Χρήστος Κάτσικας Υπάρχει μια σιωπηλή αντίστροφη μέτρηση που ξεκινά κάθε χρόνο λίγο πριν τελειώσουν τα μαθήματα. Δεν αφορά τις εξετάσεις, ούτε τα αποτελέσματα. Αφορά ανθρώπους. Τους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς. Εκείνους που κράτησαν όρθιες τάξεις, που μπήκαν σε σχολεία με ελλείψεις, που «έδεσαν» πρόχειρα ένα σύστημα που μπάζει από παντού. Και τώρα, σε λίγους μήνες, θα βρεθούν ξανά στο ίδιο σημείο: στο ταμείο ανεργίας.
Για τους περισσότερους, το καλοκαίρι δεν είναι ανάπαυλα. Είναι ένα κενό. Ένα μετέωρο διάστημα χωρίς μισθό, χωρίς σταθερότητα, χωρίς καμία βεβαιότητα για το αύριο. Τα έξοδα όμως παραμένουν. Ενοίκια που συνεχίζουν να «τρέχουν» σε πόλεις όπου υπηρέτησαν όλη τη χρονιά. Λογαριασμοί, μετακινήσεις, υποχρεώσεις που δεν μπαίνουν σε παύση επειδή το σχολείο έκλεισε.
Κι ύστερα έρχεται η αγωνία της επαναπρόσληψης. Όχι απλώς αν θα προσληφθούν, αλλά πού. Σε ποια γωνιά της χώρας. Σε νησί ή σε ορεινό χωριό. Σε μια πόλη που δεν γνωρίζουν, χωρίς δίκτυο στήριξης, χωρίς εξασφαλισμένη στέγη. Η ζωή τους μοιάζει με βαλίτσα μόνιμα μισάνοιχτη. Ποτέ δεν αδειάζει πραγματικά.
Αυτή η διαρκής μετακίνηση δεν είναι μόνο γεωγραφική. Είναι και ψυχική. Οι αναπληρωτές ζουν σε μια συνθήκη αναστολής: δεν μπορούν να κάνουν σχέδια, να ριζώσουν, να επενδύσουν σε μια προσωπική ή οικογενειακή ζωή με σταθερότητα. Πώς να προγραμματίσεις το αύριο όταν δεν ξέρεις καν πού θα βρίσκεσαι τον Σεπτέμβρη;
Και όμως, μέσα σε αυτή την αβεβαιότητα, ζητείται από αυτούς να είναι σταθεροί. Να εμπνέουν ασφάλεια στους μαθητές τους. Να λειτουργούν ως σημείο αναφοράς μέσα σε μια σχολική καθημερινότητα που συχνά δοκιμάζεται. Να είναι παιδαγωγοί, ψυχολόγοι, καθοδηγητές. Να δίνουν το «παρών» με επαγγελματισμό, όταν η ίδια η Πολιτεία τους κρατά σε καθεστώς προσωρινότητας.
Υπάρχει μια βαθιά αντίφαση εδώ. Από τη μία, η αναγνώριση ότι χωρίς αναπληρωτές το σχολείο δεν λειτουργεί. Από την άλλη, η διατήρηση ενός καθεστώτος που τους θέλει «περαστικούς». Χρήσιμους, αλλά όχι μόνιμους. Απαραίτητους, αλλά όχι κατοχυρωμένους.
Οι ίδιοι μιλούν για μια ζωή σε αναμονή. Για καλοκαίρια που δεν έχουν ανεμελιά, αλλά άγχος. Για τα βλέμματα συγγενών που ρωτούν «φέτος πού θα σε στείλουν;». Για τη δυσκολία να εξηγήσεις ότι η δουλειά σου δεν τελειώνει τον Ιούνιο, αλλά απλώς διακόπτεται – και μαζί της διακόπτεται και το εισόδημά σου.
Κάποιοι προσπαθούν να βρουν περιστασιακές δουλειές για να καλύψουν τα κενά. Άλλοι επιστρέφουν στο πατρικό τους, ενήλικες που αναγκάζονται να ξαναγίνουν «φιλοξενούμενοι». Και όλοι, σχεδόν χωρίς εξαίρεση, παρακολουθούν με αγωνία τις ανακοινώσεις, τους πίνακες, τις προσλήψεις. Κάθε αριθμός μια ελπίδα. Κάθε καθυστέρηση ένα ακόμη βάρος.
Κι όμως, πίσω από όλα αυτά, υπάρχει μια επιλογή. Να μείνουν. Να συνεχίσουν. Να επιστρέψουν στην τάξη, παρά τις δυσκολίες. Γιατί η σχέση με το σχολείο δεν είναι μόνο επαγγελματική. Είναι βαθιά ανθρώπινη. Είναι οι μαθητές που σε περιμένουν, τα βλέμματα που σε αναγνωρίζουν, οι μικρές καθημερινές νίκες που δεν καταγράφονται σε καμία υπουργική απόφαση.
Αν υπάρχει κάτι που αξίζει να ειπωθεί πιο δυνατά, είναι αυτό: οι αναπληρωτές δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν αξιοπρέπεια. Ζητούν έναν σχεδιασμό που να τους επιτρέπει να ζουν – όχι απλώς να επιβιώνουν. Ζητούν να πάψει το καλοκαίρι να είναι περίοδος αγωνίας και να ξαναγίνει αυτό που θα έπρεπε να είναι: χρόνος ανάσας.
Γιατί τελικά, ένα εκπαιδευτικό σύστημα που στηρίζεται στη μόνιμη ανασφάλεια των ανθρώπων του, δεν μπορεί να προσφέρει σταθερότητα στους μαθητές του. Και αυτό είναι ένα μάθημα που δεν πρέπει να το ξεχάσουμε.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750€: Βγήκε το Μητρώο Ωφελουμένων - Μάθετε αν είστε μέσα και ξεκινήστε
Αλλαγή νόμου: ΝΕΑ εξ αποστάσεως Πιστοποίηση Η/Υ για Προσλήψεις Εκπαιδευτικών
