Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στον χώρο της ειδικής αγωγής και της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης η πληροφορία για προφορική οδηγία του Υπουργείου Παιδείας, σύμφωνα με την οποία Ψυχολόγοι και Κοινωνικοί Λειτουργοί που υπηρετούν σε ΚΕΔΑΣΥ και ΕΔΥ καλούνται να διαθέσουν τα προσωπικά τους κινητά τηλέφωνα, ώστε να συμμετάσχουν σε απογευματινή τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης για υποψηφίους των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Η αντίδραση ήρθε άμεσα από τον Σύλλογο ΕΕΠ-ΕΒΠ Στερεάς Ελλάδας (ΣΕΕΠΕΑ ΣΤΕΛΛΑ), ο οποίος με επίσημη επιστολή διαμαρτυρίας προς την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΙΘΑ κάνει λόγο για μια «αντιδεοντολογική, πρόχειρη και επικίνδυνη διαδικασία», θέτοντας σοβαρά ερωτήματα τόσο για τη νομιμότητα όσο και για την επιστημονική επάρκεια του εγχειρήματος.
Η οδηγία που προκάλεσε την έκρηξη
Σύμφωνα με όσα καταγγέλλει ο Σύλλογος, ζητήθηκε με κατεπείγουσα προφορική οδηγία, στο πλαίσιο τηλεδιάσκεψης Περιφερειακών Διευθυντών Εκπαίδευσης με Προϊσταμένους ΚΕΔΑΣΥ, να αποσταλούν τα κινητά τηλέφωνα συναδέλφων Ψυχολόγων (ΠΕ23) και Κοινωνικών Λειτουργών (ΠΕ30), ώστε μέσω τετραψήφιου αριθμού που θα διαχειρίζεται το Υπουργείο να γίνεται εκτροπή κλήσεων προς τους ίδιους για τηλεφωνική ψυχοκοινωνική υποστήριξη μαθητών.
Το ωράριο που φέρεται να προβλέπεται είναι από 14:00 έως 20:00, δηλαδή εκτός του κανονικού εργασιακού ωραρίου των εργαζομένων.
Και εδώ ξεκινά το πρώτο μεγάλο ερώτημα: μπορεί ένας επαγγελματίας να υποχρεωθεί να παρέχει τόσο ευαίσθητη υπηρεσία εκτός ωραρίου και μάλιστα μέσω προσωπικού τηλεφώνου;
Ψυχική υγεία δεν σημαίνει αυτοσχεδιασμός
Το ουσιαστικότερο επιχείρημα όσων αντιδρούν δεν είναι εργασιακό. Είναι επιστημονικό.
Η τηλεφωνική παρέμβαση σε περιπτώσεις ψυχικής πίεσης, άγχους ή πιθανής κρίσης δεν είναι μια απλή συνομιλία ενσυναίσθησης.
Απαιτεί:
- ειδική εκπαίδευση
- σαφές θεραπευτικό ή υποστηρικτικό πρωτόκολλο
- σύστημα καταγραφής περιστατικών
- δυνατότητα παραπομπής
- συνεχή επιστημονική εποπτεία
- νομική κάλυψη
Οι επαγγελματίες θέτουν ένα εξαιρετικά κρίσιμο ερώτημα: αν ένας μαθητής βρίσκεται σε κατάσταση σοβαρής ψυχολογικής επιβάρυνσης, ποιος έχει την ευθύνη;
Ποιος θα καλύψει τον επαγγελματία αν υπάρξει καταγγελία; Αν υπάρξει λάθος εκτίμηση; Αν η παρέμβαση αποδειχθεί ανεπαρκής;
Η ψυχική υγεία εφήβων που δοκιμάζονται από το άγχος των Πανελλαδικών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με λογική τηλεφωνικού help desk.
Οι άνθρωποι που ήδη δουλεύουν στα όρια
Υπάρχει όμως και η καθημερινότητα που δύσκολα φαίνεται από τα κεντρικά γραφεία.
Τα ΚΕΔΑΣΥ αυτή την περίοδο διαχειρίζονται τεράστιο φόρτο εργασίας.
Εκατοντάδες αιτήματα αξιολόγησης.
Παράλληλη στήριξη.
Συμβουλευτική οικογενειών.
Παρεμβάσεις σε σχολικές μονάδες.
Υποθέσεις σχολικού εκφοβισμού.
Συμμετοχή σε διεπιστημονικές ομάδες.
Οι εργαζόμενοι περιγράφουν ένα σύστημα που λειτουργεί ήδη στο όριο των αντοχών του.
Και τώρα καλούνται να λειτουργήσουν και ως απογευματινή τηλεφωνική γραμμή κρίσης.
Η φράση της επιστολής είναι αποκαλυπτική: «Δεν είμαστε ούτε πολυεργαλεία ούτε πυροσβέστες.»
Ένα από τα ισχυρότερα επιχειρήματα της διαμαρτυρίας είναι ότι στη χώρα ήδη λειτουργούν τηλεφωνικές γραμμές ψυχολογικής υποστήριξης με:
- 24ωρη λειτουργία
- εκπαιδευμένο προσωπικό
- οργανωμένα πρωτόκολλα
- θεσμικό πλαίσιο
Το ερώτημα λοιπόν είναι εύλογο:
Γιατί να δημιουργηθεί ένας πρόχειρος παράλληλος μηχανισμός αντί να αξιοποιηθούν υπάρχουσες δομές;
Η απάντηση που φοβούνται πολλοί είναι απλή: γιατί η εικόνα της άμεσης παρέμβασης είναι πολιτικά πιο «ελκυστική» από τη δύσκολη δουλειά της ουσιαστικής ενίσχυσης των δομών.
Το βαθύτερο πρόβλημα
Το ζήτημα ξεπερνά την ίδια την οδηγία.
Αγγίζει μια ευρύτερη παθογένεια του εκπαιδευτικού συστήματος: τη λογική του αυτοσχεδιασμού.
Όταν εμφανίζεται μια ανάγκη, αντί να ενισχυθεί δομικά το σύστημα, συχνά επιχειρείται μια λύση έκτακτης ανάγκης.
Ένας προσωρινός μηχανισμός.
Μια πρόχειρη οδηγία.
Μια επιπλέον «ευελιξία» από ήδη εξαντλημένους επαγγελματίες.
Όμως η ψυχική υγεία των μαθητών δεν μπορεί να βασίζεται σε πρόχειρα μπαλώματα.
Η πραγματική στήριξη χτίζεται πολύ πριν την κρίση.
Στην καθημερινή σχέση με τον μαθητή.
Στην παρουσία του ψυχολόγου στο σχολείο.
Στην εμπιστοσύνη.
Στη συνέπεια.
Στην πρόληψη.
Όχι σε μια κλήση λίγων λεπτών όταν το άγχος κορυφώνεται.
Οι Πανελλαδικές και η μεγάλη αλήθεια
Ναι, οι Πανελλαδικές είναι μια ψυχολογικά απαιτητική διαδικασία. Ναι, πολλοί μαθητές χρειάζονται υποστήριξη. Αλλά η σωστή απάντηση δεν είναι να μετατρέπονται επαγγελματίες ψυχικής υγείας σε ad hoc τηλεφωνικό δίκτυο χωρίς σχεδιασμό.
Η σωστή απάντηση είναι ένα δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα που δεν θυμάται την ψυχική υγεία των μαθητών μόνο τον Μάιο.
Γιατί η ψυχική ανθεκτικότητα δεν χτίζεται σε μία τηλεφωνική βάρδια. Χτίζεται όλη τη χρονιά.
Η Επιστολή του Συλλόγου Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού Ειδικής Αγωγής Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας.
Προς • Την Υπουργό Παιδείας & Θρησκευμάτων κα Σ. Ζαχαράκη • Τον Γενικό Γραμματέα ΥΠΑΙΘΑ κο Ι. Παπαδομαρκάκη • Τον Διευθυντή ΕΑΕ κο Ι. Μπουσδούνη Κοινοποίηση • Περιφερειακή Δ/ντρια Α/θμιας & Β/θμιας Εκπ/σης Στερ.Ελλάδας κα Ε. Μπενιάτα • ΠΟΣΕΕΠΕΑ • Μέλη Συλλόγου
ΘΕΜΑ: Επιστολή διαμαρτυρίας του Δ.Σ. του ΣΕΕΠΕΑ Στερεάς Ελλάδας σχετικά με την προφορική οδηγία του ΥΠΑΙΘΑ, για τις τηλεφωνικές γραμμές υποστήριξης στους υποψηφίους Πανελλαδικών Εξετάσεων από τους Ψυχολόγους & Κοινωνικούς Λειτουργούς των ΚΕΔΑΣΥ και των ΕΔΥ.
Αξιότιμη κα Υπουργέ Αξιότιμε κ. Γενικέ Γραμματέα
Το Δ.Σ. του Σ.Ε.Ε.Π.Ε.Α. ΣΤΕΛΛΑ με την παρούσα επιστολή διαμαρτύρεται έντονα προς την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΙΘΑ, καθότι εξ’όσων πληροφορήθηκαμε σε σημερινή τηλεδιάσκεψη των Περιφερειακών Διευθυντών Εκπαίδευσης με τους Προϊσταμένους ΚΕΔΑΣΥ, απαιτήθηκε προφορικά και με τη διαδικασία του κατεπείγοντος να σταλεί έγγραφο, με τα κινητά τηλέφωνα συναδέλφων Ψυχολόγων και Κοινωνικών Λειτουργών, που εργάζονται σε ΚΕΔΑΣΥ και σε ΕΔΥ, ώστε να παρέχουν τηλεφωνική υποστήριξη σε υποψηφίους Πανελληνίων Εξετάσεων και ώρες 14:00 έως 20:00, μέσω τετραψήφιου αριθμού που θα χειρίζεται το ΥΠΑΙΘΑ και θα κάνει τις σχετικές εκτροπές στα κινητά τηλέφωνα των συναδέλφων για να παρέχουν τηλεφωνική υποστήριξη σε υποψηφίους των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Ως πρωτοβάθμιο συνδικαλιστικό σωματείο, που εκπροσωπεί τα μέλη ΕΕΠ-ΕΒΠ στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, θεωρούμε μια τέτοια ενέργεια, αντιδεοντολογική, πρόχειρη και επικίνδυνη. Καταρχήν, σε ποιο νομοθετικό πλαίσιο βασίζεται η πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΙΘΑ για να υποχρεώσει συναδέλφους, εκτός του εργασιακού τους ωραρίου, να παρέχουν τηλεφωνική υποστήριξη σε ένα τόσο ευαίσθητο θέμα;
Δευτερευόντως, γνωρίζετε ότι η παροχή ψυχοκοινωνικής υποστήριξης μέσω τηλεφωνικής γραμμής απαιτεί συγκεκριμένη εκπαίδευση, συγκεκριμένο πρωτόκολλο ενεργειών και συνεχή εποπτεία. Πότε μας παρασχέθηκε η συγκεκριμένη επιμόρφωση από το ΥΠΑΙΘΑ, για να είμαστε σε θέση να την παράσχουμε αποτελεσματικά;
Και ποιος θα μας καλύψει νομικά, στην περίπτωση που ένας μαθητής ή ο γονέας του καταγγείλει ότι δεν του παρείχαμε αποτελεσματική βοήθεια και επιδεινώσαμε την ψυχική του υγεία στην κρίσιμη περίοδο των Πανελλαδικών Εξετάσεων;
Επιπλέον, τις ώρες λειτουργίας των ΚΕΔΑΣΥ 08:00 με 14:00 θα υπάρχουν τηλεφωνικές γραμμές στα ΚΕΔΑΣΥ της Στερεάς Ελλάδας για ψυχολογική υποστήριξη σε υποψηφίους Πανελλαδικών Εξετάσεων. Τι εξυπηρετεί επομένως η διεύρυνση του ωραρίου τις απογευματινές και βραδινές ώρες;
Να ληφθεί υπόψη ότι ο φόρτος εργασίας στα ΚΕΔΑΣΥ, τη δεδομένη χρονική περίοδο, με τα εκατοντάδες αιτήματα για αξιολόγηση μαθητών/μαθητριών που χρήζουν παράλληλης στήριξης είναι τεράστιος. Δεν είμαστε ούτε «πολυεργαλεία», ούτε «πυροσβέστες» για να καλύπτουμε διαχρονικές παθογένειες του εκπαιδευτικού συστήματος και να είμαστε ταυτόχρονα στα ΚΕΔΑΣΥ, στις ΕΔΕΑ, στις τετραμελείς ομάδες δράσης για το σχολικό εκφοβισμό και στην τηλεφωνική υποστήριξη.
Τέλος, υπάρχουν εξαιρετικές τηλεφωνικές γραμμές υποστήριξης εφήβων και των οικογενειών τους, που λειτουργούν σε 24ωρη βάση, που διαθέτουν κατάλληλα εκπαιδευμένο και εξειδικευμένο διεπιστημονικό προσωπικό, για παροχή τηλεφωνικής υποστήριξης. Μπορούν κάλλιστα στις ιστοσελίδες του ΥΠΑΙΘΑ, των Δ/νσεων Εκπαίδευσης και των ΠΔΕ, να αναρτηθούν οι προαναφερόμενες τηλεφωνικές γραμμές υποστήριξης, προκειμένου να απευθυνθούν οι μαθητές και οι οικογένειές τους.
Αξιότιμη κα Υπουργέ, Αξιότιμε κ. Γενικέ Γραμματέα, σας καλούμε άμεσα να ανακαλέσετε την προαναφερόμενη προφορική σας οδηγία, με την οποία υποχρεώνονται να συμμετάσχουν συνάδελφοί μας σε μια πρόχειρη και χωρίς κανένα σχεδιασμό διαδικασία, που καταστρατηγεί τόσο τα εργασιακά όσο και τα επιστημονικά τους δικαιώματα.
Η λύση είναι μία και είναι μονόδρομος, αν θέλουμε να μιλάμε για πρόληψη, στοχευμένες παρεμβάσεις και ψυχοκοινωνική ενδυνάμωση των μαθητών μας και των οικογενειών τους.
Να συσταθούν άμεσα νέες οργανικές θέσεις και να γίνουν μόνιμοι διορισμοί στη Γενική Εκπαίδευση, για όλες τις ειδικότητες ΕΕΠ & ΕΒΠ, που θα παράσχουν στοχευμένα, στο φυσικό περιβάλλον των μαθητών μας, τις συμβουλευτικές, προληπτικές και υποστηρικτικές τους υπηρεσίες. Όλα τα άλλα είναι κατά την γνώμη μας επικίνδυνοι αυτοσχεδιασμοί, επικοινωνιακά πυροτεχνήματα, χωρίς κανένα ουσιαστικό περιεχόμενο.
Κλείνοντας, η ουσιαστική υποστήριξη της ψυχικής υγείας των παιδιών και των εφήβων δε μπορεί να υποστηρίζεται στην εκ των υστέρων διαχείριση κρίσεων. Απαιτεί τη συστηματική ανάπτυξη σχέσεων εμπιστοσύνης και τη δημιουργία ασφαλούς περιβάλλοντος έκφρασης. Είμαστε στη διάθεσή σας για κάθε επικοινωνία και διευκρίνιση.
Με εκτίμηση Για το Δ.Σ.
Ο Πρόεδρος Ο Γραμματέας
Βούγιας Βασίλειος Κυργιόπουλος Ιωάννης
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Πίνακες εκπαιδευτικών: Οι καλύτερες ώρες για την αίτηση στο ΑΣΕΠ
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
Alfavita Newsroom