Οι ωκεανοί συνεχίζουν να καταγράφουν εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες, προκαλώντας έντονο προβληματισμό στους επιστήμονες. Σύμφωνα με τα δεδομένα της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus Climate Change Service, η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών εκτός των πολικών περιοχών έφτασε τον Ιούλιο τους 20,96°C.
Η τιμή αυτή αποτελεί νέο ρεκόρ, ξεπερνώντας το προηγούμενο υψηλό των 20,89°C, που είχε καταγραφεί τον Ιούλιο του 2023.
Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς σημειώνεται την ίδια περίοδο που η Ευρώπη βιώνει ακραίες θερμοκρασίες, παρατεταμένη ανομβρία και σοβαρές δασικές πυρκαγιές.
Ακραία ζέστη σε Ατλαντικό και Μεσόγειο
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε μακρινές ωκεάνιες περιοχές. Τον Ιούλιο, ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες καταγράφηκαν στον Ατλαντικό και στη δυτική Μεσόγειο, όπου παρατηρήθηκαν εκτεταμένα επεισόδια θαλάσσιου καύσωνα.
Οι ασυνήθιστα θερμές θάλασσες αποτελούν σημαντική απειλή για τα θαλάσσια οικοσυστήματα. Είδη που είναι ευαίσθητα στις μεταβολές της θερμοκρασίας, όπως τα στρείδια, τα μύδια, τα καβούρια, οι αστακοί και τα χτένια, μπορεί να επηρεαστούν σοβαρά.
Ιδιαίτερα ευάλωτες είναι και οι υδατοκαλλιέργειες. Όταν η θερμοκρασία του νερού αυξάνεται απότομα, οργανισμοί όπως οι σολομοί και τα οστρακοειδή δεν έχουν τη δυνατότητα να μετακινηθούν σε ψυχρότερα νερά. Παράλληλα, το θερμότερο νερό μπορεί να περιέχει λιγότερο οξυγόνο, αυξάνοντας τον κίνδυνο μαζικών απωλειών.
Η Ευρώπη αντιμέτωπη με ιστορική ζέστη
Την ίδια περίοδο, η δυτική Ευρώπη έζησε ένα εξαιρετικά θερμό δίμηνο Ιουνίου-Ιουλίου. Η μέση θερμοκρασία έφτασε τους 21,62°C, περίπου 2,79°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020.
Το προηγούμενο ρεκόρ, που είχε καταγραφεί το 2022, ξεπεράστηκε, καθώς κύματα καύσωνα επανέρχονταν διαδοχικά από τα τέλη της άνοιξης.
Η παρατεταμένη ζέστη συνδυάστηκε με έντονη ξηρασία. Σε αρκετές περιοχές της Γαλλίας, της Ισπανίας, της Γερμανίας και της Βρετανίας καταγράφηκαν πολύ χαμηλά επίπεδα βροχοπτώσεων και υγρασίας στο έδαφος.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη εντονότερο επειδή το ξηρό έδαφος μειώνει τη φυσική ψύξη της επιφάνειας. Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: η υψηλή θερμοκρασία στεγνώνει το έδαφος και το ξηρό έδαφος ενισχύει με τη σειρά του τη ζέστη.
Πτώση της στάθμης σε μεγάλα ποτάμια
Η έλλειψη βροχοπτώσεων έχει επηρεάσει και τους σημαντικούς ποταμούς της Ευρώπης. Η στάθμη και οι παροχές σε ποτάμια όπως ο Σηκουάνας, ο Ρήνος και ο Δούναβης έχουν μειωθεί σημαντικά.
Οι επιπτώσεις δεν αφορούν μόνο το φυσικό περιβάλλον. Η χαμηλή στάθμη των νερών μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στη ναυσιπλοΐα, την άρδευση και την ύδρευση, ενώ επηρεάζει και την παραγωγή ενέργειας.
Παράλληλα, οι συνθήκες ξηρασίας και οι υψηλές θερμοκρασίες δημιουργούν ιδανικό περιβάλλον για την εξάπλωση μεγάλων δασικών πυρκαγιών.
Η πιθανή ενίσχυση του Ελ Νίνιο
Ένας ακόμη παράγοντας που προκαλεί ανησυχία είναι η κατάσταση στον τροπικό Ειρηνικό, όπου οι θερμοκρασίες παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές και αναπτύσσονται συνθήκες Ελ Νίνιο.
Το φυσικό αυτό κλιματικό φαινόμενο μπορεί να επηρεάσει τις θερμοκρασίες και τις βροχοπτώσεις σε πολλές περιοχές του πλανήτη. Όταν συνδυάζεται με την ανθρωπογενή υπερθέρμανση, υπάρχει πιθανότητα να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τις ακραίες καιρικές συνθήκες.
Τα στοιχεία του Copernicus δείχνουν επίσης ότι ο Ιούλιος του 2026 ήταν ο δεύτερος θερμότερος Ιούλιος παγκοσμίως, μαζί με τον Ιούλιο του 2024 και πίσω από το 2023. Η μέση θερμοκρασία του αέρα στην επιφάνεια της Γης έφτασε τους 16,90°C, περίπου 1,47°C πάνω από την εκτιμώμενη προβιομηχανική τιμή.
Οι ωκεανοί δυσκολεύονται να λειτουργήσουν ως φρένο
Οι θάλασσες έχουν μέχρι σήμερα απορροφήσει μεγάλο μέρος της επιπλέον θερμότητας που προκαλείται από τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, λειτουργώντας ως ένα σημαντικό φυσικό ανάχωμα απέναντι στην υπερθέρμανση.
Όμως η συνεχής άνοδος της θερμοκρασίας των ωκεανών δημιουργεί νέες ανησυχίες. Τα θερμότερα νερά μειώνουν την ικανότητά τους να απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα, ενώ η αυξημένη εξάτμιση προσθέτει περισσότερη υγρασία στην ατμόσφαιρα.
Αυτό μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ισχυρότερων βροχοπτώσεων και ακραίων πλημμυρικών φαινομένων σε ορισμένες περιοχές.
