Στην αναστολή εφαρμογής νέων κυρώσεων και εμπορικών περιορισμών που συνδέονται με τη Ρωσία προχώρησε ο Ντόναλντ Τραμπ, υπογράφοντας την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου εκτελεστικό διάταγμα με επίκληση των εθνικών συμφερόντων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η απόφαση αφορά μέτρα του νόμου «Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026», τον οποίο ο Αμερικανός πρόεδρος είχε υπογράψει στις 18 Σεπτεμβρίου, μετά την έγκρισή του από το Κογκρέσο. Ο Λευκός Οίκος επιβεβαιώνει στο διάταγμα ότι ο πρόεδρος αξιοποιεί τη δυνατότητα εξαιρέσεων που προβλέπει η ίδια η νομοθεσία.
Το διάταγμα περιγράφει, μεταξύ άλλων, πρόσθετους δασμούς σε ρωσικά προϊόντα και μέτρα έναντι χωρών που αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο ή διευκολύνουν την παράκαμψη των ενεργειακών κυρώσεων. Παράλληλα, όμως, ενεργοποιεί εξαιρέσεις από την εφαρμογή τους.
Ο Τραμπ αναφέρει ότι υπέβαλε στο Κογκρέσο πιστοποίηση πως η επιλογή εξυπηρετεί τα αμερικανικά εθνικά συμφέροντα. Η απόφαση αφορά τις προβλέψεις του συγκεκριμένου νόμου και δεν ισοδυναμεί με συνολική κατάργηση του προϋπάρχοντος καθεστώτος κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η αναστολή ακολουθεί την ανακοίνωση συμφωνίας Τραμπ–Πούτιν για προμήθειες ρωσικού ντίζελ, την οποία η αμερικανική πλευρά παρουσιάζει ως παρέμβαση για τη συγκράτηση των τιμών των καυσίμων.
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που δημοσιοποίησε ο Τραμπ, η Ρωσία θα διαθέσει άμεσα περισσότερους από 300.000 τόνους, ενώ θα ακολουθήσουν 500.000 τόνοι τον Νοέμβριο, ακόμη ένα εκατομμύριο τόνοι αμέσως μετά και επιπλέον τρία εκατομμύρια τόνοι σε σύντομο χρονικό διάστημα. Οι ποσότητες αυτές αποτελούν ανακοινωμένες δεσμεύσεις και δεν τεκμηριώνουν ότι οι παραδόσεις έχουν ήδη ολοκληρωθεί.
Επικρίσεις για τα έσοδα της Μόσχας
Η ενεργειακή συμφωνία έχει προκαλέσει επικρίσεις από Ρεπουμπλικανούς και Δημοκρατικούς, με βασικό επιχείρημα ότι οι πωλήσεις καυσίμων μπορούν να ενισχύσουν τα έσοδα της Ρωσίας ενώ συνεχίζεται ο πόλεμος.
Για την αναστολή των νέων μέτρων, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Ρίτσαρντ Μπλούμενταλ κατηγόρησε τον πρόεδρο ότι απομακρύνεται από τη βούληση του Κογκρέσου και των Ευρωπαίων συμμάχων. Ο βουλευτής Ντον Μπέιερ ζήτησε αλλαγές στη νομοθεσία, ώστε να διασφαλιστεί η ουσιαστική στήριξη της Ουκρανίας.
Η απόφαση λαμβάνεται λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, με τις τιμές ενέργειας να αποτελούν σημαντική πολιτική πίεση για την αμερικανική κυβέρνηση.
Σύμφωνα με το Reuters, οι εξαιρέσεις αφήνουν ανενεργό σημαντικό μέρος των νέων περιορισμών, διατηρώντας τη δυνατότητα μελλοντικής ενεργοποίησής τους. Η Ουάσιγκτον επιλέγει προς το παρόν την ενεργειακή συνεννόηση με τη Μόσχα, ανοίγοντας νέα αντιπαράθεση για το αν η επιδίωξη φθηνότερων καυσίμων υπονομεύει την οικονομική πίεση προς τη Ρωσία.
