Alfavita Newsroom Ως μια σύγκρουση που όχι μόνο δεν πέτυχε τους αρχικούς της στόχους, αλλά κινδυνεύει να εξελιχθεί σε σοβαρό στρατηγικό αδιέξοδο για τις Ηνωμένες Πολιτείες, περιγράφουν κορυφαίοι αναλυτές τη συνεχιζόμενη πολεμική αναμέτρηση με το Ιράν.
Σύμφωνα με αναλύσεις που φιλοξενούνται στον βρετανικό Τύπο, ο πόλεμος που αρχικά παρουσιαζόταν ως μια επιχείρηση ολίγων ημερών έχει ήδη παραταθεί για εβδομάδες, με το οικονομικό και γεωπολιτικό κόστος να αυξάνεται διαρκώς. Οι εκτιμήσεις ανεβάζουν το μέχρι στιγμής κόστος για τις ΗΠΑ στα 30 έως 40 δισ. δολάρια, ενώ για το Ισραήλ το ημερήσιο κόστος φέρεται να φτάνει τα 300 εκατ. δολάρια.
Την ίδια ώρα, η Ουάσινγκτον εμφανίζεται πιο μακριά από μια διπλωματική διευθέτηση με την Τεχεράνη σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες, παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ επέμεναν σε ένα αυστηρό πλαίσιο απαιτήσεων για τον πλήρη και μη αναστρέψιμο περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Το Στενό του Ορμούζ σε ρόλο κλειδί
Καθοριστικός παράγοντας στην εξέλιξη της κρίσης αναδεικνύεται το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται κρίσιμο μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής και εμπορικής ροής. Η αμερικανική στρατηγική δείχνει να δοκιμάζεται, καθώς η επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στην περιοχή μετατρέπεται σε μείζον διαπραγματευτικό διακύβευμα.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι το Ιράν δεν χρειάζεται απαραίτητα να πλήττει ενεργά τη ναυτιλία για να ασκήσει πίεση. Αρκεί η απειλή και μόνο μιας επίθεσης, ώστε ασφαλιστικές εταιρείες και πλοιοκτήτες να αποφεύγουν τη διέλευση. Το αποτέλεσμα είναι η αποσταθεροποίηση των αγορών και η δημιουργία ενός νέου μοχλού πίεσης υπέρ της Τεχεράνης.
Μάλιστα, σύμφωνα με τα σενάρια που διακινούνται, το Ιράν επιχειρεί να μετατρέψει το Ορμούζ σε εργαλείο γεωοικονομικής ισχύος, επιδιώκοντας να ελέγξει ή να τιμολογήσει τη διέλευση των δεξαμενόπλοιων, κατά το πρότυπο άλλων στρατηγικών θαλάσσιων περασμάτων. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να έχει τεράστιες επιπτώσεις όχι μόνο στην αγορά πετρελαίου, αλλά και στο παγκόσμιο εμπόριο χημικών, λιπασμάτων, μετάλλων και άλλων κρίσιμων πρώτων υλών.
Η αγορά ενέργειας ως πεδίο μάχης
Το πετρέλαιο παραμένει ο βασικός δείκτης της έντασης της σύγκρουσης. Η παρατεταμένη αστάθεια στο Ορμούζ στερεί από την παγκόσμια αγορά τεράστιες ποσότητες αργού, εντείνοντας τους φόβους για νέα ενεργειακή αναταραχή και πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Ειδικοί στην ενεργειακή πολιτική προειδοποιούν ότι, αν η διαταραχή συνεχιστεί, οι συνέπειες στις τιμές θα γίνουν αναπόφευκτες, ανεξαρτήτως των βραχυπρόθεσμων αντιδράσεων των αγορών. Όπως επισημαίνουν, σε κάποιο σημείο η «φυσική πραγματικότητα» της απώλειας τόσο μεγάλων ποσοτήτων πετρελαίου θα υπερισχύσει των προσδοκιών και των τεχνικών ισορροπιών των χρηματιστηρίων.
«Το Ιράν έχει ανακτήσει την πρωτοβουλία»
Στην καρδιά της διεθνούς συζήτησης βρίσκεται πλέον το ερώτημα ποια πλευρά έχει το στρατηγικό πλεονέκτημα. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι, παρά τη στρατιωτική πίεση που δέχεται, το Ιράν έχει καταφέρει να διατηρήσει την ανθεκτικότητά του και να μεταφέρει το πεδίο της αντιπαράθεσης από τα καθαρά στρατιωτικά μέτωπα στην παγκόσμια οικονομία και τις θαλάσσιες οδούς.
Πρώην αξιωματούχοι δυτικών υπηρεσιών ασφαλείας επισημαίνουν ότι οι ΗΠΑ υποτίμησαν τόσο την προετοιμασία της Τεχεράνης όσο και την ικανότητά της να διασπείρει κρίσιμα στρατιωτικά μέσα και να προσαρμόζεται γρήγορα στις νέες συνθήκες. Κατά την ίδια ανάγνωση, το Ιράν έχει καταφέρει να διεθνοποιήσει τη σύγκρουση με τρόπο που αυξάνει το πολιτικό κόστος για την Ουάσινγκτον.
Αναλύτρια της International Crisis Group κάνει λόγο για μια από τις σημαντικότερες στρατηγικές αποτυχίες της Δύσης στη σύγχρονη εποχή, εκτιμώντας ότι οι ΗΠΑ όχι μόνο απέχουν από την επίτευξη των αρχικών τους στόχων, αλλά έχουν δημιουργήσει και νέα, πιο σύνθετα προβλήματα στην περιφέρεια.
Πίεση και στο εσωτερικό των ΗΠΑ
Την ίδια στιγμή, η παράταση του πολέμου δημιουργεί νέες εστίες πίεσης και στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό των Ηνωμένων Πολιτειών. Αναλυτές σημειώνουν ότι όσο η σύγκρουση συνεχίζεται, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να ταυτιστεί συνολικά η δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ με έναν μακρύ και φθοροποιό πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Η σύγκριση με προηγούμενες αμερικανικές επεμβάσεις επανέρχεται ολοένα και συχνότερα, με σχολιαστές να υπενθυμίζουν ότι και άλλοι Αμερικανοί πρόεδροι είδαν το πολιτικό τους σχέδιο να επισκιάζεται από παρατεταμένες πολεμικές εμπλοκές.
Η αμερικανική γραμμή και το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων
Παρά τις επικρίσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν παγιδευτεί και ότι η στρατιωτική εκστρατεία εξελίσσεται ταχύτερα από το προβλεπόμενο. Ο ίδιος δηλώνει ότι η πίεση προς το Ιράν αποδίδει και ότι η Τεχεράνη είναι εκείνη που επιδιώκει διαπραγμάτευση.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η αμερικανική πλευρά συνεχίζει να προβάλλει ως βάση συζήτησης ένα αυστηρό πλαίσιο όρων: μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου, κατάργηση αποθεμάτων, απομάκρυνση εμπλουτισμένου υλικού από το ιρανικό έδαφος, περιορισμούς στην πυραυλική ικανότητα και αποκατάσταση της ελεύθερης διέλευσης από το Ορμούζ.
Ωστόσο, διπλωματικές και αναλυτικές φωνές εκτιμούν ότι η πιθανότητα να αποδεχθεί η Τεχεράνη αυτό το πλαίσιο είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Αντίθετα, όσο οι ΗΠΑ επιμένουν σε όρους που η ιρανική πλευρά θεωρεί ασύμβατους με τα στρατηγικά της συμφέροντα, τόσο αυξάνεται το κόστος της σύγκρουσης για όλους τους εμπλεκόμενους.
Τα κρίσιμα διλήμματα της επόμενης ημέρας
Η μεγάλη πρόκληση για την Ουάσινγκτον είναι πλέον αν θα κλιμακώσει περαιτέρω, αν θα αναζητήσει έναν συμβιβασμό ή αν θα υποχρεωθεί σε σταδιακή αναδίπλωση. Το ζήτημα περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι μια στρατιωτική επιχείρηση για την επαναλειτουργία του Ορμούζ δεν φαίνεται να διαθέτει σαφή διεθνή νομιμοποίηση ή ευρεία συμμαχική στήριξη.
Στο μεταξύ, ο χρόνος φαίνεται να λειτουργεί υπέρ της ιρανικής στρατηγικής, καθώς κάθε επιπλέον ημέρα αστάθειας προσθέτει πίεση στις αγορές, στη διεθνή διπλωματία και στην αμερικανική εσωτερική πολιτική.
Το βασικό συμπέρασμα που κερδίζει έδαφος στους διεθνείς αναλυτικούς κύκλους είναι ότι η σύγκρουση δεν εξελίσσεται όπως είχε σχεδιαστεί από την Ουάσινγκτον. Αντί για μια σύντομη επιχείρηση επιβολής όρων, διαμορφώνεται ένα σκηνικό πολυεπίπεδης φθοράς, στο οποίο το Ιράν δείχνει ικανό να διατηρεί την πίεση και οι ΗΠΑ αναζητούν πλέον διέξοδο χωρίς να εμφανιστούν ότι υποχωρούν.
Σε αυτό το περιβάλλον, το Ορμούζ δεν είναι απλώς ένα θαλάσσιο πέρασμα. Είναι το σημείο στο οποίο δοκιμάζονται τα όρια της αμερικανικής ισχύος, της περιφερειακής σταθερότητας και της παγκόσμιας οικονομικής αντοχής.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τα ΠΑΝΩ ΚΑΤΩ στο Voucher ΔΥΠΑ: Ανοίγει ξανά αύριο η επιλογή - Που έχει θέσεις
Αλλαγή νόμου: ΝΕΑ εξ αποστάσεως Πιστοποίηση Η/Υ για Προσλήψεις Εκπαιδευτικών
