Τι αποκάλυψε ο έλεγχος σε 21 παιδικές βιταμίνες
Οι ερευνητές μέτρησαν την περιεκτικότητα των συμπληρωμάτων στις βιταμίνες A, C, D και E, καθώς και στις B1, B2, B3, B5, B6 και B9. Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν επίσης το ιώδιο και ο ψευδάργυρος.
Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι για τέσσερα δυνητικά τοξικά στοιχεία: αρσενικό, κάδμιο, μόλυβδο και υδράργυρο.
Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι κανένα από τα 21 προϊόντα δεν παρουσίαζε πλήρη συμφωνία ανάμεσα στις δηλωμένες ποσότητες και στα αποτελέσματα των εργαστηριακών μετρήσεων. Από τις συνολικά 206 μετρήσεις θρεπτικών συστατικών, οι 88 βρίσκονταν εκτός των ορίων απόκλισης που είχε ορίσει η Consumer Reports.
Σε ορισμένα συμπληρώματα οι διαφορές ήταν ιδιαίτερα μεγάλες. Ενδεικτικά, σε ένα προϊόν η βιταμίνη C μετρήθηκε σε ποσότητα ίση με το 531% εκείνης που αναφερόταν στη συσκευασία. Σε ένα άλλο, η περιεκτικότητα σε βιταμίνη B9 έφτανε το 504% της δηλωμένης τιμής.
Οι αποκλίσεις αυτές δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι κάθε προϊόν προκαλεί άμεσο κίνδυνο για την υγεία. Αναδεικνύουν, ωστόσο, ότι οι πληροφορίες της ετικέτας δεν αντικατοπτρίζουν πάντοτε με ακρίβεια τη σύσταση ενός συμπληρώματος.
Εντοπίστηκαν βαρέα μέταλλα στα συμπληρώματα;
Ένα ακόμη σημείο που εξετάστηκε ήταν η πιθανή παρουσία βαρέων μετάλλων. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, ίχνη τουλάχιστον ενός από τα τέσσερα στοιχεία που αναλύθηκαν βρέθηκαν σε κάθε προϊόν.
Αναλυτικότερα:
- Μόλυβδος ανιχνεύθηκε και στα 21 συμπληρώματα.
- Αρσενικό και κάδμιο εντοπίστηκαν σε 16 προϊόντα.
- Υδράργυρος βρέθηκε σε 8 από τα 21 προϊόντα.
Παρά τα ευρήματα, οι συγκεντρώσεις των συγκεκριμένων μετάλλων ήταν χαμηλότερες από τα όρια προστασίας που υπολόγισε η ερευνητική ομάδα, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία των παιδιών και την κατανάλωση μίας ημερήσιας μερίδας.
Επομένως, η έρευνα δεν χαρακτήρισε τα προϊόντα επικίνδυνα εξαιτίας της παρουσίας βαρέων μετάλλων. Κατέδειξε, όμως, ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία υπήρχαν σε ανιχνεύσιμες ποσότητες.
Δύο προϊόντα περιείχαν συστατικά πάνω από τα ανώτατα όρια πρόσληψης
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν και τα αποτελέσματα για δύο από τα 21 συμπληρώματα. Σε αυτά, τουλάχιστον ένα συστατικό βρέθηκε σε ποσότητα που υπερέβαινε το ανώτατο ανεκτό επίπεδο ημερήσιας πρόσληψης για την ηλικιακή ομάδα στην οποία απευθυνόταν το προϊόν.
Τα συστατικά που παρουσίασαν υπερβολικά υψηλές ποσότητες ήταν η νιασίνη (βιταμίνη B3), το φυλλικό οξύ (βιταμίνη B9) και ο ψευδάργυρος.
Το ανώτατο ανεκτό επίπεδο πρόσληψης, γνωστό και ως UL, αντιστοιχεί στη μεγαλύτερη ημερήσια ποσότητα ενός θρεπτικού συστατικού που θεωρείται απίθανο να προκαλέσει ανεπιθύμητες επιπτώσεις στην υγεία.
Στον υπολογισμό του δεν λαμβάνονται υπόψη μόνο τα συμπληρώματα, αλλά η συνολική ποσότητα που προσλαμβάνει ένα παιδί από όλες τις πηγές, όπως τα τρόφιμα και τα εμπλουτισμένα προϊόντα.
Η υπερβολική κατανάλωση βιταμινών και μετάλλων μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες. Για παράδειγμα, μεγάλες ποσότητες νιασίνης ενδέχεται να προκαλέσουν κοκκίνισμα στο πρόσωπο, πονοκέφαλο ή ζάλη. Αντίστοιχα, η υπερβολική πρόσληψη ψευδαργύρου μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση άλλων απαραίτητων θρεπτικών συστατικών.
Γιατί τα ζελεδάκια βιταμινών χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή
Η εμφάνιση και η γεύση των παιδικών συμπληρωμάτων αποτελούν έναν ακόμη παράγοντα που προβληματίζει τους ειδικούς. Πολλά προϊόντα θυμίζουν καραμέλες, με αποτέλεσμα τα μικρά παιδιά να μην αντιλαμβάνονται ότι πρόκειται για σκευάσματα που πρέπει να καταναλώνονται σε συγκεκριμένη ποσότητα.
Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο να πάρουν περισσότερες βιταμίνες από όσες προβλέπονται, ιδιαίτερα όταν έχουν εύκολη πρόσβαση στη συσκευασία.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του 2024 του αμερικανικού National Poison Data System, η υπερδοσολογία συμπληρωμάτων διατροφής ήταν η πέμπτη συχνότερη αιτία δηλητηρίασης σε παιδιά κάτω των πέντε ετών.
Η παιδίατρος Whitney Casares, εκπρόσωπος της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, επισημαίνει ότι η ευχάριστη γεύση των συγκεκριμένων προϊόντων μπορεί να οδηγήσει τα παιδιά στην κατανάλωση μεγαλύτερης ποσότητας από την προβλεπόμενη.
Για τον λόγο αυτό, οι βιταμίνες πρέπει να φυλάσσονται σε σημεία που δεν μπορούν να προσεγγίσουν τα παιδιά. Το μέτρο αυτό είναι απαραίτητο ακόμη και όταν η συσκευασία διαθέτει ειδικό πώμα ασφαλείας.
Είναι απαραίτητες οι πολυβιταμίνες για όλα τα παιδιά;
Η καθημερινή λήψη πολυβιταμινούχων συμπληρωμάτων δεν θεωρείται απαραίτητη για τα περισσότερα υγιή παιδιά που ακολουθούν μια ισορροπημένη και ποικίλη διατροφή.
Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών μπορούν συνήθως να καλυφθούν μέσα από την κατανάλωση διαφορετικών τροφίμων, χωρίς να απαιτείται η συστηματική χρήση συμπληρωμάτων.
Η χορήγησή τους μπορεί να είναι χρήσιμη όταν υπάρχει διαπιστωμένη έλλειψη κάποιου θρεπτικού συστατικού, συγκεκριμένη πάθηση που αυξάνει τον κίνδυνο ανεπάρκειας ή άλλη ανάγκη που έχει αξιολογηθεί από τον παιδίατρο.
Ακόμη και στην περίπτωση των παιδιών που είναι ιδιαίτερα επιλεκτικά στο φαγητό, δεν είναι δεδομένο ότι παρουσιάζουν έλλειψη βιταμινών ή μετάλλων. Η ανάγκη για συμπλήρωμα πρέπει να εκτιμάται ξεχωριστά για κάθε παιδί.
Οι γονείς καλό είναι να συμβουλεύονται τον παιδίατρο πριν ξεκινήσουν τη χορήγηση οποιουδήποτε προϊόντος, να τηρούν τη συνιστώμενη δοσολογία και να αποφεύγουν τον συνδυασμό διαφορετικών συμπληρωμάτων χωρίς επαγγελματική καθοδήγηση.
Τι πρέπει να ελέγχουν οι γονείς πριν αγοράσουν παιδικές βιταμίνες
Η Consumer Reports επισημαίνει ότι η ανεξάρτητη πιστοποίηση από οργανισμούς όπως η USP και η NSF μπορεί να προσφέρει ένα επιπλέον επίπεδο διασφάλισης σχετικά με την ποιότητα και την περιεκτικότητα ενός συμπληρώματος.
Κατά την επιλογή ενός παιδικού σκευάσματος, οι γονείς είναι σημαντικό να δίνουν προσοχή στα εξής:
Ιατρική σύσταση: Η χορήγηση συμπληρώματος πρέπει να βασίζεται σε συγκεκριμένη ανάγκη και να έχει προηγηθεί συνεννόηση με τον παιδίατρο.
Κατάλληλη ηλικία: Χρειάζεται έλεγχος της ηλικιακής ομάδας για την οποία προορίζεται το προϊόν.
Σωστή δοσολογία: Η συνιστώμενη ποσότητα δεν πρέπει να υπερβαίνεται.
Συνδυασμός συστατικών: Πρέπει να εξετάζεται εάν το παιδί λαμβάνει ήδη κάποιο άλλο προϊόν με τις ίδιες βιταμίνες ή τα ίδια μέταλλα.
Πιστοποιήσεις: Όπου υπάρχουν, οι πιστοποιήσεις από ανεξάρτητους οργανισμούς μπορούν να αποτελέσουν πρόσθετο κριτήριο αξιολόγησης.
Ασφαλής φύλαξη: Τα συμπληρώματα πρέπει να παραμένουν μακριά από τα παιδιά, ακόμη και αν έχουν γεύση και εμφάνιση γλυκίσματος.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η έρευνα της Consumer Reports αφορούσε 21 συγκεκριμένα προϊόντα που αγοράστηκαν και εξετάστηκαν στην αμερικανική αγορά. Δεν αποτελεί συνολικό έλεγχο όλων των παιδικών βιταμινών που διατίθενται στην Ελλάδα.
Τα ευρήματα, ωστόσο, υπενθυμίζουν ότι τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι αυτομάτως ακίνδυνα επειδή προορίζονται για παιδιά ή πωλούνται χωρίς ιατρική συνταγή. Η προσεκτική επιλογή, η τήρηση της δοσολογίας και η καθοδήγηση του παιδιάτρου παραμένουν βασικές προϋποθέσεις για την ασφαλή χρήση τους.
