Βασίλης Γκουζέλος Το alfavita.gr, με συνέπεια στον ρόλο του ως έγκυρου ενημερωτικού κόμβου για την εκπαίδευση, την πολιτική και τα κοινωνικά ζητήματα, έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό μια συστηματική προσπάθεια να φιλοξενεί και να αναδεικνύει τις απόψεις στελεχών των πολιτικών κομμάτων για τα μεγάλα θέματα της συγκυρίας.
Μέσα από συνεντεύξεις, παρεμβάσεις και αναλυτικά ερωταπαντητικά κείμενα, επιδιώκουμε να προσφέρουμε στους αναγνώστες μας –εκπαιδευτικούς, νέους επιστήμονες, εργαζόμενους και ενεργούς πολίτες– τη δυνατότητα να διαμορφώνουν άποψη μέσα από τεκμηριωμένο και πολυφωνικό διάλογο.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η συνέντευξη της Άννας Διαμαντοπούλου στο alfavita.gr, η οποία αγγίζει κρίσιμα πολιτικά και θεσμικά ζητήματα: από τη στρατηγική και την «αυτόνομη πορεία» του ΠΑΣΟΚ, έως τον ρόλο της αντιπολίτευσης στο σημερινό πολιτικό περιβάλλον, αλλά και τις μεγάλες προκλήσεις της ελληνικής εκπαίδευσης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα θέματα παιδείας, όπου, από την Άννα Διαμαντοπούλου αναδεικνύονται ζητήματα όπως η ανάγκη αποκέντρωσης του εκπαιδευτικού συστήματος, η αναθεώρηση των προγραμμάτων σπουδών στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, η στρατηγική ενίσχυση της τεχνικής εκπαίδευσης και η συζήτηση για το Εθνικό Απολυτήριο και το σύστημα εισαγωγικών εξετάσεων. Παράλληλα, θίγονται ζητήματα δημοκρατικών θεσμών, κοινοβουλευτικής λειτουργίας και κοινωνικών ανισοτήτων, τα οποία επηρεάζουν άμεσα τη δημόσια πολιτική.
Το alfavita.gr θα συνεχίσει με την ίδια προσήλωση να προβάλλει τις θέσεις όλων των πολιτικών δυνάμεων, με στόχο τη σφαιρική ενημέρωση και την ενίσχυση ενός ουσιαστικού, νηφάλιου και τεκμηριωμένου δημόσιου διαλόγου. Γιατί η ενημέρωση δεν είναι απλώς καταγραφή δηλώσεων· είναι εργαλείο κατανόησης της πραγματικότητας και συμμετοχής στα κοινά.
Τη συνέντευξη πήρε ο Βασίλης Γκουζέλος
Συνέντευξη Άννας Διαμαντοπούλου* στο alfavita.gr
1) Αναφερθήκατε πρόσφατα στην ανάγκη για “αυτόνομη πορεία” του κόμματος. Τι σημαίνει πρακτικά αυτό για τη στρατηγική και τις συμμαχίες του ΠΑΣΟΚ;
Η πορεία σημαίνει κατεύθυνση και διάρκεια. Υπονοεί σχέδιο και όχι ένα σύνθημα. Η αυτόνομη πορεία, σημαίνει ότι προχωρούμε με ένα σαφές και ολοκληρωμένο πρόγραμμα, με μια συγκεκριμένη πρόταση διακυβέρνησης, με προτεραιότητες και καθαρές πολιτικές επιλογές. Απευθυνόμαστε ευθέως στους πολίτες και ζητούμε καθαρή λαϊκή εντολή.
Όσον αφορά τη συνεργασία με άλλες δυνάμεις, η αυτόνομη πορεία σημαίνει ότι υπάρχει ένα διακριτό, θεσμικό και οριοθετημένο πλαίσιο πολιτικού διαλόγου και πολιτικής συνεργασίας – είτε στη Βουλή είτε στην κοινωνία. Αυτό αφορά κόμματα, οργανώσεις, κινήσεις, την κοινωνία των πολιτών και τα συνδικάτα. Όμως η λαϊκή εντολή και η εκλογική καταγραφή θα αφορούν το ΠΑΣΟΚ.
2) Υπάρχει περίπτωση να δείτε το ΠΑΣΟΚ να παίζει ρόλο «ρυθμιστή» πολιτικών εξελίξεων; Αν ναι, πώς;
Ο διατυπωμένος πολιτικός στόχος του ΠΑΣΟΚ, είναι να κερδίσει τις εκλογές και να αποτελέσει τον κορμό μιας προοδευτικής κυβέρνησης
Αυτός ο στόχος υπηρετείται με το ΠΑΣΟΚ να επιμένει στον ρόλο μιας θεσμικής και τεκμηριωμένης αντιπολίτευσης, η οποία έχει σκληρά –και όταν χρειάζεται επιθετικά– χαρακτηριστικά απέναντι σε μια κυβέρνηση που όχι μόνο δεν σεβάστηκε τις δεσμεύσεις με τις οποίες έλαβε το 40%, αλλά σήμερα έχει οδηγήσει τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών να έχει σοβαρό πρόβλημα στη στέγη, στο μισθό, στην υγεία, στη μόρφωση των παιδιών.
Την ίδια στιγμή, η Δημοκρατία αντιμετωπίζει σοβαρότατα προβλήματα: από τη λειτουργία του Κοινοβουλίου και τη στάση απέναντι στις Ανεξάρτητες Αρχές έως τη Δικαιοσύνη. Και στις μεγάλες μεταρρυθμίσεις που αφορούν την ανάπτυξη της χώρας, η κυβέρνηση έχει κινηθεί –πλέον είναι σαφές και κατανοητό σε όλους– με γνώμονα την εξυπηρέτηση μιας περιορισμένης οικονομικής ολιγαρχίας, που ευημερεί σε βάρος της κοινωνικής πλειοψηφίας.
Δεν θέλουμε, λοιπόν, να είμαστε ρυθμιστές πολιτικών ισορροπιών. Θέλουμε να είμαστε ο κορμός μιας κυβέρνησης για όλους.
3) Τα εσωκομματικά ζητήματα και οι διαρροές απασχόλησαν πρόσφατα τη δημοσιότητα. Πόσο επηρεάζουν την αξιοπιστία ενός κόμματος;
Όλα τα κόμματα έχουν εσωκομματικά ζητήματα: διαφορές, διαφωνίες, προσωπικές στρατηγικές στελεχών. Το βλέπουμε στη Νέα Δημοκρατία, που είναι κόμμα εξουσίας, το βλέπουμε και σε μικρότερα κόμματα με διαφορετικές τάσεις.
Αφού αυτό αποτελεί γενικό φαινόμενο στο πολιτικό σύστημα, τίθεται εύλογα το ερώτημα: γιατί διογκώνεται και υπερπροβάλλεται με τέτοιο τρόπο το εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ; Η απάντηση είναι πολιτική. Η Νέα Δημοκρατία, βλέποντας σημαντική φθορά και μείωση των ποσοστών της, επιχειρεί να επαναπατρίσει κεντρώους και κεντροαριστερούς ψηφοφόρους που την εμπιστεύθηκαν σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συστηματική επίθεση στο ΠΑΣΟΚ.
Το ΠΑΣΟΚ, στα βασικά και θεμελιώδη ζητήματα, έχει απολύτως καθαρές και συμφωνημένες θέσεις: την ταυτότητά του, τον στόχο του να κερδίσει τις εκλογές, τη σαφή μη συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία, την αυτόνομη πορεία του και τον χαρακτήρα του ως κόμματος εξουσίας και όχι κόμματος διαμαρτυρίας. Οι διαφορετικές προσεγγίσεις ενόψει συνεδρίου είναι φυσικές και λειτουργούν ενισχυτικά, γιατί έτσι γίνεται η σύνθεση σε ένα ζωντανό δημοκρατικό κόμμα.
4) Έχετε μακρά πορεία στην εκπαίδευση. Ποια είναι τα τρία μεγαλύτερα προβλήματα της ελληνικής εκπαίδευσης σήμερα;
Δεν είναι τρία…υπάρχουν μεγάλα και πολύ σύνθετα προβλήματα όπως η διαμόρφωση των σχέσεων μεταξύ εκπαιδευτικών μαθητών και γονέων στη νέα εποχή. Για την οικονομία της συνέντευξης θα επικεντρωθώ σε τρία συγκεκριμένα ζητήματα:
Το πρώτο και κρίσιμο ζήτημα είναι η αποκέντρωση. Η Ελλάδα έχει ένα από τα πιο συγκεντρωτικά εκπαιδευτικά συστήματα στην Ευρώπη, με ελάχιστα περιθώρια αυτονομίας για το σχολείο και τον εκπαιδευτικό. Χρειαζόμαστε ένα εθνικό πλαίσιο ποιότητας και ισότητας, αλλά με ουσιαστική αυτονομία στη σχολική μονάδα.
Το δεύτερο ζήτημα αφορά τη λειτουργία του σχολείου και τα προγράμματα σπουδών, τα οποία πρέπει να αλλάξουν θεμελιωδώς στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Το εκπαιδευτικό σύστημα σε όλες τις βαθμίδες του πρέπει να συνοψίζεται στον τίτλο «Αριστοτέλης και Τεχνητή Νοημοσύνη»: ισχυρές ανθρωπιστικές σπουδές μαζί με ψηφιακές δεξιότητες. Αυτό απαιτεί μεγάλες επενδύσεις στους εκπαιδευτικούς, στην επιμόρφωση, στο κύρος, στην αξιολόγηση και στη διοικητική οργάνωση του σχολείου.
Το τρίτο μεγάλο ζήτημα είναι η τεχνική εκπαίδευση. Η απουσία στρατηγικής προτεραιότητας είναι ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα της χώρας. Απαιτείται ευρεία πολιτική συναίνεση ώστε η τεχνική εκπαίδευση να γίνει εθνική προτεραιότητα, συνδεδεμένη με την ανάπτυξη, τις καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, την ψηφιακή εποχή και την πράσινη μετάβαση.
5) Ποια είναι η άποψή σας για το Εθνικό Απολυτήριο και το σύστημα εισαγωγικών εξετάσεων;
Στην εκπαίδευση ζούμε συχνά τη χώρα που «όλη μέρα τη χτίζανε και το βράδυ γκρεμιζόταν». Το 2011 υπήρξε ουσιαστικός εθνικός διάλογος, με θεσμικό πλαίσιο και ευρείες συναινέσεις, που θα λειτουργήσει που όμως εγκαταλείφθηκε.
Σήμερα, το ΠΑΣΟΚ έθεσε πρώτο στην Βουλή με τον κ. Στέφανο Παραστατίδη την ανάγκη του Εθνικού Απολυτηρίου, κατέθεσε πλαίσιο και ζήτησε οργανωμένη και θεσμική διαβούλευση. Η κυβέρνηση κινήθηκε αποσπασματικά και επικοινωνιακά και χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των αρμόδιων φορέων.
Θεωρώ αναγκαίο το Εθνικό Απολυτήριο, όπως και τις αλλαγές στο σύστημα εισαγωγής. Όμως πρέπει να είμαστε σαφείς: δεν μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά το σύστημα των εισαγωγικών εξετάσεων, με το αδιάβλητο και την αντικειμενικότητα που διαθέτει, αν δεν προηγηθεί ένα αξιόπιστο σύστημα αξιολόγησης.
Πραγματική και ουσιαστική Αξιολόγηση του Λυκείου, των εκπαιδευτικών, των μαθητών, αλλά και των πανεπιστημιακών σχολών. Απο την στιγμή που θα αρχίσει αυτό χρειάζονται 3 με 4 χρόνια.
*Η Αννα Διαμαντοπούλου είναι Πρόεδρος του Δικτύου– πρ. Επίτροπος ΕΕ – πρ. Υπουργός – Υπεύθυνη Πολιτικού Σχεδιασμού ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ
