Μεγάλη Δευτέρα: Έθιμα και νηστίσιμες συνταγές για την έναρξη της Μεγάλης Εβδομάδας

Η είσοδος στη Μεγάλη Εβδομάδα φέρει μαζί της μια αύρα αναγέννησης, που ξεκινά από το ίδιο το σπίτι.

Η Μεγάλη Δευτέρα είναι η ημέρα που η ελληνική ύπαιθρος και οι γειτονιές των πόλεων «ντύνονται» στα λευκά, ακολουθώντας ένα τελετουργικό καθαριότητας που χάνεται στα βάθη των αιώνων.

Για την Ελληνίδα νοικοκυρά, η ημέρα αυτή δεν αφορά μόνο την τακτοποίηση, αλλά μια πνευματική και υλική προετοιμασία για το Θείο Πάθος και την επερχόμενη Ανάσταση.

Το λευκό του ασβέστη και το κόκκινο της Λαμπρής

Το ασβέστωμα παραμένει το σήμα κατατεθέν της ημέρας. Με σύμμαχο τον ασβέστη, λίγο λουλάκι για τη φωτεινότητα και ζάχαρη ή αλάτι για να «δέσει» το μείγμα, οι αυλές, τα πεζούλια και οι κορμοί των δέντρων αποκτούν μια αψεγάδιαστη λευκότητα. Είναι η στιγμή που οι παλιοί τενεκέδες μεταμορφώνονται σε κατακόκκινες γλάστρες, προαναγγέλλοντας το χρώμα των πασχαλινών αυγών. Αυτή η πυρετώδης δραστηριότητα ολοκληρώνεται το μεσημέρι της Μεγάλης Τρίτης, δίνοντας τη θέση της στην κατανυκτική ατμόσφαιρα των εκκλησιών.

Η γαστρονομία της εγκράτειας

Στο τραπέζι, η Μεγάλη Δευτέρα επιβάλλει αυστηρή νηστεία. Το μενού είναι λιτό, συχνά αλάδωτο, αντανακλώντας τον σεβασμό στις ημέρες που ξεκινούν. Ωστόσο, η νηστεία δεν στερείται γεύσης. Η ελληνική κουζίνα επιστρατεύει τα όσπρια, τα θαλασσινά και τα εποχικά λαχανικά, δημιουργώντας πιάτα που θρέφουν το σώμα χωρίς να επιβαρύνουν τη συνείδηση.

Τρεις συνταγές για το τραπέζι της Μεγάλης Δευτέρας

Πικάντικη ντοματόσουπα

Υλικά

• 6 κουτ. σούπας ε.π. ελαιόλαδο
• 1 κρεμμύδι, ψιλοκομμένο
• 1 μεγάλο στικ σέλερι, χοντροκομμένο
• 400 γρ. ντοματίνια
• 600 γρ. ντοματοχυμό, καλής ποιότητας
• 3 κουτ. σούπας σάλτσα Worcester
• ½ κουτ. γλυκού μπούκοβο
• αλάτι, μαύρο πιπέρι

Για το σερβίρισμα

• μπούκοβο
• φρέσκο θυμάρι
• κρίθινο παξιμάδι,
• σπασμένο ή κρουτόν

Διαδικασία

1. Σε μια κατσαρόλα ζεσταίνουμε το μισό ελαιόλαδο σε μέτρια προς δυνατή φωτιά και σοτάρουμε το κρεμμύδι και το σέλερι για 3′ ανακατεύοντας διαρκώς.
2. Προσθέτουμε τα ντοματίνια, τον χυμό ντομάτας, τη σάλτσα Worcester, αλάτι, μαύρο πιπέρι και μαγειρεύουμε για 20′ σε μέτρια προς χαμηλή φωτιά με κλειστό το καπάκι. Μόλις συμπυκνωθεί ωραία η σούπα την πολτοποιούμε επιτόπου με ραβδομπλέντερ ή σε δόσεις σε μπλέντερ. Θέλουμε να γίνει βελουτέ. Στη συνέχεια επαναφέρουμε τη σούπα στην κατσαρόλα και τη μαγειρεύουμε για 5′ επιπλέον. Αποσύρουμε το σκεύος από τη φωτιά, προσθέτουμε το υπόλοιπο ελαιόλαδο και ανακατεύουμε να ομογενοποιηθούν τα υλικά. Μοιράζουμε τη σούπα σε βαθιά πιάτα ή μπολ και γαρνίρουμε από πάνω με θυμάρι και κρίθινα παξιμάδια σπασμένα ή κρουτόν. Σερβίρεται ζεστή ή ελαφρώς δροσερή.

Νόστιμο tip: Αν η σάλτσα μας φαίνεται πολύ όξινη, προσθέτουμε 1-2 κουτ. γλυκού ζάχαρη στο βράσιμο.

Καλαμάρια γεμιστά με κουνουπίδι

Υλικά

• 1 κιλό φρέσκα καλαµάρια, καθαρισµένα

Για τη γέμιση

• 250 γρ. κουνουπίδι
• 150 γρ. πιπεριές, σε κυβάκια
• 1 κρεµµύδι ξερό, ψιλοκοµµένο
• 2 σκελίδες σκόρδο, ψιλοκοµµένες
• 2 φρέσκα κρεµµυδάκια, ψιλοκοµµένα
• 2 κουτ. σούπας άνηθο, ψιλοκοµµένο
• 2 κουτ. σούπας µαϊντανό, ψιλοκοµµένο + έξτρα
• ½ κουτ. γλυκού δυόσµο ξερό
• 5 λιαστές ντοµάτες, ψιλοκοµµένες
• 2 κουτ. σούπας ε.π. ελαιόλαδο
• αλάτι, µαύρο πιπέρι

Για το ψήσιμο

• 100 ml νερό
• 100 ml λευκό ξηρό κρασί
• 50 ml ε.π. ελαιόλαδο
• 1 λεµόνι, κοµµένο σε φέτες
• αλάτι, µαύρο πιπέρι

Διαδικασία

1. Γέμιση: Στο μίξερ πολυκόφτη κόβουµε το κουνουπίδι σε µέγεθος ρυζιού, με διακεκομμένη λειτουργία του μίξερ. Σε ένα µπολ ανακατεύουµε όλα τα υλικά για τη γέµιση, προσθέτοντας αλάτι και πιπέρι. Γεµίζουµε τα καλαµάρια, στερεώνοντας αν θέλουμε με μια οδοντογλυφίδα για να μη βγει έξω η γέμιση. Τα βάζουμε το ένα δίπλα στο άλλο σε ένα πιρέξ. Περιχύνουµε τα καλαµαράκια µε το νερό, το κρασί, το ελαιόλαδο, προσθέτουµε τις φέτες του λεµονιού, αλάτι και πιπέρι. Ψήνουμε σε πολύ καλά προθερµασµένο φούρνο, στους 200ºC για 25′-30′. Σερβίρουµε τα καλαµάρια µε επιπλέον ψιλοκοµµένο µαϊντανό.

Tip 1: Επειδή το κουνουπίδι και το μπρόκολο σε υφή μοιάζουν πολύ, μπορείτε, αν σας αρέσει το μπρόκολο, να το χρησιμοποιήσετε σε αυτήν εδώ τη συνταγή. Του ταιριάζει πολύ το σχοινόπρασο ή το φρέσκο κρεμμυδάκι, που θα προσθέσετε ψιλοκομμένα στο μείγμα της γέμισης, και, φυσικά, ο άνηθος.

Tip 2: Το συγκεκριμένο πιάτο μπορεί να μαγειρευτεί και στην κατσαρόλα αντί για τον φούρνο. Αν επιλέξετε αυτόν τον τρόπο μαγειρικής, χρησιμοποιήστε μια ευρύχωρη ρηχή κατσαρόλα με βαρύ μεταλλικό πάτο ώστε να μην καεί το φαγητό, και για να χωρέσουν τα καλαμαράκια σε μονή στρώση, σιγοβράζοντας σε μέτρια προς χαμηλή φωτιά.

Γίγαντες φούρνου με ελιές

Υλικά

• 300 γρ. γίγαντες
• 100 ml ε.π. ελαιόλαδο + λίγο επιπλέον
• 100 γρ. κρεµµύδι ξερό, ψιλοκοµµένο
• 80 γρ. πιπεριά Φλωρίνης, ψιλοκοµµένη
• 2 σκελίδες σκόρδο, σε λεπτές φέτες
• 30 γρ. πράσο, ψιλοκοµµένο
• 1 κουτ. σούπας µείγµα µπαχαρικών tika masala
• 1 κουτ. γλυκού µείγµα µπαχαρικών garam masala
• 1 κουτ. γλυκού κοφτή πελτέ ντοµάτας
• 150 ml λευκό ξηρό κρασί
• 1 λίτρο ζωµό λαχανικών
• 200 γρ. ντοµάτα τριµµένη
• 12 ελιές Καλαµών, κοµµένες στη µέση, χωρίς κουκούτσι
• 1 φρέσκο κρεµµυδάκι, µόνο το πράσινο µέρος, για το σερβίρισµα
• αλάτι

Διαδικασία

1. Δύο μέρες πριν μουλιάζουμε τους γίγαντες σε ένα µεγάλο µπολ µε νερό. Την τρίτη μέρα, σε µια πλατιά κατσαρόλα ζεσταίνουµε καλά το ελαιόλαδο και σοτάρουµε το κρεµµύδι, την πιπεριά, το σκόρδο, το πράσο και τα µπαχαρικά να βγάλουν το άρωµά τους. Προσθέτουµε τον πελτέ ανακατεύοντας καλά.
2. Σβήνουµε µε το κρασί. Μόλις εξατµιστεί το αλκοόλ, προσθέτουµε τους γίγαντες, τον ζωµό και την τριµµένη ντοµάτα μαγειρεύοντας για 5′. Μεταφέρουµε το περιεχόµενο του σκεύους σε ένα ταψί, καλύπτουµε µε αλουµινόχαρτο και µαγειρεύουµε στους 140ºC για 2,5-3 ώρες, µέχρι να µαλακώσουν οι γίγαντες, ανακατεύοντας ανά διαστήµατα. Τα τελευταία 15′ αφαιρούµε το αλουµινόχαρτο και προσθέτουµε τις ελιές.
3. Σερβίρουµε περιχύνοντας µε λίγο επιπλέον ελαιόλαδο και πασπαλίζοντας µε το ψιλοκοµµένο φρέσκο κρεµµυδάκι.

Tip: Δοκιμάστε την ίδια συνταγή με ρεβίθια ή φασόλια χάντρες για ποικιλία.

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

ΣΟΚ στην Καλλιθέα: Καθηγήτρια Γυμνασίου συνελήφθη για διακίνηση ναρκωτικών σε μαθητές

Πίνακες εκπαιδευτικών ΑΣΕΠ: Το «στοίχημα» για τη Μεγάλη Εβδομάδα

Αλλαγή νόμου: ΝΕΑ εξ αποστάσεως Πιστοποίηση Η/Υ για Προσλήψεις Εκπαιδευτικών

Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber