Τα τελευταία χρόνια, η συζήτηση για τη ΔΕΠΥ μοιάζει να παίρνει διαστάσεις πανδημίας. Η αλήθεια όμως είναι πιο σύνθετη. Ο Δημήτρης Κασελίμης, επίκουρος καθηγητής Νευροψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και επισκέπτης καθηγητής στο «Αιγινήτειο», ξεκαθαρίζει ότι η αύξηση των διαγνώσεων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι περισσότερα άτομα έχουν πραγματικά ΔΕΠΥ.
«Η διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας υπήρχε πάντα, απλώς παλαιότερα περιοριζόταν η διάγνωση στα παιδιά. Σήμερα εξετάζουμε και τους ενήλικες, τα διαγνωστικά κριτήρια έχουν γίνει πιο συμπεριληπτικά και η κοινωνία είναι περισσότερο ενημερωμένη», εξηγεί στο ygeiamou.gr ο καθηγητής.
Το φαινόμενο της «υπερδιάγνωσης» είναι υπαρκτό. Όπως σημειώνει, πολλοί αυτοδιαγιγνώσκονται μετά από άρθρα ή αναρτήσεις στα social media, χωρίς να έχουν υποβληθεί σε επιστημονικά τεστ.
Οι οθόνες δεν φταίνε από μόνες τους
Ένας μύθος που συνοδεύει τη ΔΕΠΥ είναι η σύνδεσή της με τα smartphones και την υπερβολική χρήση τεχνολογίας. Ο καθηγητής τονίζει: «Η ψηφιακή τεχνολογία δεν είναι ο μοναδικός ένοχος. Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν αρνητικά αποτελέσματα, όπως η μειωμένη προσοχή ή ο κακός ύπνος, αλλά υπάρχουν και άλλες που καταγράφουν θετικά οφέλη».
Όπως εξηγεί, η συνήθεια του «doomscrolling» – η αδιάκοπη εναλλαγή ειδήσεων και αναρτήσεων – μπορεί να συνδέεται με μειωμένη συγκέντρωση, αλλά δεν δημιουργεί απαραίτητα ΔΕΠΥ. «Ο εγκέφαλός μας μαθαίνει να αναζητά άμεση ικανοποίηση», λέει, «αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πάσχουμε από διαταραχή».
Η ευθύνη των γονέων και η σωστή χρήση
Ένα άλλο κρίσιμο σημείο είναι η καθοδήγηση των παιδιών. Η τεχνολογία από μόνη της δεν είναι επιβλαβής, υπογραμμίζει ο καθηγητής. «Το ζήτημα είναι πώς τη χρησιμοποιούμε. Αν το παιδί διαβάζει online βιβλία ή παρακολουθεί μαθήματα, η χρήση του κινητού μπορεί να είναι εποικοδομητική. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν οι γονείς δίνουν λάθος παράδειγμα, ξοδεύοντας ώρες σε άσκοπες εφαρμογές και αναρτήσεις».
Συμπέρασμα: η ΔΕΠΥ δεν είναι «μόδα» και τα smartphones δεν είναι εχθροί. Η διαφορά βρίσκεται στην παιδεία και την επίγνωση της τεχνολογίας. Ο καθηγητής καταλήγει: «Πριν στοχοποιήσουμε τις οθόνες, πρέπει να δούμε πώς εμείς οι ίδιοι, ως ενήλικες και γονείς, χρησιμοποιούμε την τεχνολογία και πώς διδάσκουμε τα παιδιά να την αξιοποιούν σωστά».
