Νίκος Μακρής Η πρόσφατη εκεχειρία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν δεν συνιστά ειρήνη. Είναι μια ανάπαυλα – εύθραυστη, προσωρινή και βαθιά αμφισβητούμενη. Περισσότερο μοιάζει με τακτική αναδίπλωση παρά με στρατηγική αποκλιμάκωσης. Δύο εβδομάδες δεν αρκούν για να γεφυρώσουν χάσματα ετών· απλώς μεταθέτουν το αναπόφευκτο ερώτημα: τι ακολουθεί;
Η πραγματικότητα είναι ότι οι δύο πλευρές δεν συναντώνται σε κοινό έδαφος, αλλά σε ένα πεδίο καχυποψίας. Για την Τεχεράνη, κάθε αμερικανική δέσμευση περνά μέσα από το φίλτρο προηγούμενων ρήξεων και αθετήσεων. Η εμπιστοσύνη δεν έχει απλώς διαβρωθεί – έχει σχεδόν εκλείψει. Σε αυτό το περιβάλλον, ακόμη και οι πιο καλοδιατυπωμένες συμφωνίες μοιάζουν περισσότερο με προσωρινές διευθετήσεις παρά με σταθερά θεμέλια ειρήνης.
Ταυτόχρονα, το Ιράν δεν διαπραγματεύεται μόνο με εξωτερικούς αντιπάλους, αλλά και με το εσωτερικό του ακροατήριο. Η πολιτική του ταυτότητα έχει οικοδομηθεί πάνω στην αντίσταση απέναντι στη Δύση. Κάθε υποχώρηση, επομένως, δεν είναι απλώς διπλωματική κίνηση – είναι υπαρξιακό ρίσκο. Η εικόνα της αδυναμίας μπορεί να αποδειχθεί πιο επικίνδυνη από τις ίδιες τις κυρώσεις ή τις απειλές.
Από την άλλη πλευρά, η αμερικανική στάση, ιδιαίτερα υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ, φαίνεται να επαναφέρει μια πιο ωμή εκδοχή διεθνούς πολιτικής. Δηλώσεις που παραπέμπουν σε «επιστροφή στη λίθινη εποχή» δεν είναι απλώς υπερβολές· αποτυπώνουν μια αντίληψη όπου η ισχύς υπερισχύει της διπλωματίας και η επιβολή αντικαθιστά τη συνεννόηση. Σε αυτό το πλαίσιο, η σύγκρουση δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένους στόχους, αλλά κινδυνεύει να λάβει χαρακτηριστικά ολοκληρωτικής αντιπαράθεσης.
Η διεθνής σκηνή μοιάζει έτσι να ολισθαίνει σε μια νέα «Εποχή του Σιδήρου» – όχι με την ιστορική έννοια, αλλά ως μεταφορά μιας περιόδου όπου η δύναμη και η αποφασιστικότητα αποκτούν μεγαλύτερη αξία από τους κανόνες και τις ισορροπίες. Η ηθική υποχωρεί μπροστά στη στρατηγική σκοπιμότητα, και η έννοια του δικαίου επαναπροσδιορίζεται από τον ισχυρό.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι συγκρίσεις με το παρελθόν χρησιμοποιούνται περισσότερο ως εργαλεία ρητορικής παρά ως μέσα κατανόησης. Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται με ακρίβεια, αλλά προσφέρει προειδοποιήσεις. Και μία από τις πιο σαφείς είναι ότι οι αυτοκρατορίες και οι μεγάλες δυνάμεις που επενδύουν αποκλειστικά στην ισχύ, συχνά υπονομεύουν οι ίδιες τη μακροχρόνια σταθερότητά τους.
Η εκεχειρία, λοιπόν, δεν είναι το τέλος μιας κρίσης. Είναι ένα διάλειμμα σε μια συνεχιζόμενη αντιπαράθεση, όπου κανείς δεν φαίνεται διατεθειμένος – ή ικανός – να κάνει το βήμα προς μια πραγματική συμφιλίωση. Και όσο η διεθνής πολιτική καθορίζεται από τη λογική της επιβολής, τόσο ο κόσμος θα απομακρύνεται από την προοπτική μιας βιώσιμης ειρήνης.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
ΣΟΚ στην Καλλιθέα: Καθηγήτρια Γυμνασίου συνελήφθη για διακίνηση ναρκωτικών σε μαθητές
Πίνακες εκπαιδευτικών ΑΣΕΠ: Το «στοίχημα» για τη Μεγάλη Εβδομάδα
Αλλαγή νόμου: ΝΕΑ εξ αποστάσεως Πιστοποίηση Η/Υ για Προσλήψεις Εκπαιδευτικών
