Πολυνομοσχέδιο: Τι αλλάζει στην ελληνόγλωσση εκπαίδευση
Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας «Αναβάθμιση του Σχολείου και άλλες διατάξεις»

Νέες ρυθμίσεις για την ελληνόγλωσση εκπαίδευση περιλαμβάνονται στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας που κατατέθηκε στη Βουλή. 

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, με τις ρυθμίσεις αυτές εισάγονται δομικές αλλαγές στο ν. 4415/2016 για την ελληνόγλωσση εκπαίδευση, με κύριο σκοπό την απλοποίηση των διαδικασιών, την ενσωμάτωση της εμπειρίας των κατά τόπους συντονιστών και εκπαιδευτικών, καθώς και την εστίαση στην αντιμετώπιση πραγματικών αναγκών και διαχειριστικών προκλήσεων της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης - ιδιαίτερα των μαθητών και των ελληνικών κοινοτήτων μας - στο πλαίσιο μιας συνολικής αναμόρφωσής της, η οποία την καθιστά πιο ευέλικτη και προσαρμοσμένη στις προκλήσεις του μέλλοντος.

Πιο συγκεκριμένα, οι αλλαγές που εισάγονται με την παρούσα νομοθετική ρύθμιση αποσκοπούν, μεταξύ άλλων, στην:

- απλοποίηση και αποφόρτιση της διαδικασίας αποσπάσεων και παράτασής τους,

- επίσπευση των διαδικασιών και στη μείωση της γραφειοκρατίας στην καταβολή των επιμισθίων του εξωτερικού,

- καλύτερη αντιμετώπιση του χρόνιου προβλήματος των κενών, μέσω παροχής κινήτρων στους εκπαιδευτικούς για συμμετοχή στην εκπαιδευτική διαδικασία των Ελλήνων του εξωτερικού, αλλά και της επίλυσης του ζητήματος των ανακλήσεων αποσπάσεων,

- παροχή δυνατότητας αναγνώρισης ισοτιμίας και αντιστοιχίας με τις μονάδες της ημεδαπής σε περαιτέρω σχολικές μονάδες του εξωτερικού,

- απλοποίηση και τον εξορθολογισμό των προϋποθέσεων αναγνώρισης και στήριξης Τμήματος Ελληνικής Γλώσσας (Τ.Ε.Γ.) στο εξωτερικό,

- παροχή μεγαλύτερης ελευθερίας σε εκπαιδευτικούς, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν στη διαδικασία απόσπασης στο εξωτερικό, με αξιοποίηση της σχετικής τους εμπειρίας, - παροχή για πρώτη φορά δυνατότητας παράλληλης στήριξης μαθητών σε σχολεία του εξωτερικού,

- ενίσχυση του ρόλου των Συντονιστών Εκπαίδευσης και επίλυση προβλημάτων στελέχωσης των Συντονιστικών Γραφείων Εξωτερικού.

Με τις ρυθμίσεις του παρόντος Κεφαλαίου, επομένως, θεσπίζονται στοχευμένες παρεμβάσεις στο νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την ελληνόγλωσση εκπαίδευση, με στόχο την επίλυση διαχειριστικών και άλλων ζητημάτων που θα συμβάλλουν στην ποιοτική αναβάθμισή της.

Προσανατολισμένο στην καλύτερη αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων (π.χ. κατά τόπους κενών, λειτουργίας Συντονιστικών Γραφείων), ανταποκρίνεται σε εύλογα αιτήματα και προτάσεις που έχουν διαχρονικά τεθεί από παράγοντες της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης (εκπαιδευτικούς, τοπικές ελληνικές κοινότητες κ.α.), καθώς και εκπαιδευτικούς με γνώση του αντικειμένου.

Στηρίζεται στις γενικότερες αρχές της 22 απλοποίησης διαδικασιών, της παροχής ευελιξίας και της έμπρακτης εμπιστοσύνης στους εκπαιδευτικούς λειτουργούς, αξιοποιώντας την εμπειρία τους.

Επί του άρθρου 24

Με την παρούσα ρύθμιση γίνεται σαφέστερη η διάκριση των σχολικών μονάδων με βάση συγκεκριμένα κριτήρια, όπως:

α) την υπαγωγή τους στην εποπτεία του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων ή εκπαιδευτικών αρχών ξένων κρατών και

β) το πρόγραμμα σπουδών που ακολουθούν (ελληνόγλωσσο ή δίγλωσσο).

Επί του άρθρου 25

Με την περίπτωση α΄ της παραγράφου 1 προσδιορίζεται η εφαρμογή του άρθρου αυτού στις σχολικές μονάδες εποπτείας του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, καθώς οι άλλοι τύποι σχολικών μονάδων ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης υπάγονται στην εποπτεία των εκπαιδευτικών αρχών ξένων κρατών και δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε αυτές η ελληνική κείμενη νομοθεσία.

Περαιτέρω, στο πρώτο και στο δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 3 της Περίπτωσης Α΄ του άρθρου 4 του ν. 4415/2016 προστίθεται η φράση «τις αναθέσεις μαθημάτων», καθώς ήδη εκδίδονται σχετικές υπουργικές αποφάσεις αναθέσεων μαθημάτων από τη Διεύθυνση Παιδείας Ομογενών, Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης, Ευρωπαϊκών και Μειονοτικών Σχολείων (ΔΙ.Π.Ο.Δ.Ε.Ε.Μ.Σ.) του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, μετά από γνώμη του Ι.Ε.Π.

Η εν λόγω αναφορά κρίνεται ενδεδειγμένη, στο γενικότερο πνεύμα της αναλυτικής αναφοράς των λοιπών θεμάτων, τα οποία ρυθμίζονται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, κατά παρέκκλιση της κείμενης νομοθεσίας, λόγω των ιδιαιτεροτήτων της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό.

Με την περίπτωση β΄ της παραγράφου 1 δίνεται η δυνατότητα αναγνώρισης ισοτιμίας απολυτήριων τίτλων σε σχολικές μονάδες οι οποίες παρέχουν, εν όλω ή εν μέρει, ελληνόγλωσση εκπαίδευση και υπάγονται στην εποπτεία εκπαιδευτικών αρχών ξένων κρατών με τις μονάδες της ημεδαπής. Περαιτέρω, δίνεται η δυνατότητα στους γονείς των μαθητών να απευθύνονται για την πιστοποίηση μαθησιακών ζητημάτων και ζητημάτων υγείας των μαθητών στις εξειδικευμένες δομές της αλλοδαπής, θεραπεύοντας έτσι το σχετικό κενό που προκύπτει από τη μη ύπαρξη Κέντρων Συμβουλευτικής Υποστήριξης (Κ.Ε.Σ.Υ.) για τους μαθητές των σχολείων εποπτείας του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων στο εξωτερικό. Με την περίπτωση α΄ της παραγράφου 2 του παρόντος άρθρου του σχεδίου νόμου τίθεται, επί το ορθότερο, στην Περίπτωση Β΄ «Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού (Τ.Ε.Γ.)» του άρθρου 4 του ν. 4415/2016 διάταξη που είχε λανθασμένα τεθεί στο άρθρο 5 του ιδίου νόμου, το οποίο, όμως, αναφέρεται στην ενίσχυση την ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης γενικά.

Με την περίπτωση β΄ της παραγράφου 2 διευκρινίζονται οι προϋποθέσεις για την αναγνώριση Τ.Ε.Γ. από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, ώστε να ενισχυθεί η ελληνόγλωσση εκπαίδευση στο εξωτερικό με την αποστολή εκπαιδευτικού προσωπικού και υλικού.

Επί του άρθρου 26

Με την παράγραφο 1 της προτεινόμενης ρύθμισης αποτυπώνεται, επί το ορθότερο, και διευκρινίζεται η διάκριση του εκπαιδευτικού υλικού στις δυο μορφές του (έντυπο-ψηφιακό). Με την παράγραφο 2 απλοποιείται η διαδικασία ενίσχυσης των Τ.Ε.Γ., ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό.

Επί του άρθρου 27

Με την παρούσα ρύθμιση ενισχύεται ο συμβουλευτικός ρόλος των Συντονιστών Εκπαίδευσης, προκειμένου να επιλύονται μαθητικά θέματα που ανακύπτουν λόγω των ιδιαίτερων παιδαγωγικών και κοινωνικών αναγκών που παρουσιάζονται στα ελληνόγλωσσα σχολεία του εξωτερικού, εποπτείας του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Επί του άρθρου 28

Με την ρύθμιση της πρώτης παραγράφου επιλύεται το θέμα της στελέχωσης κάποιων εκ των Συντονιστικών Γραφείων (π.χ. Καΐρου και Μαριούπολης), η στελέχωση των οποίων είναι δυσχερής λόγω της ιδιαιτερότητας ή σπανιότητας της γλώσσας της χώρας στην οποία λειτουργούν. Με την ρύθμιση της δεύτερης παραγράφου, εναρμονίζεται το καθεστώς αποσπάσεων στους Συντονιστές Εκπαίδευσης εξωτερικού, με τις αντίστοιχες αλλαγές που επέρχονται στους εκπαιδευτικούς δυνάμει του αμέσως κατωτέρω άρθρου 29.

Επί του άρθρου 29

Με την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου του σχεδίου νόμου διορθώνεται η εσφαλμένη παραπομπή του τελευταίου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 16 του ν. 4415/2016, από το εσφαλμένο «παρ. 5 του άρθρου 4», στο ορθό «της παραγράφου 6 της Περίπτωσης Β΄ του άρθρου 4». Με την παράγραφο 2 επιδιώκεται η επίσπευση της διαδικασίας καταβολής του ειδικού επιμισθίου εξωτερικού. Η αποκέντρωση της διαδικασίας, με τη μεταφορά της αρμοδιότητας στις Διευθύνσεις και Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης όπου υπάγεται ο εκπαιδευτικός, εγγυάται την έγκαιρη καταβολή του ειδικού επιμισθίου, εξομαλύνει τη διαδικασία ελέγχου και παράλληλα διασφαλίζει τον ενδελεχή έλεγχο των δικαιολογητικών που υποβάλλονται από το Συντονιστικό Γραφείο στο οποίο έχει αποσπαστεί ο εκπαιδευτικός.

Τέλος, απαλλάσσονται οι κεντρικές υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων από εκτελεστικού χαρακτήρα αρμοδιότητες, προκειμένου να ασκήσουν το επιτελικό τους έργο. Με τις περιπτώσεις α΄ και β΄ της παραγράφου 3 εξορθολογίζεται ο εκπαιδευτικός σχεδιασμός των σχολείων του εξωτερικού σε βάση εξαετίας. Η ρύθμιση της περίπτωσης γ΄ της παραγράφου 3 απορρέει από την αμέσως ανωτέρω προτεινόμενη ρύθμιση και κινείται στη λογική της περαιτέρω αξιοποίησης της εμπειρίας που αποκτούν οι εκπαιδευτικοί μας στο εξωτερικό.

Με την παράγραφο 4 αντικαθίσταται η περίπτωση δ΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 16 του ν.4415/2016. Η έκδοση υπουργικής απόφασης ορισμού των εκπαιδευτικών που θα αποσπαστούν στο εξωτερικό, καθιστά δεσμευτικό τον αριθμό των δυναμένων να αποσπαστούν. Με δεδομένο όμως ότι οι υπουργικές αποφάσεις αποσπάσεων εκδίδονται πολύ πιο πριν από την έναρξη του διδακτικού έτους, προκαλούνται έτσι προβλήματα στελέχωσης των σχολικών μονάδων. Επίσης, καθίσταται αναγκαία η ρύθμιση λόγω του συνεχώς μεταβαλλόμενου αριθμού κενών, της δυναμικότητας της εκπαιδευτικής διαδικασίας (που εξαρτάται από παράγοντες όπως τον αριθμό μαθητών και τις μεταβολές μονάδων στο εξωτερικό), με αποτέλεσμα να καθίσταται αναγκαία η έκδοση αλλεπάλληλων αποφάσεων αποσπάσεων.

Με την παράγραφο 5 επιλύονται θέματα αδυναμίας στελέχωσης των σχολικών μονάδων εξωτερικού και μάλιστα με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού δυναμικού με εμπειρία στην ελληνόγλωσση εκπαίδευση 24 εξωτερικού. Περαιτέρω, στην ίδια παράγραφο προβλέπεται ότι οι εκπαιδευτικοί που υποβάλλουν αίτηση ανάκλησης της απόσπασής τους, πριν αναλάβουν υπηρεσία στο εξωτερικό, αποκλείονται από τις διαδικασίες αποσπάσεων του ιδίου σχολικού έτους και των δύο επόμενων, ενώ, ήδη, προβλέπεται για τους εκπαιδευτικούς των οποίων η απόσπαση διακόπτεται «οικεία βουλήσει» να μην μπορούν να υποβάλουν αίτηση απόσπασης για τα δύο σχολικά έτη μετά τη διακοπή. Η προτεινόμενη ρύθμιση αποσκοπεί στη μείωση των ανακλήσεων αποσπάσεων που συνήθως υπερβαίνει το 1/3 των περιλαμβανομένων στις υπουργικές αποφάσεις απόσπασης.

Οι ανακλήσεις αυτές προκαλούν σημαντικές και αχρείαστες καθυστερήσεις στη στελέχωση των σχολικών μονάδων του εξωτερικού. Τέλος, στην παράγραφο 5 προβλέπεται και η ηλεκτρονική υποβολή των δικαιολογητικών για την καταβολή του επιμισθίου σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα, ώστε να επιτυγχάνονται ο ταχύτερος έλεγχος και η καταβολή των επιμισθίων. Με την παράγραφο 6 προσαρμόζεται και η διάταξη της περίπτωσης α΄ της παραγράφου 4 του άρθρου 16 του ν. 4415/2016 στις νέες ρυθμίσεις σχετικά με την παράταση των αποσπάσεων κατά ένα έτος. Η ρύθμιση της παραγράφου 7 κρίνεται αναγκαία, καθώς, λόγω αντικειμενικών παραγόντων, δεν καθίσταται πάντα δυνατή η συμπλήρωση ωραρίου των εκπαιδευτικών που διδάσκουν σε Τ.Ε.Γ..

Δίνεται η δυνατότητα στους τοποθετημένους εκπαιδευτικούς να συμπληρώνουν ωράριο και με την άσκηση καθηκόντων γραμματειακής υποστήριξης, κάτι που θα στηρίξει περαιτέρω τη λειτουργία της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στο εξωτερικό. Με την παράγραφο 8 καλύπτονται ιδιαιτέρως σοβαρές παιδαγωγικές ανάγκες μαθητών που χρειάζονται στήριξη σε μονάδες ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης του εξωτερικού, λόγω και των ιδιαίτερων κοινωνικών συνθηκών για τους Έλληνες της αλλοδαπής, και θεσμοθετείται για πρώτη φορά η δυνατότητα παράλληλης στήριξης σε σχολεία του εξωτερικού. Με την παράγραφο 9 ορίζεται ότι ο αρμόδιος Συντονιστής Εκπαίδευσης οφείλει να αιτιολογεί με σαφήνεια τη διακοπή απόσπασης με βάση τα στοιχεία που ο ίδιος έχει στη διάθεσή του, πέραν των περιπτώσεων α’ και β’, και για τις περιπτώσεις γ’ και δ’ της παραγράφου 11 του άρθρου 16 του ν. 4415/2016. Με την παράγραφο 10 αυστηροποιείται η υφιστάμενη διάταξη του ν. 4415/2016 σχετικά με τις συνέπειες διακοπής απόσπασης «οικεία βουλήσει» και εναρμονίζεται ως προς το περιεχόμενό της με τη νέα διάταξη της παραγράφου 3 του άρθρου 16 του ιδίου νόμου.

Επί του άρθρου 30

Με την παρούσα ρύθμιση εξειδικεύονται και εξορθολογίζονται οι προϋποθέσεις χορήγησης αδειών σε αποσπασμένους εκπαιδευτικούς στο εξωτερικό.

Επί του άρθρου 31

Με την παρούσα ρύθμιση αντιμετωπίζεται το πρόβλημα της υποστελέχωσης των Συντονιστικών Γραφείων Εκπαίδευσης. Επίσης, ρυθμίζονται και ειδικότερα θέματα που σχετίζονται με την τοποθέτηση των ομογενών εκπαιδευτικών, οι οποίοι μπορεί να είναι τοποθετημένοι και στο Γραφείο Συντονιστή. Με τον τρόπο αυτό παρέχεται και νομοθετικά η δυνατότητα στον Συντονιστή να πραγματοποιεί αυτές τις τοποθετήσεις, και να καταβάλλεται απρόσκοπτα το ειδικό επιμίσθιο στους εν λόγω εκπαιδευτικούς για τις παρεχόμενες υπηρεσίες τους

Επί του άρθρου 32

Η σταδιακή μετάβαση εκπαιδευτικών μονάδων που λειτουργούν με ελληνόγλωσσο πρόγραμμα σε δίγλωσσο πρόγραμμα είναι χρονοβόρα, καθώς απαιτεί την εκ νέου εκπόνηση δίγλωσσων αναλυτικών προγραμμάτων σπουδών σε επτά τουλάχιστον γλώσσες όσες και οι επίσημες γλώσσες των χωρών όπου εδρεύουν ελληνόγλωσσες σχολικές μονάδες. Η διαδικασία αυτή συνεπάγεται και τη συνεργασία εκπαιδευτικών φορέων και παιδαγωγικών ινστιτούτων της χώρας μας και της εκάστοτε ξένης χώρας. Απαιτείται, επίσης, μετεκπαίδευση του εκπαιδευτικού προσωπικού, καθώς και σύναψη διακρατικών συμφωνιών.

Η νομοθετική ρύθμιση που αντικαθίσταται παρέβλεπε ακριβώς αυτή την αναγκαιότητα και δημιουργούσε μεν μια ρητή χρονική δέσμευση για τη μετάβαση στο νέο σύστημα, χωρίς, όμως, να προβλέπει αυτή τη διαδικασία μετάβασης κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και εφαρμόσιμο. Επομένως, με την παρούσα ρύθμιση εισάγονται ρυθμίσεις για τη μετάβαση στο δίγλωσσο πρόγραμμα κατά τρόπο πιο συστηματικό, παιδαγωγικά ορθό και οργανωμένο.

Δείτε αναλυτικά το νομοσχέδιο:

Αιτιολογική έκθεση

Πίνακας τροποποιούμενων και καταργούμενων διατάξεων

Το σχέδιο νόμου

Έκθεση Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους

Ειδική Έκθεση

Έκθεση Αξιολόγησης Συνεπειών Ρυθμίσεων

Έκθεση Διαβούλευσης

σχετικά άρθρα

Η γυάλινη οροφή της εκπαίδευσης
Η γυάλινη οροφή της εκπαίδευσης

Η εκπαίδευση με βάση το Σύνταγμα είναι δωρεάν και ελεύθερη για όλους τους πολίτες της χώρας. Είναι όμως τελικά έτσι τα πράγματα και ποιοι τελικά...

Η γυάλινη οροφή της εκπαίδευσης