Στον δημόσιο λόγο δίνονται μύριες χαιρεκακίες για τη θέση των Θρησκευτικών στο ελληνικό σχολείο. Ωστόσο, στην πράξη η θέση του μαθήματος στα ελληνικά σχολεία κλυδωνίζεται. Συχνά διδάσκεται πολύ λίγο το διδακτικό του σαραντάλεπτο και ο υπόλοιπος χρόνος αφιερώνεται σε άλλα, βασικά μαθήματα. Επίσης, οι μαθητές στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση δεν ενδιαφέρονται, αφού ακόμη ένα στοιχείο απαξίωσής του είναι πως περιλαμβάνεται στα μαθήματα που οι καθηγητές βάζουν μεγάλους βαθμούς.
Αντίστοιχη εικόνα προβληματισμού διαμορφώνουν τα μηνύματα για τις θεολογικές σχολές, λόγω της χαμηλής ζήτησης των θέσεών τους από τους 18χρονους. Ετησίως οι θέσεις που μένουν κενές στα τέσσερα πανεπιστημιακά Τμήματα Θεολογίας και Κοινωνικής Θεολογίας, σε ΕΚΠΑ και ΑΠΘ, είναι πολύ περισσότερες από αυτές που καλύπτονται. Φέτος καλύφθηκε μόνο το 25% των θέσεων που διατέθηκαν: οι 161 από τις 620 θέσεις. Το πρόβλημα αποδίδεται και στις πολύ χαμηλές επαγγελματικές προοπτικές που έχουν οι θεολόγοι τουλάχιστον στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Όμως, οι διορισμοί στην εκπαίδευση γίνονται με το σταγονόμετρο και οι λίγοι τυχεροί πτυχιούχοι που προσλαμβάνονται στην εκπαίδευση μπορεί να περιμένουν έως και 15 χρόνια για να διοριστούν, ενώ η πλειονότητα εργάζεται σε άσχετες θέσεις εκτός εκπαίδευσης.
Ειδικότερα, το μάθημα διδάσκεται στις 10 από τις 12 τάξεις της σχολικής διαδρομής, από τη Γ΄ Δημοτικού έως τη Β΄ Λυκείου. Σε όλες τις τάξεις η διδασκαλία του είναι δύο διδακτικές ώρες την εβδομάδα, εκτός από την Ε΄ και τη ΣΤ΄ Δημοτικού και τη Γ΄ Λυκείου, που είναι μία διδακτική ώρα. Ωστόσο, σύμφωνα με στελέχη των εκπαιδευτικών ομοσπονδιών, πολλές φορές οι ώρες του μαθήματος χρησιμοποιούνται για να καλυφθεί η ύλη άλλων, βασικών μαθημάτων. «Στα δημοτικά σχολεία το μάθημα των Θρησκευτικών ουσιαστικά υποβαθμίζεται, παραμελείται ή δεν διδάσκεται, καθώς οι δάσκαλοι στερούνται εξειδίκευσης και πιέζονται από τον τεράστιο όγκο της ύλης των κύριων μαθημάτων», λέει υπόμνημα ομάδας 650 αδιόριστων θεολόγων.
Στα δημοτικά το μάθημα παραμελείται ή δεν διδάσκεται, καθώς οι δάσκαλοι στερούνται εξειδίκευσης και πιέζονται από τον τεράστιο όγκο της ύλης των κύριων μαθημάτων», αναφέρει υπόμνημα ομάδας 650 αδιόριστων θεολόγων
«Δεν είναι συστηματικό αυτό και συμβαίνει για ένα δεκάλεπτο την ώρα των Θρησκευτικών. Και συμβαίνει και με άλλα μαθήματα», παρατήρησε στην «Κ» στέλεχος της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας. Στο γυμνάσιο και στο λύκειο το «κλέψιμο» του διώρου των Θρησκευτικών από άλλα μαθήματα «διευκολύνεται από την απροθυμία των εφήβων να παρακολουθήσουν το μάθημα», όπως ανέφερε στην «Κ» καθηγήτρια δημόσιου γυμνασίου.
Τα δύο τελευταία χρόνια
Οι ίδιοι οι θεολόγοι επισημαίνουν ότι επί σειράν ετών διδακτικές ώρες του μαθήματος ανατίθενται σε εκπαιδευτικούς άλλων ειδικοτήτων, ενώ υπάρχουν αδιόριστοι θεολόγοι. «Κατά την εκτίμησή μας, το πρόβλημα έχει ενταθεί ιδιαίτερα τα δύο τελευταία χρόνια», παρατήρησε μιλώντας στην «Κ» για το θέμα η Κυριακή Στεφανίδου, μέλος της ομάδας των 650.
«Το μάθημα των Θρησκευτικών ανατίθεται μαζικά ως δεύτερη ανάθεση κυρίως σε φιλολόγους για τη συμπλήρωση του υποχρεωτικού ωραρίου τους. Η πρακτική αυτή έχει λάβει ισοπεδωτικές διαστάσεις, στερώντας εκατοντάδες ώρες εργασίας από τους θεολόγους και μετατρέποντας ένα επιστημονικά απαιτητικό μάθημα σε "πάρεργο" συμπλήρωσης ωραρίου από μη εξειδικευμένο προσωπικό», λέει υπόμνημά τους.
Ενδεικτικά, στην αρχή της τρέχουσας σχολικής χρονιάς για να προσλήψεις αναπληρωτών δηλώθηκαν 347 κενά θεολόγων και έγιναν 218. Πέρυσι έγιναν 154 προσλήψεις αναπληρωτών και 90 διορισμοί. Μάλιστα υπάρχει ανησυχία μήπως το μάθημα της Ηθικής, που θα διδάσκεται σε όσους μαθητές θα πάρουν απαλλαγή από τα Θρησκευτικά, το κάνουν άλλες ειδικότητες. «Ζητούμε το μάθημα της Ηθικής να διδάσκεται σε πρώτη ανάθεση από θεολόγους, ενώ επίσης πρέπει να εξεταστεί θεσμικά η εισαγωγή των θεολόγων στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση για το μάθημα των Θρησκευτικών» λέει η κ. Στεφανίδου.«Η διδασκαλία τους συμβάλλει στην πολιτισμική αυτοσυνειδησία και συγκρότηση των μαθητών, καθώς γνωρίζουν τον ελληνικό πολιτισμό στη διαχρονία του», λέει ο Ηλίας Ευαγγέλου, πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ.
Ο ρόλος της θρησκείας
«Όσοι διδάσκουμε ή έχουμε διδάξει το μάθημα αντιλαμβανόμαστε ότι αποτελεί όχι μόνο εισαγωγή στη θρησκευτική ταυτότητα των χριστιανικών και ιδιαίτερα των ορθόδοξων χριστιανών, αλλά κυρίως μια ουσιαστική γνωριμία των μαθητών με το θρησκευτικό φαινόμενο που συμβάλλει στον θρησκευτικό εγγραμματισμό τους, ο οποίος με τη σειρά του συμβάλλει στην κατανόηση του ρόλου της θρησκείας στην ιστορία και στον πολιτισμό του ανθρώπου, αλλά επίσης και της κατάχρησής της που οδηγεί συχνά στη μισαλλοδοξία και τον φανατισμό. Στον ελληνικό κόσμο, του οποίου η πνευματική και πολιτισμική ταυτότητα είναι αξεδιάλυτα συνδεδεμένη με τον χριστιανισμό και ιδιαίτερα την ορθόδοξη παράδοση, το μάθημα των Θρησκευτικών συμβάλλει καθοριστικά στην πολιτισμική αυτοσυνειδησία και συγκρότηση των μαθητών, οι οποίοι μέσα από αυτό γνωρίζουν τον ελληνικό πολιτισμό στη διαχρονία του και αντιλαμβάνονται την ταυτότητά τους χωρίς φανατισμούς», παρατήρησε στην «Κ» ο Ηλίας Ευαγγέλου, πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ. «Τα δικαιώματα δεν αφορούν μόνο τη διασφάλιση των θέσεων εργασίας των θεολόγων, αλλά κυρίως τη δυνατότητα τα παιδιά μας, ολοκληρώνοντας το σχολείο τους, να είναι σε θέση να αντιλαμβάνονται και να κατανοούν την πνευματική και πολιτισμική τους ταυτότητα και ρίζα», προσθέτει ο ίδιος.
Πηγή: Από την έντυπη έκδοση της εφημερίδας «Η Καθημερινή» (14/11/2026) / Ρεπορτάζ: Απόστολος Λακασάς
