Μιχάλης Τσιλιβάκος Σε σημαντικές αλλαγές στο πρόγραμμα των σχολείων προχωρά σήμερα, Παρασκευή 8 Μαΐου 2026, το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
Με σχετική εγκύκλιο που εστάλη στους Διευθυντές όλων των βαθμίδων, οι σχολικές μονάδες καλούνται να τροποποιήσουν το ωρολόγιο πρόγραμμά τους προκειμένου να τιμηθεί η ιστορική μνήμη του Ελληνισμού της Ανατολής.
Συγκεκριμένα, τα σχολεία υποχρεούνται να αφιερώσουν δύο (2) διδακτικές ώρες σε δράσεις, εκδηλώσεις και εκπαιδευτικές δραστηριότητες που αφορούν τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας, η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση των μαθητών και μαθητριών για τα τραγικά γεγονότα που σημάδεψαν την ιστορία του Ποντιακού και Μικρασιατικού Ελληνισμού. Στόχος είναι η βαθύτερη κατανόηση της ιστορικής διαδρομής των Ελλήνων της Ανατολής και η διατήρηση της εθνικής μνήμης.
Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες που θα πραγματοποιηθούν εντός του σχολικού ωραρίου μπορούν να έχουν ποικίλες μορφές, όπως:
Προβολή ταινιών και συναφούς οπτικοακουστικού εκπαιδευτικού υλικού.
Ανοιχτές συζητήσεις και αναγνώσεις ιστορικών κειμένων ή εργασιών.
Εικαστικές δημιουργίες και εκπόνηση ομαδικών project από τους μαθητές.
Εκπαιδευτικές επισκέψεις ή διοργάνωση θεματικών εκθέσεων εντός του σχολείου.
Υποστήριξη και πηγές για τους εκπαιδευτικούς
Για την αποτελεσματική υλοποίηση των δράσεων, η Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων έχει θέσει στη διάθεση των εκπαιδευτικών έναν αναλυτικό κατάλογο πηγών. Το υλικό αυτό περιλαμβάνει διεθνή βιβλιογραφία, ψηφιακά αρχεία, ιστορικά ντοκουμέντα και κινηματογραφικές παραγωγές, ώστε οι εκπαιδευτικοί να αντλήσουν έγκυρες πληροφορίες και δημιουργικές ιδέες για τις παρουσιάσεις τους.
Ενδεικτική βιβλιογραφία
Διδάσκοντας την Ιστορία του Πόντου, Βιβλίο του καθηγητή, Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, 2024 (Εγχειρίδιο της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων του ΥΠΑΙΘΑ και της Έδρας Ποντιακών Σπουδών του ΑΠΘ).
Κωνσταντίνου Φωτιάδη, Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, Θεσσαλονίκη 2016.
Πολυχρόνη Ενεπεκίδη, Γενοκτονία στον Εύξεινο Πόντο. Διπλωματικά Έγγραφα από τη Βιέννη, Θεσσαλονίκη 1996.
Γ. Κόκκινος - Ε. Λεμονίδου - Βλ. Αγτζίδης, Το τραύμα και οι πολιτικές της μνήμης. Ενδεικτικές όψεις των συμβολικών πολέμων για την Ιστορία και τη Μνήμη, Αθήνα 2010.
Θεοδόσιος Αρ. Κυριακίδης, Συμβολή στην έρευνα της Γενοκτονίας του Ελληνορθόδοξου Πληθυσμού και της αντιχριστιανικής πολιτικής στον Πόντο, Μέσα από τις αρχειακές συλλογές του Βατικανού και ιεραποστολικών ταγμάτων, Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήνα 2015.
Taner Akçam, Theodosios Kyriakidis, Kyriakos Chatzikyriakidis, The Genocide of the Christian populations in the Ottoman Empire and its Aftermath (1908-1923), Routledge 2023.
Benny Morris and Dror Ze’evi, The Thirty-Year Genocide, Turkey’s destruction of its Christian minorities 1894-1924, Harvard University Press 2021.
Tessa Hofmann, Matthias Bjørnlund, Vasileios Meichanetsidis, The Genocide of the Ottoman Greeks. Studies on the State-sponsored campaigns of extermination of the Christians of Asia Minor (1912-1922) and its aftermath: History, Law, Memory, New York and Athens 2011.
George N. Shirinian (ed.), The Asia Minor Catastrophe and the Ottoman Greek Genocide: Essays on Asia Minor, Pontos, and Eastern Thrace, 1913–1923, Asia Minor and Pontos Hellenic Research Center, Chicago 2012.
George N. Shirinian (ed.), Genocide in the Ottoman Empire: Armenians, Assyrians, and Greeks, 1913-1923, Berghahn Books, New York-Oxford 2017.
George N. Shirinian (ed.), The Greek Genocide, 1913-1923: New Perspectives, Asia Minor and Pontos Hellenic Research Center, Chicago 2019.
Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Το αρχείον του εθνομάρτυρος Σμύρνης Χρυσοστόμου, τ. Α΄-Γ΄, 2000.
Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, Η Έξοδος, Αθήνα 1980.
Λογοτεχνικά Έργα Μαρτυριών
Ηλίας Βενέζης, Αιολική γη.
Ηλίας Βενέζης, Γαλήνη.
Ηλίας Βενέζης, Το νούμερο 31328.
Διδώ Σωτηρίου, Οι νεκροί περιμένουν.
Διδώ Σωτηρίου, Ματωμένα χώματα.
Κοσμάς Πολίτης, Στου Χατζηφράγκου.
Κοσμάς Πολίτης, Τα παιδιά της Νιόβης.
Giles Milton, Χαμένος παράδεισος: Σμύρνη 1922, Εκδόσεις Μίνωας.
Τζωρτζ Χόρτον, Η μάστιγα της Ασίας, Εκδόσεις Μίνωας.
Thea Halo, Ούτε το όνομά μου, Εκδόσεις Γκοβόστης.
Ψηφιακές Πηγές και Ιστοσελίδες
Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων και άλλες Γενοκτονίες: genocides.minedu.gov.gr
Έδρα Ποντιακών Σπουδών ΑΠΘ: ponticstudies.hist.auth.gr
Επιτροπή Πολιτιστικής Ταυτότητος Ιεράς Συνόδου: ecclesiagreece.gr
Φωτόδεντρο (Μαθησιακά αντικείμενα): photodentro.edu.gr/lor
Ψηφιακό Αρχείο ΕΡΤ: archive.ert.gr
Μουσείο Μικρασιατικού Ελληνισμού – Φιλιώ Χαϊδεμένου: ppiedmuseumfx.gr
Κέντρο Μικρασιατικών Μελετών: kms.org.gr
Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών (ΙΔΙΣΜΕ): idisme.gr
Οπτικοακουστικό Υλικό (Ντοκιμαντέρ - Ταινίες)
«Τα χνάρια των Αργοναυτών» (Αλέξης Μπαρζός): Δείτε το εδώ
«Ο Ελληνισμός του Πόντου. Από τους αρχαίους χρόνους στην Έξοδο» (ΑΠΘ): Δείτε το εδώ
«Σμύρνη, η καταστροφή μιας κοσμοπολίτικης πόλης, 1900-1920» (Μαρία Ηλιού): Δείτε το εδώ
«Η Μπάντα» του Νίκου Ασλανίδη (2019).
«1922», ταινία του Νίκου Κούνδουρου (1972).
«Το ρίζωμα», ντοκιμαντέρ με συνεντεύξεις επιζώντων (Αρχείο ΕΡΤ).
Δείτε ΕΔΩ την εγκύκλιο
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Συναγερμός ΕΦΕΤ: Ανάκληση σε πασίγνωστη φέτας λόγω Λιστέριας
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
