Νίκος Τσούλιας Οι γνώσεις και οι καινοτομίες, ιδίως στην τεχνολογία, έχουν αλλάξει όλο το σύμπαν του ανθρώπου. Γευόμαστε το προοίμιο αυτών των μεταβολών, αλλά δεν ξέρουμε ακόμα τι κουβαλάνε αυτές οι μεταβολές. Είναι παράξενο και ανερμήνευτο…
Λέμε συνήθως ότι οι καιροί αλλάζουν, όταν θέλουμε να περιγράψουμε γρήγορες και εκτεταμένες μεταβολές στον κόσμο. Αλλά σήμερα αυτή θεώρηση δεν έχει νόημα. Σήμερα το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι οι καιροί έχουν αλλάξει, έχουν επιφέρει πολλές ανατροπές στην κοινωνική οργάνωση, στην κουλτούρα, στην πολιτική συγκρότηση, στην οικονομία – και το πιο σημαντικό, αυτές οι ανατροπές είναι ακόμα στην επώασή τους.
Αλλά, πώς μπορούμε να συμμετέχουμε με δημιουργικό και αποτελεσματικό τρόπο σε αυτές τις επαναστατικού περιεχομένου εποχές; Η ερώτηση μπορεί να θεωρηθεί και αφελής. Μέσα σε ένα περιβάλλον γεμάτο πληροφορίες από τις τηλεοράσεις, τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης, τα ραδιόφωνα, τις πληροφορίες από κάθε γωνιά του κόσμου ακόμα και σε πραγματικό χρόνο των γεγονότων τίθεται ζήτημα μη ενημέρωσης;
Φυσικά και όχι, όσον αφορά τον πληθωριστικό ρόλο του σημερινού κόσμου της ειδησεογραφίας. Μαθαίνουμε για τα πάντα, και παραπάνω απ’ όσα μπορούμε να κατανοήσουμε και να αφομοιώσουμε. Αλλά ας αναρωτηθούμε. Στις τρέχουσες ειδήσεις των τηλεοπτικών καναλιών, τι δεσπόζει; Η καθημερινότητα της πολιτικής με πολλή φτηνή κομματική προπαγάνδα, χωρίς καν μια εμβάθυνση των αιτίων και των διεργασιών, που εκφράζουν το πολιτικό γίγνεσθαι, και αυτό γιατί οι δημοσιογράφοι έχουν πάψει προ πολλού την άσκηση της ανεξάρτητης φωνής και της κριτικής σκέψης αλλά και γιατί οι τηλεθεατές θεωρούν …κουραστικές τις θεωρητικές αναλύσεις.
Αλλά και στον ατέλειωτο κόσμο των κοινωνικών μέσω δικτύωσης τι επικρατεί; Ατέρμονες προσωπικές γνώμες κάθε είδους χωρίς καμιά τεκμηρίωση, fake news, συνωμοσιολογίες, επιθετικότητα, φτηνή προπαγάνδα, κυβερνοεπιθέσεις, πορνό κλπ κλπ. Μαθαίνει κάποιος κάτι ουσιαστικό για τις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις, που εν πολλοίς καθορίζουν το μέλλον μας; Φυσικά, υπάρχουν ιστοσελίδες έγκυρες και απόλυτα χρήσιμες, αλλά αυτές δεν προτιμώνται!
Να λοιπόν, που η απάντηση είναι πασιφανής στην επίλυση ενός απόλυτα καθοριστικού για τη ζωή μας θέματος. Κυρίως ή και μόνο τα βιβλία έχουν τη δυνατότητα να μας εξηγήσουν και να μας ερμηνεύσουν το προς τα που βαδίζει ο κόσμος. Επιστημονικά, φιλοσοφικά, κλασικά λογοτεχνικά βιβλία, βιβλία της τέχνης και του πολιτισμού δίνουν έγκυρη γνώση, καλλιεργούν τη σκέψη και οδηγούν σε εμβριθείς στοχασμούς. Αναπτύσσουν πλουραλισμό προβληματισμών και ιδεών. Προσφέρουν βαθιά ικανοποίηση στις ανησυχίες του πνεύματός μας και κεντρίζουν τη φαντασία μας. Με τα βιβλία μπορούμε να συμμετέχουμε ουσιαστικά στο μέλλον, που είναι «πάντα εδώ».
Δεν χρειάζεται να διαβάζουμε πολλά βιβλία, που δεν προσφέρουν και πολλά πράγματα… Χρειάζεται να διαβάζουμε εκείνα τα βιβλία που είναι επιδραστικά, που μας γοητεύουν τη σκέψη, που καλλιεργούν το συναίσθημά μας, την αναζήτηση της αλήθειας και την ομορφιά, που διεγείρουν τη διαρκή φιλομάθειά μας, που ανοίγουν τους ορίζοντές μας.
Βέβαια υπάρχει και μια εξίσου σημαντική πλευρά του θέματός μας – ίσως και πιο βασική. Γενικά είμαστε ένας λαός, που δεν διαβάζει, και επομένως δύσκολα θα φτάσουμε να βρούμε ακόμα και τα διαμάντια της παγκόσμιας λογοτεχνίας, διαμάντια που πάντα λάμπουν και γοητεύουν.
Όμως… Αυτά τα Μνημεία του Λόγου είναι βιβλία το παρελθόντος, αλλά δεν είναι βιβλία για το παρελθόν. Είναι βιβλία – κάλεσμα για το μέλλον. Γιατί εντρυφούν στα μεγάλα ερωτήματα του ανθρώπου, στα ερωτήματα που τίθενται απ’ όλους τους ανθρώπους και σε όλους τους καιρούς.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τι σημαίνει η λέξη «φανφάρα» και από πού προέρχεται
Εκπαιδευτικοί: Πότε θα πιστωθεί στο λογαριασμό τους η μισθοδοσία
Μειώσεις στη στρατιωτική θητεία: Πόσους μήνες θα υπηρετούν οι φαντάροι με τον νέο νόμο
