Από τις ελλείψεις στα σχολεία και το κόστος των σπουδών έως τους μισθούς που δεν επαρκούν και τα ενοίκια που δυσκολεύουν την ανεξαρτητοποίηση των νέων, διαφορετικές εστίες κοινωνικής δυσαρέσκειας κινητοποιούν πολίτες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με το Σάββατο 17 Οκτωβρίου να σημαδεύεται από μεγάλες διαδηλώσεις, αλλά και σοβαρές συγκρούσεις σε αρκετές πόλεις.
Στη Γαλλία, στην Ιταλία, στο Βέλγιο και στην Αλβανία καταγράφηκαν επεισόδια, τραυματισμοί και συλλήψεις, ενώ στην Πορτογαλία πραγματοποιήθηκαν κινητοποιήσεις για το κόστος ζωής και τη στέγαση. Στην Ισπανία, οι διαδηλώσεις των προηγούμενων εβδομάδων για την κατοικία εξακολουθούν να επηρεάζουν την πολιτική ατζέντα.
Οι κινητοποιήσεις έχουν διαφορετικές αφετηρίες, οργανωτές και διεκδικήσεις, ενώ η ένταση διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Η ισχυρή παρουσία μαθητών και φοιτητών, πάντως, αναδεικνύει την αγωνία μιας γενιάς για την πρόσβαση στη γνώση, στην εργασία και σε μια προσιτή κατοικία.
Γαλλία: Από τις μαθητικές διεκδικήσεις στη μαζική κοινωνική διαμαρτυρία
Η μεγαλύτερη κινητοποίηση καταγράφηκε στη Γαλλία, όπου το υπουργείο Εσωτερικών υπολόγισε τη συμμετοχή σε 550.000 ανθρώπους, ενώ οι διοργανωτές και η συνδικαλιστική συνομοσπονδία CGT έκαναν λόγο για περίπου 800.000.
Οι διαμαρτυρίες για τις ελλείψεις εκπαιδευτικών και την κατάσταση των σχολικών εγκαταστάσεων συναντήθηκαν με διεκδικήσεις για την ακρίβεια, τις δημόσιες υπηρεσίες και τις κοινωνικές ανισότητες, με συμμετοχή μαθητών, εργαζομένων, συνδικάτων και μελών των «Κίτρινων Γιλέκων».
Σύμφωνα με τον απολογισμό του πρωθυπουργού Σεμπαστιάν Λεκορνί, πραγματοποιήθηκαν περίπου 1.200 συλλήψεις, ενώ τραυματίστηκαν 150 αστυνομικοί και χωροφύλακες.
Στη Λιμόζ, πυρκαγιά κατέστρεψε μεγάλο μέρος του ιστορικού δημαρχείου, με τον πύργο του ρολογιού να καταρρέει. Στη Μασσαλία αναφέρθηκαν εισβολή στο δημαρχείο και λεηλασίες, ενώ συγκρούσεις και καταστροφές σημειώθηκαν επίσης στο Παρίσι και στη Λυών.
Στο Σεντ-Ετιέν, ένας 17χρονος έχασε το χέρι του από έκρηξη αστυνομικής χειροβομβίδας, με τις συνθήκες να διερευνώνται από τη Γενική Επιθεώρηση της Εθνικής Αστυνομίας.
Ο Εμανουέλ Μακρόν καταδίκασε τις βίαιες ενέργειες και προανήγγειλε διώξεις, ενώ κυβέρνηση και Ανυπότακτη Γαλλία αντάλλαξαν κατηγορίες για την κλιμάκωση. Η CGT προετοιμάζει νέα κινητοποίηση στις 5 Νοεμβρίου.
Ιταλία: Συγκρούσεις στο Μιλάνο και στην Μπολόνια
Στην Ιταλία, διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε μεγάλες πόλεις, με αιτήματα για την εκπαίδευση, το κόστος ζωής και τις κυβερνητικές προτεραιότητες.
Στο Μιλάνο, η ένταση κλιμακώθηκε κοντά στην πλατεία Ντουόμο, όπου ομάδες με καλυμμένα πρόσωπα συγκρούστηκαν με την αστυνομία, ενώ αναφέρθηκαν λεηλασίες και φωτιές. Οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν δακρυγόνα και αντλίες νερού και περίπου 50 άτομα οδηγήθηκαν στις αρχές, μεταξύ τους και ανήλικοι.
Επεισόδια σημειώθηκαν και στην Μπολόνια. Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι τόνισε ότι η διαδήλωση αποτελεί δικαίωμα, καταδικάζοντας τις καταστροφές και ζητώντας σαφή αποδοκιμασία της βίας από την αντιπολίτευση.
Βέλγιο: Επεισόδια στις Βρυξέλλες, αντιδράσεις για το κόστος σπουδών
Στις Βρυξέλλες, εκατοντάδες άνθρωποι, κυρίως νέοι, συγκεντρώθηκαν στο κέντρο της πόλης, όπου σημειώθηκαν συγκρούσεις, ρίψεις αντικειμένων και ανατροπή αυτοκινήτου. Η αστυνομία απάντησε με δακρυγόνα και αντλίες νερού.
Η συγκέντρωση περιλάμβανε αντιφασιστικά συνθήματα και πραγματοποιήθηκε μέσα σε ένα ευρύτερο κλίμα εκπαιδευτικών κινητοποιήσεων, χωρίς να τεκμηριώνεται κοινή οργάνωση όλων των δράσεων.
Μαθητικές και φοιτητικές οργανώσεις αντιδρούν στο αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης και σε αλλαγές που φοβούνται ότι θα περιορίσουν την πρόσβαση στις σπουδές. Αντίστοιχες διαμαρτυρίες έχουν εκδηλωθεί και στη Λιέγη.
Αλβανία: Πέμπτη ημέρα κλιμάκωσης και αίτημα παραίτησης Ράμα
Στην Αλβανία, οι κινητοποιήσεις με ισχυρή μαθητική και φοιτητική συμμετοχή εισήλθαν το Σάββατο στην πέμπτη ημέρα κλιμάκωσης, με επίκεντρο τα Τίρανα και βασικό αίτημα την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.
Οι διαδηλωτές προβάλλουν ζητήματα διαφθοράς, εκπαιδευτικών συνθηκών και περιορισμένων επαγγελματικών προοπτικών. Το ευρύτερο κίνημα είχε αναπτυχθεί προηγουμένως γύρω από την αντίθεση σε σχέδια τουριστικής αξιοποίησης προστατευόμενων περιοχών.
Στις συγκρούσεις καταγράφηκαν ρίψεις πετρών και μολότοφ, χρήση δακρυγόνων και αντλιών νερού. Ο αρχηγός της αστυνομίας ανακοίνωσε ότι επτά αστυνομικοί τέθηκαν σε διαθεσιμότητα, καθώς ερευνώνται για ενδεχόμενη υπέρμετρη χρήση βίας. Ο Ράμα απορρίπτει το αίτημα παραίτησης.
Πορτογαλία: Μισθοί, συντάξεις και προσιτή κατοικία
Χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν στη Λισαβόνα, στο Πόρτο και στην Κοΐμπρα, έπειτα από κάλεσμα της CGTP, ζητώντας καλύτερους μισθούς, ενίσχυση των συντάξεων και των δημόσιων υπηρεσιών.
Σημαντική θέση στις διεκδικήσεις έχει η στέγαση, καθώς τα αυξημένα ενοίκια επιβαρύνουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους νέους. Από τα διαθέσιμα στοιχεία δεν προκύπτει εικόνα γενικευμένων σοβαρών συγκρούσεων αντίστοιχη με εκείνη άλλων χωρών.
Ισπανία: Το στεγαστικό παραμένει στην πρώτη γραμμή
Στην Ισπανία, οι κινητοποιήσεις των προηγούμενων εβδομάδων επικεντρώνονται στην πρόσβαση σε προσιτή κατοικία, στην προστασία από εξώσεις και στον περιορισμό των αυξήσεων των ενοικίων.
Η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε στις 6 Οκτωβρίου δέσμη 21 μέτρων για τη στέγαση, με την πολιτική αντιπαράθεση να διεξάγεται πλέον σε προεκλογικό περιβάλλον, ενόψει των πρόωρων εκλογών της 29ης Νοεμβρίου.
Η εικόνα των τελευταίων ημερών αποτυπώνει τη συσσώρευση κοινωνικών πιέσεων με διαφορετικές εθνικές εκφράσεις. Πίσω από τις συγκρούσεις και τις κυβερνητικές αντιδράσεις παραμένουν συγκεκριμένα αιτήματα για σχολεία, εισόδημα, εργασία και κατοικία, στα οποία οι διαδηλωτές ζητούν μετρήσιμες απαντήσεις.
