειδικότερα το άρθρο 18, παρ. 2, που ορίζει επιπλέον ότι οι ώρες λειτουργίας του συστήματος θα πρέπει να αναγράφονται με σαφήνεια σε σχετικές ενημερωτικές πινακίδες έτσι ώστε να γνωρίζουν όλοι οι μαθητές και φορείς της εκπαιδευτικής κοινότητας ότι κατά τη διάρκεια της παρουσίας τους στο σχολείο δεν παρακολουθούνται.".
Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ»
