Μορφωτικό επίπεδο εργαζομένων και αγορά εργασίας
Μορφωτικό επίπεδο εργαζομένων και αγορά εργασίας

Ν. Η. Ηλιάδης, Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π.,  Ph.D., of Maryland  U.S.A , τ. Ειδικός Γραμματέας ΥΠΕΠΘ, Επίτιμος Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου,  Μέλος ΕΕΤΕΚ

Σύμφωνα με τον οργανισμό IRDAC από το 1992 ( IRDAC - Industrial Research and Development Advisory Committee of the European Community, 1992 ),, το ποσοστό ανεργίας ατόμων χαμηλής εκπαίδευσης ήταν 6 φορές μεγαλύτερο από το ποσοστό ανεργίας ατόμων με υψηλή εκπαίδευση στις ΗΠΑ, γεγονός που σημαίνει ότι το υψηλού ανταγωνιστικού επιπέδου  εργασιακό περιβάλλον της χώρας αυτής έχει ανάγκη από εκπαιδευμένα άτομα για να λειτουργήσει, και εκτοπίζει τους ανεκπαίδευτους.  Ομοίως στο Ηνωμένο Βασίλειο το ποσοστό ανεργίας ατόμων χαμηλής εκπαίδευσης είναι 4 φορές μεγαλύτερο από το ποσοστό ανεργίας ατόμων με υψηλή εκπαίδευση, στη Δανία 4,8 φορές, στην Ιταλία 1,8 φορές.  Αντίθετα, στην Ελλάδα το ποσοστό ανεργίας ατόμων χαμηλής εκπαίδευσης σύμφωνα με τα στοιχεία του IRDAC είναι μικρότερο ( 0,8 φορές) από το αντίστοιχο ποσοστό ανεργίας ατόμων υψηλής εκπαίδευσης ( με τα όποια ποιοτικά προβλήματα έχει η εκπαίδευση αυτή). 

Για να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα αυτά απορρόφησης εκπαιδευμένων ατόμων και ιδίως πανεπιστημιακών αποφοίτων στη χώρα μας , διατυπώνεται από πολλούς η άποψη ότι θα πρέπει να μειωθεί ή να μην αυξηθεί η πρόσβαση σπουδαστών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, για να μπορούν να απασχοληθούν με την αποφοίτησή τους στην αγορά εργασίας.

Οι  σύγχρονες απόψεις συνηγορούν  υπέρ της αντίθετης πολιτικής αναφορικά με τις δυνατότητες πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.   Υποστηρίζουν δηλαδή ότι θα πρέπει να επιδιώκεται η αύξηση αναλογικά του αριθμού των εισαγομένων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση για να εξασφαλισθεί σε μια κοινωνία το μορφωμένο ανθρώπινο δυναμικό που απαιτείται για ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα στο διεθνοποιημένο εργασιακό περιβάλλον.   Χαμηλού μορφωτικού επιπέδου ανθρώπινο δυναμικό δεν είναι δυνατόν να διαχειρισθεί αποτελεσματικά και ανταγωνιστικά το σύγχρονο περιβάλλον  της εποχής της γνώσης και της πληροφόρησης.  Η αύξηση αναλογικά  του ρυθμού πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση οδηγεί σε ανάπτυξη και σε αύξηση του πραγματικού αριθμού θέσεων εργασίας.

Στη χώρα μας παρουσιάζονται προβλήματα απορρόφησης των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (με τα όποια προβλήματα έχει η εκπαίδευση αυτή) σαν αποτέλεσμα του    χαμηλού αναπτυξιακού  επιπέδου  και του γεγονότος ότι το παραγωγικό περιβάλλον είναι χαμηλού επιπέδου και δεν χρειάζεται πραγματικά μορφωμένους για να λειτουργήσει.  Το αποτέλεσμα βέβαια είναι ότι το χαμηλού αυτού επιπέδου εργασιακό  περιβάλλον, δεν παράγει εισόδημα για να υποστηρίξει το επιθυμητό επίπεδο ζωής.

Στο υπόμνημα της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ( από το έτος 1991) για την τριτοβάθμια εκπαίδευση παρουσίαζε  τα επίπεδα συμμετοχής των νέων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα  να είναι γενικά χαμηλότερα από τα αντίστοιχα των  ΗΠΑ και της  Ιαπωνίας . Στο υπόμνημα συμπεριλαμβάνεται ο παρακάτω πίνακας:

Νεοεισαχθέντες ανά 1000 άτομα των αντίστοιχων ομάδων μέσα στο 1986-87

Βέλγιο                    429

Δανία                     365

Γερμανία               273

Ελλάδα                  328

Ιρλανδία                276

Ιταλία                     253

Ηνωμ. Βασίλειο    331-

ΗΠΑ                       664

Ιαπωνία                358

Οι Η.Π.Α. και η Ιαπωνία βέβαια, από τότε «εφοδίαζαν» το υψηλής ανταγωνιστικότητας ανταγωνιστικό τους περιβάλλον με μεγάλο αναλογικά ποσοστό πανεπιστημιακών αποφοίτων ποιότητας και σε κρίσιμες και κατάλληλες ειδικότητες, ώστε να εξασφαλίζουν υψηλό εισόδημα για την κοινωνία τους.

 

Το χαμηλό επίπεδο λειτουργίας του τεχνολογικού και παραγωγικού περιβάλλοντος της Ελλάδος, εκτός από τις προφανείς επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα της χώρας και το Εθνικό εισόδημα, δημιουργεί σειρά προβλημάτων στην αγορά εργασίας σε όλο τα φάσμα των επαγγελμάτων και ιδιαίτερα των τεχνικών επαγγελμάτων. 

 

Από πολλές πλευρές εντοπίζονται σήμερα στον Ελληνικό χώρο, ολοένα και περισσότερα κρίσιμα προβλήματα σε σχέση με την εκπαίδευση, την αγορά εργασίας και την ανάπτυξη.  Παρά τις αναμενόμενες αλλαγές σε πολλές πτυχές της Ελληνικής κοινωνίας και της αγοράς εργασίας από τη δεκαετία του 1990 σαν αποτέλεσμα της ενιαίας Ευρωπαϊκής αγοράς, δεν διαφαίνονται μέχρι σήμερα στρατηγικές ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού σύμφωνα με τις σύγχρονες απαιτήσεις της μεταβιομηχανικής κοινωνίας. Το πρόβλημα αυτό γίνεται καθημερινά και οξύτερο, αφού το ανθρώπινο δυναμικό ποιότητας αποτελεί τον περισσότερο σημαντικό συντελεστή στην προσπάθεια μιας κοινωνίας να εξασφαλίσει ανταγωνιστικότητα στο διεθνοποιημένο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον της γνώσης και της πληροφόρησης.

Παρά τις προσπάθειες που γίνονται, το εκπαιδευτικό μας σύστημα  εξακολουθεί να έχει έντονα Ακαδημαϊκό προσανατολισμό, μακριά από τις ανάγκες της πραγματικής ζωής.  Η υποχρεωτική εκπαίδευση περιλαμβάνει ελάχιστα στοιχεία που προετοιμάζουν για το χώρο της εργασίας. Η βασική γενική και τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση δεν είναι οργανωμένες κατά τρόπο ώστε να οδηγούν ομαλά στην επαγγελματική κατάρτιση και τη συνεχιζόμενη Δια-Βίου Εκπαίδευση ανάλογα με τις ραγδαίες εξελίξεις στην αγορά εργασίας.  Η εκπαιδευτική κοινότητα αγνοεί σε μεγάλο βαθμό τις σύγχρονες απαιτήσεις που καλείται να εξυπηρετήσει η εκπαίδευση, ενώ σε πολλές περιπτώσεις επιδιώκει να συντηρήσει προγράμματα και διαδικασίες που εξασφαλίζουν παραδοσιακές θέσεις εργασίας και δραστηριότητες, κάτι που δεν είναι δυνατόν στα πλαίσια της σύγχρονης πραγματικότητας. Τα παραδοσιακά επαγγέλματα που απαιτούν χαμηλού επιπέδου γνώσεις καταργούνται σε όλο τον κόσμο διότι είναι ασύμφορα, όλα δε τα επαγγέλματα απαιτούν συνεχή εκπαίδευση και προσαρμογή στις ραγδαίες εξελίξεις.  Η συνεχιζόμενη επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση είναι ανοργάνωτη και τα σχετικά προγράμματα σπανίως ικανοποιούν προεπιλεγμένες ανάγκες της αγοράς εργασίας (ΕΛΚΕΠΑ  1993)..

Στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί ο ρυθμός πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, και σχεδόν εισάγονται όλοι οι υποψήφιοι απόφοιτοι της δευτεροβάθμιας, ικανοποιώντας κοινωνικές πιέσεις.  Όμως δεν έχει εξασφαλισθεί η αξιοποίησή τους στην προβληματική  υφεσιακή και χαμηλού ανταγωνιστικού επιπέδου αγορά εργασίας, ούτε καν φαίνονται προοπτικές προς αυτή την κατεύθυνση.  Επιπλέον, υπάρχουν ποιοτικά εκπαιδευτικά προβλήματα αφού τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης απέχουν πολύ από τις πρώτες εκατοντάδες θέσεις σε οποιαδήποτε διεθνή αξιολόγηση, όπως η  https://www.timeshighereducation.co.uk/world-university-rankings/ και άλλες όπως η  http://www.4icu.org/, ενώ δεν επιτρέπεται  η λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων, που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην ποιοτική βελτίωση λόγω του ανταγωνισμού.  

Η σχετική καθυστέρηση των απαιτούμενων διαρθρωτικών αλλαγών και της ανάπτυξης, σε συνδυασμό με τη μη ισόρροπη και αντιαναπτυξιακή κλαδική κατανομή απασχόλησης των τεχνικών επαγγελμάτων, έχει ως αποτέλεσμα  (Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδος, από το 1992)  να «συνωστίζονται» εξειδικευμένοι ανθρώπινοι πόροι - και στην περίπτωση των μηχανικών υψηλής εξειδίκευσης - σε κλάδους φθίνουσας οικονομικής δραστηριότητας και να ανισοκατανέμονται σε περιφερειακό επίπεδο.

Στις Η.Π.Α. για να συνεχίσουν εργαζόμενοι να ασκούν πολλά επαγγέλματα, θα πρέπει να παρακολουθούν προγράμματα Δια - Βίου Εκπαίδευσης και τις εξελίξεις.  Ειδικές υπηρεσίες ειδοποιούν τους εργαζομένους για τα προγράμματα Δια - Βίου Εκπαίδευσης που προσφέρονται και που θα πρέπει να παρακολουθήσουν ( σε πολλές περιπτώσεις κάθε χρόνο ), προκειμένου να συνεχίσουν να ασκούν το επάγγελμα που ασκούν. Στην αντίθετη περίπτωση τους αφαιρείται η σχετική άδεια .

Παραδείγματα κανονισμών για την Δια - Βίου Εκπαίδευση περιλαμβάνονται στην ιστοσελίδα,https://www.regulations.gov/searchResults?rpp=25&po=0&s=Regulations%2Bfor%2Binservice%2Btraining&fp=true&ns=true

Οι  διαδικασίες για εγκαταστάσεις παραγωγής, διέπονται επίσης από ανάλογους κανονισμούς για πραγματοποίηση μεταβολών λόγω των ραγδαίων εξελίξεων, ή για πραγματοποίηση δοκιμών και πειραμάτων (για παράδειγμα για κατοχή άδειας εγκαταστάσεων για την ανεξάρτητη αποθήκευση των χρησιμοποιημένων ραδιενεργών καυσίμων και των υψηλού επιπέδου ραδιενεργών  αποβλήτων).  Η θέσπιση κανόνων για λόγους απλότητας αναφέρεται και σε ειδική γλώσσα που περιγράφει όρους και περιλαμβάνεται σε ειδικό τμήμα κανονισμών.   Οι κανονισμοί προβλέπουν ότι οι δικαιοδόχοι μπορούν να κάνουν αλλαγές στην εγκατάσταση ή τις διαδικασίες παραγωγής, όπως περιγράφονται στην έκθεση ανάλυσης της ασφάλειας, ή να  διενεργούν δοκιμές ή πειράματα που δεν έχουν ενσωματωθεί στην άδεια λειτουργίας.

Στις ΗΠΑ τα χιλιάδες επαγγέλματα που ασκούνται  μπορούν να αναζητηθούν στην ιστοσελίδα του Υπουργείου εργασίας http://www.bls.gov/ooh/   και http://www.oalj.dol.gov/libdot.htm 

Πολλά από αυτά δεν ασκούνται ακόμη στη χώρα μας στην οποία σε πολλές περιπτώσεις δεν προβλέπεται  εκπαίδευση στα επαγγέλματα αλλά γίνεται κατά τον αρχαίο τρόπο από τον τεχνίτη στον μαθητή του , αφού στα τεχνικά σχολεία προβλέπεται η εκπαίδευση σε περιορισμένο αριθμό επαγγελμάτων αντίστοιχων με τις ειδικότητες των διορισμένων καθηγητών.  Πολιτικές σχετικά με την επαγγελματική εκπαίδευση στις ΗΠΑ συνοπτικά περιλαμβάνονται στην ιστοσελίδα http://search.usa.gov/search?utf8=%E2%9C%93&query=Vocational+profiles&affiliate=u.s.departmentoflabor&x=0&y=0 , του υπουργείου εργασίας http://www.dol.gov/ ).

Για κάθε επάγγελμα πρέπει να προβλέπεται συγκεκριμένη διαδικασία εκπαίδευσης και κατάρτισης ,  που θα ελέγχεται  ή και θα προσφέρεται από τον αντίστοιχο επαγγελματικό σύλλογο/ συνδικάτο.  Η άσκηση οποιουδήποτε επαγγέλματος δεν θα πρέπει να είναι δυνατή αν δεν είναι γραμμένος ο υποψήφιος για οποιαδήποτε εργασία στο αντίστοιχο συνδικάτο, που θα πιστοποιεί τη δυνατότητα άσκησης του επαγγέλματος. Επίσης θα ελέγχει την τήρηση από τον εργαζόμενο των προβλεπόμενων απαιτήσεων για την άσκηση επαγγέλματος.

Η πιστοποίηση δηλαδή θα είναι στην δικαιοδοσία των συνδικάτων /ενώσεων εργαζομένων και όχι στην δικαιοδοσία των κομματικών ενός κρατιστικού συστήματος, που οι πιστοποιήσεις είναι άνευ σημασίας Και ουσίας , απλά ξοδεύονται Δημόσια χρήματα  για έναν ακόμη οργανισμό που δεν προσθέτει αλλά επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα της χώρας και της αγοράς εργασίας.

 

 

σχετικά άρθρα

ΑΣΕΠ - Προσλήψεις: Τα Μοριοδοτούμενα Σεμινάρια εκπαιδευτικών τον Ιουνίο
ΑΣΕΠ - Προσλήψεις: Τα Μοριοδοτούμενα Σεμινάρια εκπαιδευτικών τον Ιουνίο
Τα κορυφαία μοριοδοτούμενα σεμινάρια Δημόσιων Πανεπιστημίων που αφορούν εκπαιδευτικούς με ανοικτές αιτήσεις
ΑΣΕΠ - Προσλήψεις: Τα Μοριοδοτούμενα Σεμινάρια εκπαιδευτικών τον Ιουνίο
Ξάνθη: Κάτοικοι ζητούν από οικογένεια να φύγει από το σπίτι της, γιατί τούς ενοχλεί το αυτιστικό παιδί της
Ξάνθη: Κάτοικοι ζητούν από οικογένεια να φύγει από το σπίτι της, γιατί τούς ενοχλεί το αυτιστικό παιδί της
Οργή για τη στάση των κατοίκων χωριού απέναντι στην οικογένεια
Ξάνθη: Κάτοικοι ζητούν από οικογένεια να φύγει από το σπίτι της, γιατί τούς ενοχλεί το αυτιστικό παιδί της