Όταν το πένθος γίνεται παρατεταμένο
Νέα επιστημονικά δεδομένα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό PLOS One, έρχονται να ρίξουν φως σε αυτό ακριβώς το βίωμα. Η έρευνα εξέτασε κατά πόσο το πένθος για την απώλεια ενός κατοικιδίου μπορεί να συγκριθεί με εκείνο που ακολουθεί τον θάνατο ενός συγγενή.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, ένα ποσοστό ανθρώπων που χάνει το κατοικίδιό του εμφανίζει συμπτώματα της λεγόμενης διαταραχής παρατεταμένου πένθους (Prolonged Grief Disorder – PGD). Πρόκειται για μια κατάσταση που μπορεί να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια, επηρεάζοντας σοβαρά την ψυχική υγεία και τη λειτουργικότητα του ατόμου. Η έντονη θλίψη, η αίσθηση κενού, η δυσκολία επιστροφής στην καθημερινότητα και το συναίσθημα ότι "χάθηκε ένα κομμάτι του εαυτού" είναι χαρακτηριστικά στοιχεία.
Μέχρι πρόσφατα, η συγκεκριμένη διαταραχή αναγνωριζόταν κυρίως σε περιπτώσεις απώλειας συγγενικού προσώπου. Ωστόσο, ο επικεφαλής της μελέτης, ο καθηγητής Ψυχολογίας Philip Hyland από το Maynooth University, υποστηρίζει ότι τα δεδομένα δείχνουν πως η διάγνωση θα μπορούσε να αφορά και όσους βιώνουν τον θάνατο ενός αγαπημένου ζώου.
Τα ποσοστά που προκαλούν εντύπωση
Στην έρευνα συμμετείχαν 975 ενήλικες από τη Μεγάλη Βρετανία. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:
Το 7,5% όσων έχασαν κατοικίδιο παρουσίαζαν συμπτώματα παρατεταμένου πένθους, ποσοστό αντίστοιχο με εκείνο ανθρώπων που έχασαν στενό φίλο.
Τα ποσοστά αυξάνονταν σε περιπτώσεις απώλειας γονέα (11,3%) ή παιδιού (21,3%), γεγονός που δείχνει ότι η συγγενική σχέση παραμένει ισχυρός παράγοντας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το εύρημα ότι περίπου το 20% των συμμετεχόντων που είχαν βιώσει τόσο την απώλεια κατοικιδίου όσο και ανθρώπου δήλωσαν πως ο θάνατος του ζώου τους τούς πόνεσε περισσότερο. Σε παλαιότερες έρευνες, πολλοί δίσταζαν να το παραδεχτούν, νιώθοντας ενοχές ή φόβο κοινωνικής κριτικής.
Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι μία στις δώδεκα περιπτώσεις παρατεταμένου πένθους σχετιζόταν με τον χαμό κατοικιδίου. Το στοιχείο αυτό δεν είναι τυχαίο, αν αναλογιστεί κανείς ότι ένα μεγάλο ποσοστό ενηλίκων συμβιώνει με σκύλο ή γάτα, ενώ το προσδόκιμο ζωής των ζώων αυτών είναι περιορισμένο.
Ένας δεσμός χωρίς όρους
Ο δεσμός με ένα κατοικίδιο έχει ιδιαιτερότητες που συχνά τον καθιστούν εξαιρετικά ισχυρό. Η αγάπη που προσφέρει είναι σταθερή, χωρίς απαιτήσεις ή συγκρούσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να είναι πιο άμεση και καθαρή από ανθρώπινες σχέσεις που συνοδεύονται από εντάσεις ή αποστάσεις.
Γι’ αυτό και η ένταση του πένθους δεν θα έπρεπε να προκαλεί ενοχές. Η θλίψη για ένα ζώο δεν υποτιμά την αξία μιας ανθρώπινης ζωής· αντανακλά απλώς το βάθος της σχέσης που υπήρξε. Το πένθος είναι προσωπική εμπειρία και δεν μετριέται με κοινωνικά κριτήρια.
Όταν η θλίψη επιμένει και δυσκολεύει την καθημερινότητα, η αναζήτηση υποστήριξης από ειδικό ψυχικής υγείας μπορεί να αποδειχθεί ουσιαστική. Η απώλεια ενός κατοικιδίου δεν είναι υπερβολή· είναι μια πραγματική απώλεια, που αξίζει χώρο, χρόνο και σεβασμό.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γιατί τα παράθυρα στις σχολικές αίθουσες μπαίνουν αριστερά των μαθητών
