Για έξι ολόκληρα χρόνια ο Άκης Καραμπουρούνης ξεκινούσε πριν ξημερώσει από τον Κάλαμο, έμπαινε στο καΐκι για τον Μύτικα Αιτωλοακαρνανίας και συνέχιζε με τα πόδια μέχρι το σχολείο. Σήμερα είναι φοιτητής και αριστούχος υπότροφος, αποδεικνύοντας με τη διαδρομή του ότι πίσω από μια σχολική επιτυχία μπορεί να κρύβονται δυσκολίες που οι περισσότεροι μαθητές δεν χρειάστηκε ποτέ να αντιμετωπίσουν.
Υπάρχουν παιδιά για τα οποία το σχολείο βρίσκεται μερικά τετράγωνα μακριά από το σπίτι και υπάρχουν και παιδιά που, για να καθίσουν κάθε πρωί στο θρανίο τους, πρέπει πρώτα να διασχίσουν θάλασσα. Ο Άκης Καραμπουρούνης ανήκει στη δεύτερη κατηγορία και η ιστορία του είναι από εκείνες που υπενθυμίζουν ότι η πρόσβαση στην εκπαίδευση, την οποία πολλές φορές θεωρούμε αυτονόητη, δεν είναι καθόλου αυτονόητη για όλους.
Από την Α΄ Γυμνασίου μέχρι και τη Γ΄ Λυκείου, ο νεαρός μαθητής ταξίδευε καθημερινά από τον Κάλαμο, ένα μικρό νησί του Ιονίου με περίπου 80 κατοίκους, προς τον Μύτικα Αιτωλοακαρνανίας, προκειμένου να παρακολουθήσει τα μαθήματά του. Η ημέρα του ξεκινούσε από τα χαράματα, με περίπου 45 λεπτά θαλάσσιας διαδρομής και στη συνέχεια ακόμη 10 έως 15 λεπτά περπάτημα μέχρι να φτάσει στο σχολείο.
Και όλα αυτά όχι για μία εβδομάδα ή για λίγους μήνες, αλλά για έξι σχολικά χρόνια.
Βροχές, κρύο, θαλασσοταραχές και απαγορευτικά
Η καθημερινή αυτή διαδρομή δεν είχε τίποτε το ρομαντικό. Υπήρχαν χειμωνιάτικα πρωινά με βροχή και δυνατό κρύο, ημέρες με θαλασσοταραχή, απαγορευτικά απόπλου και περιπτώσεις στις οποίες η μετάβαση στο σχολείο ήταν απλώς αδύνατη.
Ο ίδιος θυμάται εικόνες που δύσκολα μπορούν να ξεχαστούν: χαράματα μέσα στο κρύο, με μπουφάν και σκούφους, αναμονή για το καΐκι και μια θάλασσα που δεν επέτρεπε πάντοτε στο καθημερινό πρόγραμμα να συνεχιστεί κανονικά.
Οι δυσκολίες αυτές είχαν και άμεσες συνέπειες στη φοίτησή του. Υπήρχαν περιπτώσεις στις οποίες δεν μπορούσε να πάει σχολείο ακόμη και για μία εβδομάδα, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται κενά στην ύλη. Όπως ο ίδιος έχει περιγράψει, είχε φτάσει να έχει χάσει συνολικά πάνω από έναν μήνα μαθημάτων, κάτι ιδιαίτερα δύσκολο όταν πλέον πλησίαζαν και οι Πανελλαδικές Εξετάσεις.
Για έναν μαθητή της Γ΄ Λυκείου, όπου κάθε ώρα διδασκαλίας μετρά, η απουσία λόγω ενός απαγορευτικού δεν είναι απλώς μια χαμένη ημέρα. Είναι κεφάλαια που πρέπει να καλυφθούν μόνος του, επιπλέον διάβασμα και ένα διαρκές κυνήγι για να μη μείνει πίσω.
«Πρέπει κάτι να καταφέρεις στη ζωή σου»
Κι όμως, αντί οι δυσκολίες να τον κάνουν να εγκαταλείψει, φαίνεται ότι λειτούργησαν προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Ο Άκης περιγράφει με ιδιαίτερα απλό τρόπο πώς το να μεγαλώνει σε μια πολύ μικρή κοινωνία και να χρειάζεται καθημερινά να ξεπερνά εμπόδια για πράγματα που για άλλα παιδιά είναι αυτονόητα τού δημιούργησε μια εσωτερική ανάγκη να προσπαθήσει περισσότερο.
«Άκη, πρέπει κάτι να καταφέρεις στη ζωή σου, πρέπει κάτι να κάνεις», ήταν η σκέψη που, όπως λέει, άρχισε να μεγαλώνει μέσα του.
Και τελικά κατάφερε πολλά.
Σήμερα είναι πρωτοετής φοιτητής στο Τμήμα Πληροφορικής με Εφαρμογές στη Βιοϊατρική του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ενώ παράλληλα κατέκτησε υποτροφία ως αριστούχος μαθητής μικρών νησιών.
Η υποτροφία για τον ίδιο δεν αποτελεί απλώς μια οικονομική ενίσχυση. Είναι και μια μορφή αναγνώρισης μιας διαδρομής που είχε πολύ περισσότερο κόπο από αυτόν που φαίνεται σε έναν βαθμό ή σε έναν πίνακα επιτυχόντων.
«Όταν περνάς τόσες δυσκολίες, αναγεννιέσαι»
Ο νεαρός φοιτητής μιλά για την επιτυχία του με ενθουσιασμό, αλλά κυρίως με ευγνωμοσύνη, θεωρώντας ότι η αναγνώριση αυτή αποτελεί μια ανταμοιβή ύστερα από τις δυσκολίες που χρειάστηκε να ξεπεράσει.
Η φράση του, μάλιστα, ότι μέσα από τα εμπόδια «πραγματικά αναγεννάται ένας άνθρωπος και βλέπει τον κόσμο με διαφορετική ματιά» αποτυπώνει κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια σχολική ιστορία επιτυχίας.
Γιατί ο Άκης δεν έμαθε μόνο Πληροφορική, Μαθηματικά ή τα μαθήματα των Πανελλαδικών.
Έμαθε να επιμένει όταν οι συνθήκες δεν ήταν με το μέρος του.
Έμαθε ότι ένα απαγορευτικό μπορεί να σταματήσει ένα καΐκι, αλλά δεν είναι ανάγκη να σταματήσει και έναν στόχο.
Και έμαθε ίσως πολύ νωρίτερα από άλλους συνομηλίκους του ότι η προσπάθεια δεν γίνεται πάντα σε ίσες συνθήκες.
Το μήνυμα προς όλα τα παιδιά
Ίσως γι' αυτό έχει ιδιαίτερη αξία και η συμβουλή που δίνει σήμερα σε άλλα παιδιά.
Να έχουν κουράγιο.
Να έχουν επιμονή και υπομονή.
Να μην εγκαταλείπουν για κανέναν λόγο και, αντί να αντιμετωπίζουν τα εμπόδια μόνο ως κάτι που τους καθυστερεί, να προσπαθούν να τα μετατρέπουν σε δύναμη που τους σπρώχνει προς τον στόχο τους.
Η ιστορία του Άκη Καραμπουρούνη είναι ασφαλώς μια ιστορία προσωπικής θέλησης, αλλά ταυτόχρονα φωτίζει και κάτι που δεν πρέπει να προσπερνάμε: πόσο διαφορετικές είναι οι αφετηρίες των μαθητών μέσα στο ίδιο εκπαιδευτικό σύστημα.
Άλλο είναι να ανοίγεις την πόρτα του σπιτιού σου στις 7:45 και να βρίσκεσαι λίγο αργότερα στην τάξη και άλλο να ξυπνάς πριν από το χάραμα, να κοιτάζεις τον καιρό και τη θάλασσα και να αναρωτιέσαι αν σήμερα θα μπορέσεις καν να φτάσεις στο σχολείο.
Γι' αυτό και η υποτροφία του Άκη έχει μια ιδιαίτερη συμβολική αξία.
Δεν επιβραβεύει μόνο έναν καλό μαθητή.
Επιβραβεύει ένα παιδί που για έξι χρόνια έβαζε κάθε πρωί ανάμεσα στο σπίτι του και στο σχολείο του 45 λεπτά θάλασσα, κρύο, βροχή και αβεβαιότητα και παρ' όλα αυτά συνέχισε.
Και ίσως το σημαντικότερο μάθημα από την ιστορία του να μην βρίσκεται σε κανένα σχολικό βιβλίο: ότι μερικές φορές η διαδρομή μέχρι το θρανίο διδάσκει όσα και το ίδιο το σχολείο.