Τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μαθητές των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑ.Λ.) κατά τη διαδικασία εγγραφών και μετεγγραφών επισημαίνει σε επιστολή του προς το υπουργείο Παιδείας ο συνδικαλιστής Αλέξανδρος Σαχπεκίδης, μέλος του Δ.Σ. της ΟΛΤΕΕ

Όπως αναφέρει στην επιστολή, την οποία δημοσιεύει το alfavita.gr, η νέα εγκύκλιος για το σχολικό έτος 2024–2025, που ορίζει την τελευταία ημέρα του Ιουνίου ως ημερομηνία έναρξης εγγραφών, «δεν αποτελεί απλή διοικητική ρύθμιση αλλά κρίσιμο κρίκο μιας αλληλουχίας αποφάσεων που περιορίζει την πρόσβαση των μαθητών στην εκπαίδευση».

Στην επιστολή τονίζεται ότι η διαδικασία εγγραφών είναι ασύμβατη με την κοινωνική πραγματικότητα των μαθητών, πολλοί από τους οποίους δεν διαθέτουν τα απαραίτητα ψηφιακά μέσα ή δεξιότητες για την ηλεκτρονική εγγραφή. Όπως αναφέρει ο Σαχπεκίδης: «Η «ηλεκτρονική» εγγραφή καταλήγει να είναι υποχρεωτικά διά ζώσης, χωρίς όμως να έχει σχεδιαστεί ως τέτοια. Η αντίφαση αυτή δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια· είναι δομική αδυναμία που οδηγεί σε αποκλεισμούς».

Η συγκέντρωση των εγγραφών σε λίγες ημέρες, σε συνδυασμό με τις επαναλαμβανόμενες δυσλειτουργίες της πλατφόρμας, οδηγεί σε υπερφόρτωση των σχολείων και αυξημένο διοικητικό βάρος για τους εκπαιδευτικούς. Η επιστολή καταγράφει αναλυτικά τις συνέπειες αυτής της πρακτικής: από μαθητές που αποκλείονται λόγω καθυστερημένης προσέλευσης, έως απόφοιτους προηγούμενων ετών που δεν μπορούν να εγγραφούν, ενώ οι τμήματα χαρακτηρίζονται «ολιγομελή» και κλείνουν πρόωρα, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τις επιλογές των μαθητών.

Σαφής είναι και η πολιτική διάσταση του ζητήματος. Όπως καταλήγει η επιστολή: «Όταν ένα διοικητικό σύστημα παράγει σταθερά τα ίδια αρνητικά αποτελέσματα και αυτά είναι γνωστά εκ των προτέρων, η διατήρησή του δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως αδράνεια. Συνιστά συνειδητή επιλογή. Και η ευθύνη για τις συνέπειες αυτής της επιλογής είναι αποκλειστικά δική σας».

Η επιστολή καταλήγει με προτάσεις για έγκαιρη έκδοση εγκυκλίων, επέκταση της περιόδου εγγραφών έως την έναρξη του Σεπτεμβρίου και ορθολογική οριστικοποίηση των τμημάτων, ως μέτρα που θα διασφαλίσουν την ισότιμη πρόσβαση όλων των μαθητών στην εκπαίδευση.

Η επιστολή στο υπουργείο Παιδείας

Εγγραφές – Μετεγγραφές στα ΕΠΑΛ

Κυρία Υπουργέ,

Με την παρούσα επιστολή επιδιώκεται όχι απλώς η διατύπωση διαμαρτυρίας, αλλά η πλήρης και σαφής αποτύπωση της πραγματικής λειτουργίας της διαδικασίας εγγραφών στα Επαγγελματικά Λύκεια (ΕΠΑ.Λ.), έτσι ώστε να καθίσταται κατανοητό — ακόμη και σε κάποιον που δεν έχει προηγούμενη γνώση — τι ακριβώς συμβαίνει, από ποιους, με ποιες συνέπειες και με ποια ευθύνη.

Αφορμή αποτελεί η εγκύκλιός σας για το σχολικό έτος 2024–2025, με την οποία ορίστηκε ως ημερομηνία έναρξης των εγγραφών στα ΕΠΑ.Λ. η τελευταία ημέρα του Ιουνίου, δηλαδή χρονικό σημείο κατά το οποίο τα σχολεία ουσιαστικά παύουν να λειτουργούν.

Η επιλογή σας να ορίσετε ως ημερομηνία έναρξης των εγγραφών στα ΕΠΑ.Λ. για το σχολικό έτος 2024–2025 την τελευταία ημέρα λειτουργίας των σχολικών μονάδων δεν αποτελεί μια απλή διοικητική ρύθμιση με περιορισμένες συνέπειες.

Αποτελεί κρίσιμο κρίκο μιας αλληλουχίας αποφάσεων, οι οποίες -όπως αποδεικνύεται στην πράξη- συγκροτούν ένα σύστημα που δεν διευκολύνει την πρόσβαση των μαθητών στην εκπαίδευση, αλλά την περιορίζει παράγοντας αποκλεισμούς.

Το γεγονός ότι οι συνέπειες αυτές επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο, χωρίς καμία ουσιαστική διόρθωση, καθιστά σαφές ότι δεν πρόκειται για αστοχία, αλλά για επιλογή με συγκεκριμένο αποτέλεσμα.

Η αφετηρία του προβλήματος βρίσκεται στην πλήρη ασυμβατότητα της διαδικασίας εγγραφών με την κοινωνική πραγματικότητα των μαθητών των ΕΠΑ.Λ..

Το Υπουργείο γνωρίζει ότι πολύ μεγάλο ποσοστό αυτών των μαθητών και των οικογενειών τους δεν διαθέτει ούτε επαρκή ψηφιακά μέσα ούτε τις αναγκαίες δεξιότητες για την αυτόνομη διεκπεραίωση μιας ηλεκτρονικής εγγραφής.

Παρ’ όλα αυτά, επιμένει σε ένα μοντέλο που προϋποθέτει ακριβώς αυτά τα στοιχεία.

Στην πράξη, η διαδικασία της εγγραφής των μαθητών μεταφέρεται στα σχολεία, όπου οι γονείς προσέρχονται και οι εκπαιδευτικοί αναλαμβάνουν

να την ολοκληρώσουν.

Η «ηλεκτρονική» εγγραφή καταλήγει έτσι να είναι υποχρεωτικά διά ζώσης, χωρίς όμως να έχει σχεδιαστεί ως τέτοια.

Η αντίφαση αυτή δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια· είναι δομική αδυναμία που οδηγεί σε αποκλεισμούς.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο λόγω της συνειδητής επιλογής του Υπουργείου να περιορίζει τη διάρκεια των εγγραφών στα ΕΠΑ.Λ. σε ελάχιστες ημέρες.

Οι γονείς των μαθητών είναι εργαζόμενοι και η δυνατότητά τους να μεταβούν στο σχολείο δεν καθορίζεται από τον διοικητικό σχεδιασμό του Υπουργείου Παιδείας, αλλά αποκλειστικά από τον εργοδότη τους για το αν και πότε θα τους χορηγηθεί άδεια.

Όταν το χρονικό περιθώριο των εγγραφών στα ΕΠΑ.Λ. είναι ασφυκτικό, η εγγραφή μετατρέπεται σε ζήτημα συγκυρίας και όχι δικαιώματος.

Με άλλα λόγια, το Υπουργείο γνωρίζει ότι ένα μέρος των μαθητών δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί εντός των ορίων που το ίδιο θέτει και, παρ’ όλα αυτά, διατηρεί το πλαίσιο αμετάβλητο.

Η ευθύνη του υπουργείου για τον αποκλεισμό αυτών των μαθητών είναι, συνεπώς, άμεση και δεν επιδέχεται αμφισβήτησης.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι επαναλαμβανόμενες δυσλειτουργίες της πλατφόρμας ηλεκτρονικών εγγραφών.

Η συγκέντρωση μεγάλου όγκου αιτήσεων στις ελάχιστες ημέρες εγγραφών στα ΕΠΑ.Λ. οδηγεί, όπως είναι αναμενόμενο, σε υπερφόρτωση του συστήματος.

Οι καθυστερήσεις και οι αποτυχημένες καταχωρίσεις υποχρεώνουν τους γονείς να επανέρχονται, να μετακινούνται εκ νέου και να ζητούν πρόσθετες άδειες από την εργασία τους.

 Όταν το ίδιο φαινόμενο επαναλαμβάνεται συστηματικά και δεν λαμβάνονται μέτρα για την αποσυμφόρησή του, η ευθύνη δεν μπορεί να αποδίδεται σε τεχνικούς παράγοντες. Πρόκειται για διοικητική επιλογή που παράγει συγκεκριμένες συνέπειες.

Παράλληλα, τα σχολεία -και ιδίως τα πολυπληθή ΕΠΑ.Λ. με έως 800 μαθητές- καλούνται να διαχειριστούν, μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, ένα εξαιρετικά σύνθετο και απαιτητικό διοικητικό έργο.

1. η παραλαβή δικαιολογητικών εγγραφής,
2. ο έλεγχος των στοιχείων και η ταυτοποίηση του μαθητή,
3. η διαδικασία εξακρίβωσης της ακριβούς (ορθής) μετάφρασης των στοιχείων αλλοδαπών μαθητών,
4. η διαδικασία επαλήθευσης των απαιτούμενων τίτλων σπουδών που στην πλειονότητά τους προέρχονται από άλλο σχολείο ή από τύπους σχολείων που έχουν καταργηθεί.
5. η διαδικασία εξακρίβωσης της ισοτιμίας και της κατάταξης των τίτλων σπουδών των αποφοίτων παρελθόντων ετών που προέρχονται από άλλους τύπους σχολείων, σχολείων που έχουν καταργηθεί ή από την αλλοδαπή και
6. η δήλωση μαθημάτων επιλογής, σε Α΄ τάξη και τομέα υγείας στη Β΄ τάξη, από τον κηδεμόνα του μαθητή.

συνθέτουν μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο, προσοχή και οργάνωση.

Η συγκέντρωση όλων αυτών των ενεργειών σε λίγες ημέρες δημιουργεί συνθήκες άκρατου συνωστισμού και υπερβολικής πίεσης που καθιστούν πρακτικά αδύνατη την ορθή εξυπηρέτηση όλων των ενδιαφερομένων.

Τα λάθη, οι καθυστερήσεις και οι αποκλεισμοί που προκύπτουν δεν είναι παρεκκλίσεις· είναι το αναπόφευκτο αποτέλεσμα του τρόπου που επιβάλλεται από το Υπουργείο.

Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο, ωστόσο, είναι ο τρόπος με τον οποίο η περιορισμένη περίοδος εγγραφών συνδέεται με την πρόωρη οριστικοποίηση και το «κλείδωμα» των τμημάτων στα μέσα Ιουλίου.

Η αλληλουχίαείναι σαφής:

1. περιορίζεται ο χρόνοςεγγραφών,
2. καταγράφεται μειωμένος αριθμός εγγραφών (μαθητών),
3. τα τμήματα χαρακτηρίζονται ως «ολιγομελή» και στη συνέχεια
4. παύει να είναι δυνατή η εγγραφή νέων μαθητών σε αυτά.

Με τον τρόπο αυτό, η αρχική διοικητική επιλογή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τον χαρακτηρισμό των τμημάτων ως ολιγομελών και στη συνέχεια «παγιώνει» αυτή την κατάσταση, αποκλείοντας όλους όσους θα προσέρχονταν μεταγενέστερα.

Πρόκειται για έναν μηχανισμό που δεν καταγράφει την πραγματικότητα, αλλά τη διαμορφώνει.

Οι συνέπειες αυτής της πρακτικής είναι συγκεκριμένες και γνωστές:

• μαθητές που δεν πρόλαβαν να ολοκληρώσουν εγκαίρως τη διαδικασία αποκλείονται,
• απόφοιτοι προηγούμενων ετών δεν μπορούν να εγγραφούν,
• οι απόφοιτοι των Γενικών Λυκείων (ΓΕ.Λ.) που δεν εισάγονται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση μένουν εκτός λόγω χρονικής ασυμβατότητας,
• οι απόφοιτοι των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας αποκλείονται λόγω καθυστερημένης έκδοσης τίτλων,
• οι εποχικά εργαζόμενοι εκτός του τόπου διαμονής τους, αδυνατούν να συμμετάσχουν,
• ενώ ακόμη και περιπτώσεις ανωτέρας βίας οδηγούν σε οριστικό αποκλεισμό..

Στη συνέχεια, το ίδιο το Υπουργείο καλείται να «διορθώσει» εκ των υστέρων την κατάσταση που το ίδιο δημιούργησε, εγκρίνοντας επιλεκτικά τη λειτουργία ορισμένων μόνον ολιγομελών τμημάτων, ενώ τα άλλα καταργούνται, με αποτέλεσμα τη μετακίνηση μαθητών σε άλλες σχολικές μονάδες απομακρυσμένων περιοχών ή τον εξαναγκασμό τους να σπουδάσουν  σε διαφορετική ειδικότητα και όχι σε αυτήν της επιλογής τους.

• Τέλος μαθητές που αναγκαστικά θα προσέλθουν τον Σεπτέμβριο αδυνατούν να εγγραφούν λόγω της πρόωρης κατάργησης των τμημάτων.

Η διαδικασία της έγκρισης λειτουργίας ορισμένων ολιγομελών τμημάτων,δεν συνιστά ορθολογική διοίκηση· συνιστά διαχείριση των συνεπειών ενός προβληματικού σχεδιασμού.

Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι ότι το ισχύον πλαίσιο εγγραφών στα ΕΠΑ.Λ. λειτουργεί ως φίλτρο αποκλεισμού, το οποίο πλήττει κυρίως τους μαθητές που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη στήριξης.

Το γεγονός ότι οι πρακτικές αυτές εφαρμόζονται κατ’ επανάληψη, παρά τα εμφανή αποτελέσματά τους, συνιστά σαφή πολιτική ευθύνη.

Δεν πρόκειται για αδυναμία πρόβλεψης, πρόκειται για διατήρηση ενός πλαισίου που είναι γνωστό ότι παράγει αποκλεισμούς.

Υπό το πρίσμα αυτό, οι προτεινόμενες αλλαγές δεν συνιστούν απλώς εναλλακτικές διοικητικές επιλογές, αλλά στοιχειώδεις προϋποθέσεις για τη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης όλων των μαθητών στην εκπαίδευση.

Κατόπιν των ανωτέρω,

κρίνεται επιβεβλημένη η υιοθέτηση των ακόλουθων ρυθμίσεων:

1. Η έκδοση της εγκυκλίου εγγραφών να πραγματοποιείται εντός του πρώτου δεκαημέρου του μηνός Μαΐου κάθε έτους.

Η έγκαιρη έκδοση της εγκυκλίου διασφαλίζει τον αναγκαίο χρόνο ενημέρωσης των μαθητών και των γονέων τους, συμβάλλει στον έγκαιρο προγραμματισμό των σχολικών μονάδων και υποστηρίζει την ομαλή και αποτελεσματική εξέλιξη της διαδικασίας εγγραφών.

2. Ως ημερομηνία έναρξης της διαδικασίας υποβολής αιτήσεων νέων εγγραφών, ανανέωσης εγγραφών και μετεγγραφών στα ΕΠΑ.Λ. και Π.ΕΠΑ.Λ. για το επόμενο σχολικό έτος να ορίζεται η 20ή Μαΐου εκάστου έτους.

Η έναρξη της διαδικασίας εγγραφών εντός του μηνός Μαΐου (Υ.Α. 79942/ΓΔ4, ΦΕΚ 2005/Β/31-5-2019 και Υ.Α. 102791/ΓΔ4, ΦΕΚ 5130/Β/10-09-2024) διασφαλίζει επαρκή χρονική διάρκεια για την ολοκλήρωσή της, λαμβάνοντας υπόψη και τον αναμενόμενο χρόνο αδράνειας μεταξύ ενημέρωσης των ενδιαφερομένων και προσέλευσής τους για εγγραφή. Παράλληλα, συμβάλλει στην αποσυμφόρηση της διαδικασίας, μειώνει την πίεση στις σχολικές μονάδες και παρέχει τη δυνατότητα εγγραφής στους αποφοίτους παρελθόντων ετών.

3. Η περίοδος υποβολής των ανωτέρω αιτήσεων να διαρκεί έως την έναρξη των μαθημάτων της νέας σχολικής χρονιάς, κατά τον μήνα Σεπτέμβριο.

Ειδικότερα, τα τμήματα των σχολικών μονάδων που θα προκύψουν μετά την ολοκλήρωση της Α΄ φάσης εγγραφών (Μαΐου – Ιουνίου), ανεξαρτήτως του αριθμού των εγγεγραμμένων μαθητών, να παραμένουν διαθέσιμα («ανοιχτά») για νέες εγγραφές έως την έναρξη των μαθημάτων της νέας σχολικής χρονιάς κατά τον μήνα Σεπτέμβριο.

Η επέκταση της περιόδου εγγραφών έως την έναρξη των μαθημάτων τον Σεπτέμβριο διασφαλίζει ότι καμία κατηγορία μαθητών δεν αποκλείεται λόγω χρονικών περιορισμών, χρονικής ασυμβατότητας ή καθυστερημένης εκδήλωσης ενδιαφέροντος.

4. Η κατάθεση των απαιτούμενων δικαιολογητικών για την ολοκλήρωση της εγγραφής να πραγματοποιείται από την ημερομηνία έναρξης των εγγραφών (20ή Μαΐου) έως την έναρξη των μαθημάτων της νέας σχολικής χρονιάς, κατά τον μήνα Σεπτέμβριο.

Η δυνατότητα υποβολής των δικαιολογητικών σε όλη τη διάρκεια της ανωτέρω περιόδου επιτρέπει τον ορθό και ουσιαστικό έλεγχο των στοιχείων, υπό συνθήκες κανονικής λειτουργίας των σχολικών μονάδων και με την παρουσία του συνόλου των εκπαιδευτικών.

5. Η οριστικοποίηση των τμημάτων ανά τάξη, τομέα και ειδικότητα να πραγματοποιείται κατά την ημερομηνία έναρξης των μαθημάτων του νέου σχολικού έτους, κατά τον μήνα Σεπτέμβριο.

Η οριστικοποίηση των τμημάτων με την έναρξη του σχολικού έτους καταργεί τον μηχανισμό τεχνητής δημιουργίας ολιγομελών τμημάτων και αποτρέπει τους αποκλεισμούς μαθητών που προκύπτουν από την πρόωρη οριστικοποίηση και το κλείδωμα των τμημάτων.

Τα οφέλη από την εφαρμογή των παραπάνω είναι άμεσα και απτά:

• Αύξηση των εγγραφών,
• Περιορισμός των αποκλεισμών,
• εξορθολογισμός της λειτουργίας των σχολείων και
• αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τη διοίκηση.

Κυρίως, όμως, αποκαθίσταται ο θεμελιώδης ρόλος του δημόσιου σχολείου, που ΔΕΝ είναι να επιλέγει ποιοι θα αποκλεισθούν, αλλά να διασφαλίζει ότι όλοι έχουν πραγματική δυνατότητα πρόσβασης.

Κυρία Υπουργέ,

Όταν ένα διοικητικό σύστημα παράγει σταθερά τα ίδια αρνητικά αποτελέσματα και αυτά τα αποτελέσματα είναι γνωστά εκ των προτέρων, η διατήρησή του δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως αδράνεια.

Συνιστά συνειδητή επιλογή.

Αλέξανδρος Σαχπεκίδης

Συνδικαλιστής της Τ.Ε.Ε.,  Μέλος Δ.Σ. της ΟΛΤΕΕ

Όλες οι σημαντικές ειδήσεις

Συναγερμός ΕΦΕΤ: Ανάκληση σε πασίγνωστη φέτας λόγω Λιστέριας

Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google

Βγήκαν οι προκηρύξεις εκπαιδευτικών - Όλα τα κριτήρια

Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber