Δώρο Χριστουγέννων στο Δημόσιο: Ποσό, ημερομηνία κατάθεσης και δικαιούχοι

Εκπαίδευση

Σπουδές Ψυχολογίας και επάγγελμα ψυχολόγου: Η επιστημονική εκπαίδευση, η επαγγελματική ευθύνη και το νέο θεσμικό πλαίσιο στην Ελλάδα

ΝΙΚΟΣ ΜΑΚΡΗΣ
Google Logo Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Γράφει ο Νίκος Μακρής, Πρόεδρος του Τμήματος Ψυχολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Ψυχολογικής Εταιρείας

Η επιλογή σπουδών στην Ψυχολογία ξεκινά από την επιθυμία να κατανοήσουμε τον άνθρωπο και να συμβάλουμε στην ευημερία του. Πώς μετατρέπεται, όμως, αυτή η επιθυμία σε επιστημονική γνώση και επαγγελματική ικανότητα; Τι χρειάζεται να γνωρίζει ένας ψυχολόγος και ποιες ευθύνες αναλαμβάνει απέναντι στους ανθρώπους που εμπιστεύονται τις υπηρεσίες του; Τα ερωτήματα αυτά αφορούν τόσο τις πανεπιστημιακές σπουδές όσο και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται και ασκείται το επάγγελμα στην Ελλάδα.

Στο πανεπιστήμιο, οι φοιτητές της Ψυχολογίας προσεγγίζουν τον άνθρωπο πολύπλευρα. Μελετούν την ανθρώπινη ανάπτυξη, τη σκέψη, τη μάθηση και το συναίσθημα, τις ανθρώπινες σχέσεις και την επίδραση του κοινωνικού περιβάλλοντος. Η αναπτυξιακή, η κοινωνική, η κλινική, η γνωστική και άλλες περιοχές της Ψυχολογίας προσφέρουν συμπληρωματικούς τρόπους κατανόησης της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Παράλληλα, η μεθοδολογία της έρευνας, η στατιστική και η ψυχομετρία τούς διδάσκουν πώς να αξιολογούν επιστημονικά δεδομένα, να ελέγχουν υποθέσεις και να διαμορφώνουν τεκμηριωμένα συμπεράσματα. Μαθαίνουν, ότι η επιστημονική γνώση δεν βασίζεται σε προσωπικές εντυπώσεις ή βεβαιότητες, αλλά σε στοιχεία που μπορούν να ελεγχθούν και, όταν χρειάζεται, να οδηγήσουν στην αναθεώρηση προηγούμενων απόψεων.

Οι γνώσεις αυτές βρίσκουν εφαρμογή στην κοινωνία. Ο ψυχολόγος μπορεί να συμβάλει στην κατανόηση των μαθησιακών δυσκολιών ενός παιδιού, στην πρόληψη και αντιμετώπιση προβλημάτων ψυχικής υγείας, στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας, στην υποστήριξη ανθρώπων και ομάδων στην κοινότητα, καθώς και σε ζητήματα που ανακύπτουν στο πλαίσιο της απονομής της Δικαιοσύνης. χρειάζεται να συνδυάζει την επιστημονική γνώση με την κατανόηση των ιδιαίτερων αναγκών και συνθηκών των ανθρώπων με τους οποίους εργάζεται.

Οι βασικές σπουδές Ψυχολογίας αποτελούν το θεμέλιο της επιστημονικής και επαγγελματικής ταυτότητας του ψυχολόγου. Για τη νόμιμη άσκηση του επαγγέλματος απαιτούνται τα προβλεπόμενα προσόντα και η σχετική άδεια. Η διάκριση αυτή έχει σημασία για όσους επιλέγουν σπουδές ή προγράμματα επιμόρφωσης. Ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα ή ένας κύκλος σεμιναρίων σε αντικείμενο της Ψυχολογίας δεν αρκεί, για να αποκτήσει κάποιος την ιδιότητα του ψυχολόγου, εάν δεν διαθέτει τις απαιτούμενες βασικές σπουδές.

Η άσκηση του επαγγέλματος συνοδεύεται από ευθύνες. Μια ψυχολογική αξιολόγηση μπορεί να επηρεάσει την εκπαιδευτική πορεία ενός παιδιού ή αποφάσεις που αφορούν την επαγγελματική ζωή ενός ανθρώπου. Μια παρέμβαση μπορεί να απευθύνεται σε άτομα που αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες και χρειάζονται φροντίδα. Γι’ αυτό ο ψυχολόγος οφείλει να χρησιμοποιεί επιστημονικά κατάλληλες μεθόδους, να ενημερώνει με σαφήνεια για τον σκοπό της συνεργασίας, να προστατεύει τα προσωπικά δεδομένα και το απόρρητο και να αναλαμβάνει μόνο εργασίες για τις οποίες διαθέτει την απαραίτητη εκπαίδευση και εμπειρία.

Σε αυτή την ανάγκη για υπεύθυνη άσκηση του επαγγέλματος έρχεται να απαντήσει η πρόσφατη ίδρυση του Πανελλήνιου Συλλόγου Ψυχολόγων ως νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου. Πρόκειται για εξέλιξη, που ανταποκρίνεται σε ένα αίτημα πολλών ετών, το οποίο υποστήριξε σταθερά η Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία. Το επάγγελμα του ψυχολόγου ήταν ήδη κατοχυρωμένο από την Πολιτεία. Εκείνο που αλλάζει είναι ότι αποκτά έναν ενιαίο, θεσμοθετημένο φορέα, στον οποίο προβλέπεται η υποχρεωτική εγγραφή των επαγγελματιών και ο οποίος μπορεί να εκπροσωπεί τον κλάδο, να υποστηρίζει το έργο του και να συμβάλλει στον έλεγχο της τήρησης των επαγγελματικών υποχρεώσεων.

Η αλλαγή αυτή έχει πρακτική σημασία και για τον πολίτη. Με τη δημιουργία ενιαίου μητρώου θα μπορεί να ελέγχει αν ο επαγγελματίας στον οποίο απευθύνεται έχει τη νόμιμη ιδιότητα του ψυχολόγου. Παράλληλα, η λειτουργία πειθαρχικών οργάνων θα προσφέρει διαδικασία εξέτασης καταγγελιών για παραβίαση επαγγελματικών υποχρεώσεων. Για τους ίδιους τους ψυχολόγους, ο νέος φορέας μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της αντιποίησης του επαγγέλματος, δηλαδή της άσκησής του από πρόσωπα που δεν διαθέτουν τη νόμιμη επαγγελματική ιδιότητα, και στην κοινή εκπροσώπησή τους απέναντι στην Πολιτεία. Έτσι, η οργάνωση του επαγγέλματος συνδέεται άμεσα με την προστασία των ανθρώπων που χρησιμοποιούν ψυχολογικές υπηρεσίες.

Επόμενο βήμα είναι ο σαφέστερος καθορισμός των επαγγελματικών δικαιωμάτων των ψυχολόγων. Τα επαγγελματικά δικαιώματα όλων των νομίμως αδειοδοτημένων ψυχολόγων χρειάζεται να έχουν έναν κοινό πυρήνα, που θεμελιώνεται στις βασικές πανεπιστημιακές σπουδές Ψυχολογίας. Ορισμένες επαγγελματικές δραστηριότητες, ωστόσο, απαιτούν πρόσθετη εκπαίδευση και αποδεδειγμένη επάρκεια. Για τον καθορισμό αυτών των απαιτήσεων είναι αναγκαία η συνεργασία του νέου Συλλόγου, των πανεπιστημίων και της Πολιτείας, ώστε να είναι σαφές ποιες γνώσεις, δεξιότητες και ποια εποπτευόμενη εμπειρία χρειάζονται για κάθε δραστηριότητα. Με αυτόν τον τρόπο αναγνωρίζεται η αξία του πτυχίου και ενισχύεται η διασφάλιση της ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχονται στους πολίτες.

Στα πρώτα βήματα του Πανελλήνιου Συλλόγου Ψυχολόγων, σημασία έχουν η συγκρότηση του μητρώου και των οργάνων του, καθώς και η επεξεργασία και εισήγηση του νέου Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας. Η ενεργός συμμετοχή των ψυχολόγων θα είναι καθοριστική, ώστε ο νέος θεσμός να ανταποκριθεί στις πραγματικές ανάγκες του επαγγέλματος και της κοινωνίας.

Η ίδρυση του Συλλόγου αποτελεί βήμα, όχι όμως το τέλος μιας προσπάθειας. Η πραγματική αξία του νέου θεσμού θα κριθεί από τη συμβολή του στην ποιότητα των ψυχολογικών υπηρεσιών, στην υπεύθυνη άσκηση του επαγγέλματος και στην εμπιστοσύνη των πολιτών. Εκεί συναντώνται, τελικά, η πανεπιστημιακή εκπαίδευση, η επαγγελματική ευθύνη και η προστασία του ανθρώπου.

Όλες οι σημαντικές ειδήσεις στο alfavita.gr

«Κλαίω κάθε μέρα πριν πάω σχολείο»: Η κραυγή μιας εκπαιδευτικού από μια τάξη που δεν μπορεί πια να διαχειριστεί

Πώς επιλέγουμε ιδιωτικό σχολείο για τα παιδιά μας; Το μεγάλο αφιέρωμα του alfavita για την επόμενη χρονιά

Google Logo Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Viber Ακολουθήστε το Αlfavita στο Viber

εκπαίδευση