Δώρο Χριστουγέννων στο Δημόσιο: Ποσό, ημερομηνία κατάθεσης και δικαιούχοι

Εκπαίδευση

Ενενήντα μέρες χωρίς σχολείο και χωρίς μισθό για δύο νέους εκπαιδευτικούς που δεν σκύβουν το κεφάλι

Δημήτρης Χαρτζουλάκης και Χρύσα Χοτζόγλου
Google Logo Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Δημήτρης Χαρτζουλάκης και Χρύσα Χοτζόγλου απομακρύνονται από το σχολείο με πλήρη στέρηση αποδοχών – Μια απόφαση που ανοίγει ξανά τη μεγάλη συζήτηση για τα όρια της πειθαρχικής εξουσίας και της συνδικαλιστικής δράσης

Τρεις μήνες χωρίς μισθό δεν είναι μια φράση μέσα σε μια πειθαρχική απόφαση, ούτε ένας αριθμός που μπορεί να διαβαστεί βιαστικά και να ξεχαστεί στην επόμενη είδηση· είναι περίπου ενενήντα πρωινά στα οποία δύο νέοι εκπαιδευτικοί δεν θα περάσουν την πόρτα του σχολείου τους, δεν θα μπουν στην τάξη τους, δεν θα συναντήσουν τους μαθητές τους και, την ίδια στιγμή, θα συνεχίσουν να έρχονται κανονικά το ενοίκιο, οι λογαριασμοί, οι υποχρεώσεις και όλες εκείνες οι μικρές και μεγάλες ανάγκες της καθημερινής ζωής που δεν γνωρίζουν από πειθαρχικά συμβούλια, αποφάσεις και υπηρεσιακές διατυπώσεις.

Με ψηφοφορία 2-1, το Πειθαρχικό Συμβούλιο επέβαλε στον Δημήτρη Χαρτζουλάκη και στη Χρύσα Χοτζόγλου την ποινή της προσωρινής παύσης για τρεις μήνες με πλήρη στέρηση αποδοχών, σε μια υπόθεση που εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας έντονης σύγκρουσης γύρω από τη συνδικαλιστική δράση στην εκπαίδευση και έχει προκαλέσει αλλεπάλληλες κινητοποιήσεις, παρεμβάσεις και αντιδράσεις εκπαιδευτικών σωματείων.

Η υπηρεσιακή γλώσσα μπορεί να μιλά για «προσωρινή παύση». Η πραγματική ζωή όμως μιλά πολύ πιο καθαρά. 

Τρεις μήνες χωρίς σχολείο. Τρεις μήνες χωρίς μισθό. Τρεις μήνες κατά τους οποίους δύο νέοι άνθρωποι καλούνται να συνεχίσουν να ζουν σαν να μην έχει συμβεί τίποτε, ενώ στην πραγματικότητα έχει ανατραπεί ολόκληρη η επαγγελματική και οικονομική τους καθημερινότητα.

Δύο νέοι εκπαιδευτικοί, όχι δύο αριθμοί πρωτοκόλλου

Αυτό είναι ίσως το πρώτο πράγμα που πρέπει να θυμάται κανείς πριν χαθεί μέσα στις λεπτομέρειες της υπόθεσης.

Ο Δημήτρης Χαρτζουλάκης και η Χρύσα Χοτζόγλου είναι δύο νέοι εκπαιδευτικοί, άνθρωποι που βρίσκονται ακόμη σε μια περίοδο ζωής κατά την οποία χτίζουν την επαγγελματική τους διαδρομή, προσπαθούν να σταθούν οικονομικά, να οργανώσουν τη ζωή τους και να κάνουν αυτό που χιλιάδες νέοι εκπαιδευτικοί επιχειρούν καθημερινά: να επιβιώσουν με έναν μισθό που συχνά εξανεμίζεται πριν τελειώσει ο μήνας και ταυτόχρονα να παραμείνουν όρθιοι μέσα σε ένα σχολείο με ολοένα περισσότερες απαιτήσεις.

Για αυτούς, λοιπόν, η απώλεια τριών μισθών δεν είναι αφηρημένο οικονομικό μέγεθος, αλλά ένα πλήγμα που εισβάλλει κατευθείαν στην καθημερινότητα, στο σπίτι, στις υποχρεώσεις, στην αίσθηση ασφάλειας και στην ίδια τη δυνατότητα να σχεδιάσουν την επόμενη ημέρα.

Και γι’ αυτό η συγκεκριμένη ποινή δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν μια συνηθισμένη υπηρεσιακή κύρωση.

Γιατί όταν η τιμωρία ακουμπά την ίδια την οικονομική επιβίωση του εργαζομένου, η συζήτηση αναπόφευκτα μεταφέρεται από το αν «προβλέπεται» μια ποινή στο αν είναι αναλογική, δίκαιη και πραγματικά αναγκαία.

Η Χρύσα Χοτζόγλου επιστρέφει ξανά στον ίδιο κύκλο

Η περίπτωση της Χρύσας Χοτζόγλου κάνει την εικόνα ακόμη βαρύτερη, γιατί η σημερινή απόφαση δεν έρχεται σε ένα κενό, αλλά προστίθεται σε μια μακρά δοκιμασία που είχε ήδη προηγηθεί και είχε κρατήσει περίπου 18 μήνες δυνητικής αργίας, περίοδο κατά την οποία η ίδια βρισκόταν μακριά από το σχολείο και η υπόθεσή της είχε μετατραπεί σε σημείο αναφοράς για τις κινητοποιήσεις ενός σημαντικού τμήματος του εκπαιδευτικού κόσμου.

Για δεκαοκτώ μήνες η καθημερινότητά της βρισκόταν σε εκκρεμότητα. Για δεκαοκτώ μήνες το σχολείο, οι μαθητές και η επαγγελματική της ζωή παρέμεναν πίσω από μια διοικητική απόφαση.

Και όταν τελικά επέστρεψε στην τάξη, όταν φάνηκε ότι αυτός ο κύκλος είχε κλείσει και ότι η ζωή μπορούσε να επιστρέψει σε μια στοιχειώδη κανονικότητα, έρχεται τώρα μια νέα ποινή που την απομακρύνει ξανά από το σχολείο, αυτή τη φορά για τρεις μήνες και χωρίς αποδοχές.

Υπάρχει ένα σημείο στο οποίο οι λέξεις «πειθαρχική διαδικασία», «δυνητική αργία» και «προσωρινή παύση» παύουν να περιγράφουν επαρκώς όσα συμβαίνουν και χρειάζεται κανείς να δει τον άνθρωπο πίσω από τον φάκελο, γιατί ο άνθρωπος αυτός δεν ζει σε άρθρα νόμων και αποφάσεις συμβουλίων, αλλά σε ημέρες, μήνες, αγωνία, προσδοκίες και διαρκή αβεβαιότητα.

Όταν η ποινή γίνεται μήνυμα

Οι συνδικαλιστικοί φορείς που έχουν σταθεί στο πλευρό των δύο εκπαιδευτικών μιλούν για απόπειρα παραδειγματισμού και για κλιμάκωση μιας πολιτικής πειθαρχικής πίεσης απέναντι σε όσους συμμετέχουν ενεργά στις κινητοποιήσεις.

Ανεξάρτητα από το αν κάποιος υιοθετεί πλήρως αυτή την ερμηνεία, δεν μπορεί να παραβλέψει κάτι πολύ απλό: κάθε βαριά πειθαρχική ποινή έχει και μια παραδειγματική λειτουργία, γιατί δεν τη διαβάζουν μόνο εκείνοι στους οποίους επιβάλλεται, αλλά και χιλιάδες άλλοι εργαζόμενοι που αναρωτιούνται τι μπορεί να σημαίνει για τους ίδιους μια μελλοντική σύγκρουση με τη διοίκηση.

Κάπου σε ένα σχολείο ένας νέος εκπαιδευτικός μπορεί σήμερα να διαβάζει ότι δύο συνάδελφοί του μένουν για τρεις μήνες χωρίς μισθό και να σκέφτεται την επόμενη φορά που θα κληθεί να συμμετάσχει σε μια κινητοποίηση, να υπερασπιστεί μια συλλογική απόφαση ή να υψώσει τη φωνή του απέναντι σε κάτι που θεωρεί άδικο.

Και ίσως τότε το βασικό ερώτημα να μην είναι πια «έχω δίκιο;». Ίσως να γίνει «αν μιλήσω, πόσο μπορεί να μου κοστίσει;»

Και εκεί ακριβώς βρίσκεται ένας κίνδυνος πολύ μεγαλύτερος από οποιοδήποτε μεμονωμένο πειθαρχικό περιστατικό. Γιατί η σιωπή δεν χρειάζεται πάντοτε να επιβληθεί με απαγορεύσεις. Μπορεί να καλλιεργηθεί και με τον φόβο των συνεπειών.

Πώς διδάσκεις στα παιδιά να μη φοβούνται όταν εσύ φοβάσαι;

Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο ερώτημα που αφήνει πίσω της η υπόθεση.

Το δημόσιο σχολείο ζητά καθημερινά από τον εκπαιδευτικό να μάθει στα παιδιά να σκέφτονται κριτικά, να έχουν άποψη, να διαφωνούν, να υπερασπίζονται τα δικαιώματά τους, να μη φοβούνται την εξουσία του επιχειρήματος και να συμμετέχουν ως ενεργοί πολίτες στη δημοκρατική ζωή.

Πώς, όμως, μπορεί ο ίδιος ο εκπαιδευτικός να διδάξει στα παιδιά να μη φοβούνται όταν αισθάνεται ότι η δική του δημόσια ή συνδικαλιστική στάση μπορεί να έχει ως τίμημα την απομάκρυνσή του από την εργασία και την απώλεια τριών μισθών;

Πώς μπορεί να μιλήσει για ελευθερία της γνώμης, όταν μέσα του αρχίζει να μετρά τις συνέπειες κάθε λέξης;

Και πώς μπορεί ένα σχολείο να καλλιεργεί δημοκρατικούς πολίτες όταν οι άνθρωποι που καλούνται να τους μορφώσουν αισθάνονται ότι η ασφαλέστερη στάση είναι να μην ενοχλούν;

Το σχολείο μπορεί να αντέξει πολλές δυσκολίες, πολλά κενά, πολλές ελλείψεις και πολλές κακές αποφάσεις.

Αυτό που δεν μπορεί να αντέξει είναι να γεμίσει από ανθρώπους που κοιτούν χαμηλά πριν μιλήσουν, που μετρούν τον μισθό τους πριν διαφωνήσουν και που μαθαίνουν σιγά σιγά ότι η ασφάλεια βρίσκεται στη σιωπή.

Και αν κάποτε φτάσουμε εκεί, η μεγαλύτερη απώλεια δεν θα είναι οι τρεις μισθοί δύο νέων εκπαιδευτικών. Θα είναι ότι θα έχουμε ζητήσει από τους δασκάλους της δημοκρατίας να μάθουν πρώτα οι ίδιοι να φοβούνται.

Όμως η Χρύσα και ο Δημήτρης μοιάζουν να είναι από την πάστα εκείνων που δεν σιωπούν

Υπάρχουν εκπαιδευτικοί που αντιλαμβάνονται το σχολείο ως επάγγελμα και υπάρχουν και εκείνοι που το κουβαλούν ως στάση ζωής, που θεωρούν ότι ο δάσκαλος δεν βρίσκεται στην τάξη μόνο για να παραδώσει ύλη, αλλά και για να δείξει με τη στάση του ότι η αδικία δεν γίνεται λιγότερο άδικη όταν όλοι αποφεύγουν να μιλήσουν γι’ αυτήν.

Από εκείνους που δεν έμαθαν εύκολα να σκύβουν το κεφάλι όταν πιστεύουν ότι κάτι είναι άδικο, που δεν θεωρούν τη σιωπή αρετή όταν απέναντί τους βλέπουν κάτι που θεωρούν κακό και που γνωρίζουν ότι κάποιες φορές η επιλογή να σταθείς όρθιος έχει πραγματικό κόστος.

Κουβαλούν, με τις διαφορές κάθε εποχής και χωρίς εύκολες εξισώσεις, κάτι από την παράδοση εκείνων των δασκάλων που άφησαν βαθιά ίχνη στην ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης: του Δημήτρη Γληνού, που συνέδεσε την παιδεία με τον κοινωνικό μετασχηματισμό και τη δημοκρατία, του Μιχάλη Παπαμαύρου, που πλήρωσε τις ιδέες και τη δράση του με διώξεις, και του Νίκου Τεμπονέρα, του καθηγητή που το όνομά του έμεινε δεμένο με τους αγώνες της εκπαιδευτικής κοινότητας και με μια ολόκληρη εποχή.

Και γι’ αυτό μπορείς να βγάλεις έναν εκπαιδευτικό για τρεις μήνες από την τάξη του, μπορείς να του στερήσεις τρεις μισθούς, μπορείς να τον αναγκάσεις να πληρώσει ακριβά τη στάση του.

Αυτό που είναι πολύ δυσκολότερο να του αφαιρέσεις είναι εκείνο που δεν γράφεται σε κανένα υπηρεσιακό μητρώο: την απόφαση να μη σκύψει το κεφάλι.

Όλες οι σημαντικές ειδήσεις στο alfavita.gr

«Κλαίω κάθε μέρα πριν πάω σχολείο»: Η κραυγή μιας εκπαιδευτικού από μια τάξη που δεν μπορεί πια να διαχειριστεί

Πώς επιλέγουμε ιδιωτικό σχολείο για τα παιδιά μας; Το μεγάλο αφιέρωμα του alfavita για την επόμενη χρονιά

Google Logo Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Viber Ακολουθήστε το Αlfavita στο Viber

εκπαίδευση