Νίκος Μακρής Η εικόνα της Αλίκης που ακολουθεί τον λευκό λαγό και χάνεται στα βάθη της κουνελότρυπας έχει χαραχθεί στη συλλογική φαντασία ως σύμβολο περιέργειας, τόλμης και πνευματικής αναζήτησης. Εκφράζει τη στιγμή όπου κάποιος εγκαταλείπει το γνώριμο και επιλέγει να βυθιστεί στο άγνωστο, χωρίς βεβαιότητα για το τι θα συναντήσει.
Όταν ο Λιούις Κάρολ έγραφε την «Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων» τον 19ο αιώνα, ο κόσμος βρισκόταν ήδη σε μια περίοδο ραγδαίων αλλαγών. Η επιστήμη και η τεχνολογία μεταμόρφωναν τη βιομηχανία, την κοινωνία και τον τρόπο σκέψης. Η ανθρώπινη λογική άρχιζε να συνυπάρχει και να αμφισβητείται από μηχανές, υπολογισμούς και νέες μαθηματικές θεωρίες.
Λιγότερο γνωστό είναι ότι ο συγγραφέας του έργου δεν ήταν μόνο λογοτέχνης, αλλά και πανεπιστημιακός δάσκαλος θετικών επιστημών. Το φανταστικό σύμπαν της Αλίκης δεν είναι απλώς παραμύθι· κρύβει πίσω του ιδέες, έννοιες και μαθηματικά παράδοξα που αντικατοπτρίζουν τη ριζική αλλαγή της επιστημονικής σκέψης της εποχής.
Η ατέρμονη πτώση της ηρωίδας μπορεί να ιδωθεί ως αλληγορία της έννοιας του απείρου και του ορίου. Οι μεταμορφώσεις στο μέγεθός της θυμίζουν ζητήματα αναλογίας και κλίμακας, ενώ οι «λανθασμένοι» αριθμητικοί υπολογισμοί της αποκτούν νέο νόημα αν μεταφερθούν σε εναλλακτικά αριθμητικά συστήματα.
Ο 19ος αιώνας υπήρξε περίοδος ρήξης για τη μαθηματική σκέψη. Η εμφάνιση της μη ευκλείδειας γεωμετρίας, η ανάπτυξη της αφηρημένης άλγεβρας και η μελέτη των απείρων άλλαξαν ριζικά την αντίληψη της πραγματικότητας. Οι βεβαιότητες κατέρρευσαν και η λογική έπαψε να θεωρείται αυτονόητη. Για πολλούς επιστήμονες της εποχής, αυτή η νέα πραγματικότητα έμοιαζε εξίσου τρομακτική και απρόβλεπτη με τον παράλογο κόσμο του βιβλίου.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της πνευματικής σύγκρουσης ήταν η αποδοχή των μιγαδικών αριθμών. Για μεγάλο χρονικό διάστημα θεωρούνταν αφύσικοι ή ανύπαρκτοι, μέχρι που αποδείχθηκε ότι αποτελούν βασικό εργαλείο για τη φυσική, τη μηχανική και τη σύγχρονη τεχνολογία. Το ίδιο συνέβη και με άλλες μαθηματικές δομές που αρχικά φάνταζαν αφηρημένες, αλλά αργότερα αποδείχθηκαν κρίσιμες για την κατανόηση του κόσμου.
Η ιστορία αυτή επαναλαμβάνεται και σήμερα. Όπως τότε οι νέες θεωρίες προκάλεσαν φόβο και δέος, έτσι και στη σύγχρονη εποχή η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί το νέο «πέρασμα μέσα από τον καθρέφτη». Δημιουργήθηκε από την ανθρώπινη ανάγκη να κατανοήσει τον νου, αλλά εξελίσσεται σε συστήματα που μαθαίνουν, δημιουργούν και παράγουν γνώση με τρόπους που προκαλούν θαυμασμό αλλά και ανησυχία.
Σήμερα στεκόμαστε μπροστά σε έναν νέο καθρέφτη. Αν οι μηχανές μπορούν να γράφουν, να αναλύουν και να αποδεικνύουν, ποια είναι πλέον τα όρια της ανθρώπινης δημιουργικότητας; Ακολουθούμε την τεχνολογική πρόοδο από ελεύθερη επιλογή ή επειδή οι αλγόριθμοι διαμορφώνουν τις διαδρομές μας;
Ίσως, όπως και στην ιστορία της Αλίκης, το πιο σημαντικό δεν είναι να γνωρίζουμε εκ των προτέρων τον προορισμό, αλλά να έχουμε το θάρρος να εξερευνήσουμε το άγνωστο. Γιατί η πρόοδος της επιστήμης και του ανθρώπινου πνεύματος ξεκινά σχεδόν πάντα με ένα βήμα στο κενό.
Πηγή: theconversation
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Διευθυντές καλούνται να δηλώσουν ποιοι εκπαιδευτικοί δεν έκαναν τηλεκπαίδευση και για ποιο λόγο
