Η προέλευση του ρήματος και η σημασία του
Το ρήμα «απαυδώ» έχει τις ρίζες του στην αρχαία ελληνική γλώσσα και προέρχεται από τον συνδυασμό των λέξεων «από» και «αυδώ», που σημαίνει μιλώ. Αρχικά, χρησιμοποιούνταν με την έννοια της διακοπής της ομιλίας ή της σιωπής.
Στη σύγχρονη ελληνική, ωστόσο, η σημασία του έχει μεταβληθεί. Ο αόριστος «απήυδησα» χρησιμοποιείται για να περιγράψει την έντονη κούραση, την εξάντληση ή την αγανάκτηση που αισθάνεται κάποιος όταν έχει φτάσει πλέον στα όριά του.
Γιατί πολλοί γράφουν λανθασμένα «απηυδώ»
Η σύγχυση προκύπτει κυρίως από τον αόριστο του ρήματος, ο οποίος σχηματίζεται ως «απήυδησα». Η παρουσία του γράμματος «η» σε αυτόν τον τύπο οδηγεί αρκετούς στο συμπέρασμα ότι πρέπει να διατηρείται και στους υπόλοιπους χρόνους.
Με αυτόν τον τρόπο έχουν επικρατήσει στην καθημερινή χρήση λανθασμένοι τύποι, όπως «απηυδώ» και «έχω απηυδήσει».
Στην πραγματικότητα, η αύξηση που εμφανίζεται σε ορισμένους χρόνους των ελληνικών ρημάτων δεν διατηρείται σε όλους τους χρονικούς τύπους. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιείται στην οριστική του παρατατικού και του αορίστου, χωρίς να μεταφέρεται στον παρακείμενο ή στους άλλους χρόνους.
Ποιοι είναι οι σωστοί τύποι
Για την ορθή χρήση του ρήματος, είναι σημαντικό να διακρίνονται οι διαφορετικοί χρόνοι του. Οι σωστές μορφές είναι:
Απήυδησα: Ο σωστός τύπος του αορίστου.
Έχω απαυδήσει: Ο σωστός τύπος του παρακειμένου.
Να απαυδήσω: Ο σωστός τύπος της υποτακτικής.
Θα απαυδήσω: Ο σωστός τύπος του μέλλοντα.
Επομένως, η καθιερωμένη ορθή έκφραση είναι «έχω απαυδήσει» και όχι «έχω απηυδήσει». Η διάκριση αυτή αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η γραμματική και η ιστορική εξέλιξη των ελληνικών λέξεων επηρεάζουν τη σημερινή χρήση της γλώσσας.