Βούλγαροι ευρωβουλευτές επιβεβαίωσαν ότι αφαιρέθηκαν οι όροι «μακεδονική εθνική ταυτότητα» και «μακεδονική γλώσσα» από το σχέδιο της ετήσιας Έκθεσης Προόδου για τη Βόρεια Μακεδονία, που αναμένεται να τεθεί σε ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου την επόμενη εβδομάδα.
Την τροπολογία πρότεινε η ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (EPP), και υποστηρίχθηκε από τις τρεις μεγαλύτερες πολιτικές ομάδες του ΕΚ – ΕΛΚ, Σοσιαλιστές και Δημοκράτες, και Renew Europe. Ο Βούλγαρος ευρωβουλευτής Αντρέι Κοβάτσεφ δήλωσε ότι θέματα ταυτότητας και γλώσσας δεν έχουν θέση σε εκθέσεις προόδου για ενταξιακές διαπραγματεύσεις.
Η κίνηση αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση του πρωθυπουργού της Βόρειας Μακεδονίας, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, ο οποίος κατηγόρησε τη Βουλγαρία για «μεθόδους Ταλιμπάν», κάνοντας λόγο για μεροληψία και άδικη παρέμβαση στην εθνική αυτοδιάθεση της χώρας του.
Αντιδράσεις και πολιτικές προεκτάσεις
Η αφαίρεση των αναφορών έρχεται λίγες μέρες μετά την έγκριση του αρχικού σχεδίου από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου, όπου περιλαμβάνονταν οι συγκεκριμένες αναφορές, με 40 ψήφους υπέρ, 19 κατά και 10 αποχές. Η κυβέρνηση των Σκοπίων είχε τότε κάνει λόγο για «ιστορική τομή».
Εισηγητής της Έκθεσης είναι ο Αυστριακός ευρωβουλευτής Τόμας Βάιτς (Πράσινοι/Ελεύθερη Συμμαχία), τον οποίο η Σόφια κατηγόρησε για μεροληψία υπέρ των Σκοπίων.
Η Βουλγαρία και η Βόρεια Μακεδονία αντιμετωπίζουν χρόνιες διαφωνίες γύρω από την εθνική ταυτότητα, τη γλώσσα και την ερμηνεία της κοινής ιστορίας. Η Σόφια είχε μπλοκάρει στο παρελθόν την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων της γειτονικής χώρας, αξιώνοντας μεταξύ άλλων τη συνταγματική αναγνώριση της βουλγαρικής μειονότητας στη Βόρεια Μακεδονία.
Η προηγούμενη κυβέρνηση στα Σκόπια είχε δεχτεί την πρόταση συμβιβασμού της ΕΕ το 2022, όμως απέτυχε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία 2/3 για την τροποποίηση του Συντάγματος. Το σημερινό κυβερνών κόμμα VMRO-DPMNE, υπό τον Μίτσκοσκι, απορρίπτει κάθε τροποποίηση και χαρακτηρίζει τη βουλγαρική στάση «επιθετική».
Η Σόφια επιμένει ότι χωρίς αναγνώριση της βουλγαρικής μειονότητας (που σύμφωνα με την απογραφή του 2021 ανέρχεται μόλις στο 0,2% του πληθυσμού), δεν πρόκειται να ανοίξουν ενταξιακά κεφάλαια. Το ποσοστό αυτό αμφισβητείται από τη Βουλγαρία, που υποστηρίζει ότι οι Βούλγαροι στη χώρα είναι πολύ περισσότεροι.
Η ένταση στις σχέσεις των δύο χωρών έχει ενταθεί ιδιαίτερα μετά την εκλογική νίκη του VMRO-DPMNE και την ανάληψη της εξουσίας από τον Μίτσκοσκι, με τις διμερείς σχέσεις να βρίσκονται σε πολιτικό τέλμα.
