Νίκος Τσούλιας Προλογικά θέτω τον εξής προβληματισμό. Για να μπορούμε να κατανοήσουμε το έργο και την προσφορά του Ιωάννη Καποδίστρια πρέπει να γνωρίσουμε πρώτα το ιστορικό και πολιτικό πλαίσιο εκείνης εποχής. Πρέπει να δούμε το σύστημα διακυβέρνησης λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχουν δομές κράτους, δεν υπάρχουν θεσμοί, διοικητικοί, κοινωνικοί, πολιτειακοί και επιπλέον ότι οι Έλληνες βγαίνουν από έναν πόλεμο σκληρό, με ανοιχτές πληγές, με γενική φτώχεια, και ως εκ τούτων η διακυβέρνηση είναι μια υπόθεση αρκετά δύσκολη.
“Δυσκολίες για τους επαναστάτες προκάλεσε το ζήτημα της αναζήτησης ενιαίας ηγεσίας. Με την εξαίρεση του Ιωάννη Καποδίστρια, πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας, κανένας έως τότε άρχοντας τις επανάστασης δεν συγκέντρωνε τα εχέγγυα του ηγέτη με τον τρόπο που έτυχε, π.χ κοινής αποδοχής ο Αμερικάνος Τζωρτζ Ουάσιγκτον” (Θάνος Βερέμης, 1453-1821, Από την τουρκοκρατία στην παλιγγενεσία).
Ο Ιωάννης Καποδίστριας υπήρξε ο πιο κατάλληλος γι’ αυτή τη δύσκολη αποστολή. Έμπειρος στην πολιτική και στη διπλωματία, με πολλές διεθνείς παραστάσεις και καλή γνώση όσον αφορά την ευρωπαϊκή σκηνή και με πολλή καλή μόρφωση και πνευματική καλλιέργεια για τους χώρους των Γραμμάτων και του Πολιτισμού. Ήταν πολύ σωστή η επιλογή της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης της Τροιζήνας στις 14 Απριλίου 1827 για να δώσει ΟΜΟΦΩΝΑ τον πιο υπεύθυνο ρόλο σε αυτόν ως τον πρώτο κυβερνήτη για το νεοσύστατο ελληνικό κράτος.
Ας δούμε τη σχετική απόφαση, όπως αναφέρεται στα “Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας”, που έχει εκδώσει η Βουλή το 2001:
ΕΘΝΙΚΗ Γ΄ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΝΕΛΕΥΣΙΣ
Θεωρούσα, ότι η υψηλή επιστήμη του κυβερνάν την πολιτείαν και φέρειν προς ευδαιμονίαν τα έθνη η εξωτερική και η εσωτερική πολιτική απαιτεί πολύ πείραν και πολλά φώτα, τα οποία ο βάρβαρος οθωμανός δεν επέτρεψε ποτέ εις τους Έλληνας. Θεωρούσα, ότι απαιτείται επί κεφαλής της Ελληνικής Πολιτείας ο κατά πράξιν και θεωρίαν πολιτικός Έλλην, δια να κυβερνήσει, κατά τον σκοπόν της πολιτικής κοινωνίας.
Ψηφίζει
Α΄. Ο κόμης Ιωάννης Καποδίστριας εκλέγεται παρά της Συνελεύσεως ταύτης εν ονόματι του ελληνικού έθνους Κυβερνήτης της Ελλάδος και εμπιστεύεται την νομοτελεστικήν αυτής δύναμιν.
Β΄. Ως τοιούτος θέλει κυβερνήσει την Ελληνικήν πολιτείαν κατά τους καθεστώτας νόμους κλπ.
Η αποστολή του ήταν υπονομευμένη από τις συντονισμένες προσπάθειες των Φαναριωτών, των κοτζαμπάσηδων και των καραβοκυραίων και από τις ραδιουργίες κυρίως του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου και του Ιωάννη Κωλέττη. Παρά τις εγγενείς και αντικειμενικές δυσκολίες και την εχθρότητα που αντιμετώπισε από τους πολιτικούς αντιπάλους του, άνοιξε ένα μεγάλο πεδίο μεταρρυθμίσεων για τη διαμόρφωση νομικού πλαισίου, κρατικών δομών, έργων υποδομής και κοινωνικών θεσμών.
Ο Καποδίστριας θεωρώ ότι τροφοδοτεί ταυτόχρονα και το εκσυγχρονιστικό και το εθνοπατριωτικό ιδεολόγημα. Επομένως, αποτελεί την ιστορικά αναγκαία μορφή για να προάγει τους στόχους του νεογέννητου κράτους. “Η χάραξη των ελληνικών συνόρων και το έργο της ανασυγκρότησης υπήρξαν τα δύο μεγάλα επιτεύγματα του Καποδίστρια. Πέτυχε ακόμα να συνάψει δάνειο για την ανόρθωση της οικονομίας. Πάταξε την πειρατεία και έκανε το Αιγαίο κυψέλη του εμπορίου και της ναυτιλίας. Ποτέ δεν έγιναν τόσα πολλά από το νέο ελληνικό κράτος όσο στα τρία αυτά χρόνια της θητείας του... (Θάνος Βερέμης, 1453-1821, Από την τουρκοκρατία στην παλιγγενεσία).
Μπορούμε να συμπυκνώσουμε την περίοδο της διακυβέρνησής του ως το πέρασμα από την προνεωτερική εποχή στη νεωτερική εποχή του ελληνικού κράτους μας. Ήταν μείζον ιστορικό, πολιτικό και πολιτιστικό γεγονός. Ο Καποδίστριας υπήρξε κορυφαία πολιτική φυσιογνωμία και για τον Ελληνισμό μια μοναδική ευκαιρία, νομοτελειακά ωστόσο καταδικασμένη σε αποτυχία με βάση ό,τι προηγήθηκε και ό,τι ακολούθησε.
Η δολοφονία του – αποτέλεσμα μίσους, μικρόνοιας και μικροψυχίας - υπήρξε ένα από τα πιο στυγερά εγκλήματα του γένους και εν πολλοίς έπαιξε αρνητικό ρόλο για τις επόμενες εξελίξεις. Άλλη θα ήταν η πορεία του έθνους μας, αν ο Καποδίστριας ολοκλήρωνε το έργο του.
Αναφέρεται ότι η ιστορία ένα πράγμα μας διδάσκει, ότι δεν διδάσκει. Αν ισχύει αυτό, θα βρίσκουμε πάντα μπροστά μας τα λάθη μας και τις αδυναμίες μας. Μπορεί η ιστορία να αναφέρεται στο παρελθόν αλλά για το μέλλον είναι γραμμένη!
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750€: Βγήκε το Μητρώο Ωφελουμένων - Μάθετε αν είστε μέσα και ξεκινήστε
Αλλαγή νόμου: ΝΕΑ εξ αποστάσεως Πιστοποίηση Η/Υ για Προσλήψεις Εκπαιδευτικών
