Η έκφραση σημαίνει "κατά τη διάρκεια της ομιλίας", "στη ροή του λόγου" ή "καθώς κάποιος μιλάει". Χρησιμοποιείται συνήθως όταν κάποιος λέει κάτι αυθόρμητα, χωρίς να το έχει απαραίτητα σχεδιάσει ή προσέξει.
Έτσι, όταν λέμε ότι "του ξέφυγαν κάποια λόγια εν τη ρύμη του λόγου", εννοούμε ότι τα είπε παρασυρόμενος από τη φυσική εξέλιξη της συζήτησης.
Πώς χρησιμοποιείται σήμερα
Η φράση μπορεί να εμφανιστεί σε πολλές διαφορετικές περιστάσεις. Για παράδειγμα:
"Ο υπουργός, εν τη ρύμη του λόγου του, αποκάλυψε λεπτομέρειες που δεν είχε σκοπό να δημοσιοποιήσει."
"Εν τη ρύμη του λόγου αναφέρθηκε και σε ένα άλλο ζήτημα."
"Ήταν αναμενόμενο, εν τη ρύμη του λόγου, να κάνει και ορισμένες υπερβολές."
Η λέξη "ρύμη", ωστόσο, έχει μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία που συνδέεται με την έννοια της κίνησης και της ορμής.
Από πού προέρχεται η "ρύμη"
Στην αρχαία ελληνική γλώσσα, η λέξη ῥύμη δήλωνε αρχικά την ορμή, τη δύναμη και τη φορά ενός σώματος που βρίσκεται σε κίνηση. Ο Αριστοφάνης, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί στην "Ειρήνη" την έκφραση "πτερύγων ρύμη", δηλαδή τη δύναμη ή την ορμή των φτερών.
Ανάλογα, η λέξη μπορούσε να αναφέρεται στη φορά ενός τροχού, στην κίνηση ενός αλόγου ή στη ροή του αίματος. Επομένως, η βασική ιδέα ήταν πάντοτε αυτή της συνεχούς κίνησης και της φοράς.
Με την πάροδο του χρόνου, η "ρύμη" απέκτησε και διαφορετική σημασία. Στα ελληνιστικά χρόνια χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει έναν στενό δρόμο ή μια στενωπό.
Από αυτή τη σημασία προέρχονται και λέξεις που χρησιμοποιούμε μέχρι σήμερα, όπως ρυμοτομία, ρυμοτομικό σχέδιο, ρυμοτομώ και ρυμοτόμος, οι οποίες σχετίζονται με τη χάραξη και την οργάνωση των δρόμων και των οικοδομικών τετραγώνων μιας πόλης.
Έτσι, η φράση "εν τη ρύμη του λόγου" διατηρεί μέχρι σήμερα την αρχική ιδέα της κίνησης: όπως κάτι παρασύρεται από τη φορά του, έτσι και τα λόγια "κυλούν" αυθόρμητα κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης.
