Παλαιός Παντελεήμονας
Στις ανατολικές πλαγιές του Ολύμπου, σε υψόμετρο περίπου 450 μέτρων, βρίσκεται ο Παλαιός Παντελεήμονας, ένας από τους πιο γραφικούς παραδοσιακούς οικισμούς της περιοχής.
Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα το χωριό άρχισε σταδιακά να εγκαταλείπεται, καθώς οι κάτοικοί του μετακινήθηκαν σε περιοχές με ευκολότερη πρόσβαση και περισσότερες σύγχρονες υποδομές. Έτσι δημιουργήθηκε ο Νέος Παντελεήμονας, κοντά στη θάλασσα και τον Πλαταμώνα.
Η αναγέννηση του παλιού χωριού ήρθε αρκετές δεκαετίες αργότερα. Το ιδιαίτερο σκηνικό του είχε ήδη τραβήξει την προσοχή του κινηματογράφου, καθώς το 1980 χρησιμοποιήθηκε ως τόπος γυρισμάτων για την ταινία «Μεγαλέξανδρος» του Θεόδωρου Αγγελόπουλου. Σταδιακά, οι ιδιοκτήτες άρχισαν να αναστηλώνουν τα παλιά σπίτια και το 1986 ο οικισμός χαρακτηρίστηκε παραδοσιακός.
Τα πέτρινα κτίσματα αναπαλαιώθηκαν με σεβασμό στην τοπική αρχιτεκτονική, ενώ σήμερα η πρόσβαση με αυτοκίνητο στο εσωτερικό του χωριού δεν επιτρέπεται. Στην είσοδο υπάρχει χώρος στάθμευσης για τους επισκέπτες.
Το πέτρινο καλντερίμι οδηγεί στην κεντρική πλατεία, περνώντας ανάμεσα από καταστήματα με παραδοσιακά προϊόντα και αναμνηστικά. Τοπικές γεύσεις, όπως το μέλι και το τσίπουρο από άγρια κούμαρα, αξίζουν μια δοκιμή. Στην πλατεία, κάτω από τα μεγάλα πλατάνια, λειτουργούν χώροι για καφέ και φαγητό.
Η περιοχή προσφέρεται ιδιαίτερα για πεζοπορία. Μονοπάτια μέσα στο δάσος οδηγούν προς τους Παλαιούς Πόρους και την Άνω Σκοτίνα, δύο ακόμη παραδοσιακούς οικισμούς. Μια διαφορετική διαδρομή καταλήγει στην τεχνητή λίμνη Κατή, σε υψόμετρο περίπου 1.340 μέτρων.
Παράλληλα, η ακτογραμμή της Πιερίας βρίσκεται σε μικρή απόσταση, όπως και οι παραλίες της περιοχής και το κάστρο του Πλαταμώνα, δίνοντας τη δυνατότητα για έναν συνδυασμό βουνού και θάλασσας.
Χρισσό Φωκίδας
Περίπου δυόμισι ώρες μακριά από την Αθήνα, στις παρυφές του Παρνασσού, βρίσκεται το Χρισσό. Το χωριό είναι χτισμένο αμφιθεατρικά σε υψόμετρο περίπου 200 μέτρων και προσφέρει θέα στον μεγάλο ελαιώνα της Άμφισσας, ενώ το βλέμμα φτάνει έως την περιοχή της Ιτέας και τη θάλασσα.
Η γεωγραφική του θέση το καθιστά ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα βάση για εκδρομές, καθώς από εδώ είναι εύκολη η πρόσβαση στους Δελφούς, στην Αράχωβα και στο χιονοδρομικό κέντρο του Παρνασσού.
Το ίδιο το χωριό ξεχωρίζει για την αρχιτεκτονική του. Πολλά από τα κτίριά του διατηρούν νεοκλασικά χαρακτηριστικά και χρονολογούνται από τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα. Η σημερινή εικόνα του Χρισσού διαμορφώθηκε σε σημαντικό βαθμό μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1870.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το κτίριο που φιλοξενεί σήμερα το Εθνολογικό και Λαογραφικό Μουσείο. Το κτίσμα είχε λειτουργήσει ως σχολείο μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1970 και οι εργασίες κατασκευής του ξεκίνησαν στα τέλη του 19ου αιώνα. Σύμφωνα με μία εκδοχή, ο σχεδιασμός του αποδίδεται στον Ερνέστο Τσίλλερ.
Η συλλογή του μουσείου περιλαμβάνει περίπου 200 παραδοσιακές φορεσιές, οι οποίες καλύπτουν μια μεγάλη χρονική περίοδο, από τα προεπαναστατικά χρόνια έως τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα.
Σε μικρή απόσταση βρίσκεται και η μονή του Προφήτη Ηλία. Το μοναστήρι είναι χτισμένο σε υψόμετρο περίπου 500 μέτρων και διαθέτει αξιόλογο ξυλόγλυπτο τέμπλο και σημαντική βιβλιοθήκη. Η θέση του προσφέρει εντυπωσιακή θέα προς τον ελαιώνα της Άμφισσας, το Γαλαξίδι και τον Κορινθιακό Κόλπο, ενώ όταν η ατμόσφαιρα είναι καθαρή μπορεί κανείς να διακρίνει ακόμη και βουνά της Πελοποννήσου.
Το Χρισσό διαθέτει παραδοσιακούς ξενώνες και επιλογές εστίασης που βασίζονται στις γεύσεις της Ρούμελης, με ντόπια κρέατα και προϊόντα της περιοχής. Για μια διαφορετική συνέχεια της εκδρομής, το κοντινό Γαλαξίδι αποτελεί ιδανική επιλογή για παραθαλάσσια βόλτα.
Τσαγκαράδα Μαγνησίας
Το Πήλιο είναι ένας από τους χαρακτηριστικότερους προορισμούς όπου το βουνό και η θάλασσα συνυπάρχουν σε μικρή απόσταση. Ανάμεσα στα χωριά του ξεχωρίζει η Τσαγκαράδα, ένα από τα πιο γνωστά και δημοφιλή σημεία του Ανατολικού Πηλίου.
Ο οικισμός διαθέτει καταλύματα και υποδομές φιλοξενίας όλο τον χρόνο, ενώ ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματά του είναι η μικρή απόσταση από μερικές από τις πιο όμορφες παραλίες του Αιγαίου. Η Νταμούχαρη, το Παπά Νερό, ο Άγιος Ιωάννης, ο Μυλοπόταμος και η Φακίστρα βρίσκονται σε σχετικά κοντινή απόσταση.
Η Τσαγκαράδα είναι ένας ιδιαίτερα καταπράσινος προορισμός. Πλατάνια, καστανιές και οξιές δημιουργούν ένα πυκνό φυσικό τοπίο, το οποίο το φθινόπωρο αποκτά ξεχωριστή ομορφιά. Τα φύλλα που αλλάζουν χρώμα και καλύπτουν τα μονοπάτια σε κίτρινες και πορτοκαλί αποχρώσεις δημιουργούν ένα σκηνικό ιδανικό για πεζοπορία.
Ο οικισμός αποτελείται από τέσσερις συνοικίες, καθεμία από τις οποίες έχει πάρει το όνομά της από την εκκλησία που βρίσκεται στην κεντρική της πλατεία. Οι Άγιοι Ταξιάρχες θεωρούνται η παλαιότερη συνοικία, ενώ ακολουθούν η Αγία Παρασκευή και ο Άγιος Στέφανος, που βρίσκονται κατά μήκος του κεντρικού δρόμου, καθώς και η Αγία Κυριακή, χαμηλότερα στην πλαγιά, προς τη θάλασσα.
Πριν κατασκευαστεί ο δρόμος, οι τέσσερις συνοικίες συνδέονταν μεταξύ τους με πέτρινα μονοπάτια. Πολλά από αυτά παραμένουν προσβάσιμα και σήμερα και προσφέρονται για πεζοπορία.
Μια χαρακτηριστική διαδρομή ξεκινά από την πλατεία των Αγίων Ταξιαρχών και κατευθύνεται προς την πλατεία της Αγίας Παρασκευής. Από εκεί συνεχίζει μέσα από το καστανόδασος και επιστρέφει στο σημείο εκκίνησης, με συνολική διάρκεια περίπου τρεις ώρες.
Για όσους αναζητούν μεγαλύτερη πεζοπορική διαδρομή, από την πλατεία της Αγίας Παρασκευής ξεκινά μονοπάτι που καταλήγει στη Νταμούχαρη και συνεχίζει έως τον Άγιο Ιωάννη. Η διαδρομή περνά από την Αγία Κυριακή και τη θέση Αγνάντι, πριν κατηφορίσει προς τη θάλασσα. Από τη Νταμούχαρη συνεχίζει προς το Παπά Νερό και στη συνέχεια προς τον Άγιο Ιωάννη, καλύπτοντας συνολικά περίπου 5 χιλιόμετρα.
Κάστρο Ηλείας
Η Ηλεία είναι γνωστή για τις μεγάλες παραλίες της και φυσικά για την Αρχαία Ολυμπία. Υπάρχουν, όμως, και λιγότερο γνωστές γωνιές που αξίζουν την προσοχή των ταξιδιωτών.
Μία από αυτές είναι το Κάστρο, ένας ημιορεινός οικισμός στο δυτικότερο άκρο της Ηλείας. Είναι χτισμένο πάνω σε λόφο, σε υψόμετρο περίπου 200 μέτρων, και απέχει 42 χιλιόμετρα από τον Πύργο και 77 χιλιόμετρα από την Πάτρα. Η θάλασσα βρίσκεται μόλις λίγα χιλιόμετρα μακριά.
Το σημαντικότερο αξιοθέατο της περιοχής είναι το κάστρο Χλεμούτσι, ένα από τα καλύτερα διατηρημένα μνημεία της Φραγκοκρατίας στην Ελλάδα.
Το κάστρο βρίσκεται στην κορυφή του λόφου Χελωνάτα, σε υψόμετρο περίπου 220 μέτρων. Η καλή κατάσταση διατήρησής του οφείλεται, μεταξύ άλλων, στο γεγονός ότι δεν υπέστη σημαντικές επεμβάσεις κατά την Οθωμανική περίοδο. Αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της μεσαιωνικής φρουριακής αρχιτεκτονικής των Γάλλων Ιπποτών.
Το συγκρότημα έχει εξαγωνική μορφή και αποτελείται από δύο περιβόλους, οι οποίοι ενισχύονται σε σημεία με πύργους. Στο εσωτερικό υπάρχει αυλή, ενώ τα εξωτερικά τείχη φτάνουν περίπου τα δέκα μέτρα σε ύψος.
Το Χλεμούτσι δεν αποτελούσε αποκλειστικά στρατιωτικό οχυρό. Ήταν παράλληλα και προσωρινή κατοικία του ηγεμόνα του Πριγκιπάτου της Αχαΐας. Στους χώρους του υπήρχαν αίθουσα θρόνου, μαγειρεία, χώροι φιλοξενίας και παρεκκλήσι.
Η θέση του προσφέρει πανοραμική θέα στο Ιόνιο Πέλαγος, συνδυάζοντας έτσι την ιστορική αξία του μνημείου με ένα εντυπωσιακό φυσικό τοπίο.
Στον εσωτερικό περίβολο λειτουργεί επίσης μουσείο, οργανωμένο με τη λογική ενός «ανοιχτού μουσείου». Η έκθεση περιλαμβάνει αντικείμενα κυρίως από τη φραγκική και τη μεσαιωνική περίοδο, πολλά από τα οποία παρουσιάζονται στον χώρο όπου βρέθηκαν, ενισχύοντας την αίσθηση μιας περιήγησης στην ιστορία.
Το Κάστρο, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο Χλεμούτσι. Η ευρύτερη περιοχή προσφέρεται για περιήγηση και εξερεύνηση, ενώ η κοντινή ακτογραμμή δίνει τη δυνατότητα για συνδυασμό βουνού και θάλασσας. Έτσι, η περιοχή αποτελεί μια ενδιαφέρουσα επιλογή για μια απόδραση που συνδυάζει φύση, ιστορία και παραθαλάσσιες εικόνες.
