Πάντα μια αναδίφηση στον θαυμαστό κόσμο της διανόησης σου επιτρέπει να ανασύρεις σπουδαία μηνύματα ζωής, γνώμες και απόψεις, οδοδείκτες για το μέλλον, το δικό σου αλλά και αυτό που μοιράζεσαι με τους άλλους ανθρώπους.
Ακόμα όμως πιο συγκλονιστικό- και γιατί όχι και πιο διδακτικό- είναι το «βύθισμα» στον κόσμο των παιδιών ή ακόμα καλύτερα το μοίρασμα ή η ανακάλυψη των σκέψεών τους, των απόψεων και των προτύπων τους. Με αυτόν τον τρόπο είτε μαθαίνεις -ως εκπαιδευτικός- κάτι που δεν ήξερες είτε συνειδητοποιείς ποιες είναι οι πραγματικές πηγές έμπνευσης των παιδιών και τι πραγματικά τους κινητοποιεί για να δουλέψουν την «καλή» πλευρά του εαυτού τους προς όφελος της δικής τους ζωής αλλά και του κοινωνικού περιβάλλοντος στο οποίο καλούνται να μεγαλώσουν, να δημιουργήσουν ή απλώς να επιβιώσουν.
Μια τέτοια ευκαιρία για έκφραση, ανακάλυψη αξιών αλλά και μοίρασμα σκέψεων και ιδεών δίνει και το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Α΄ Λυκείου. Με αφορμή ή ερέθισμα μια κατοίκον εργασία για την παρουσίαση της ζωής και του έργου του ανθρώπου που οι μαθητές έχουν ως πρότυπο ή θαυμάζουν και εμπιστεύονται, άνοιξε ένας κόσμος γεμάτος ιδανικά και αλήθεια, στο στενό πλαίσιο μιας σχολικής τάξης και στα περιορισμένα χρονικά περιθώρια μίας ή δύο διδακτικών ωρών. Μια δραστηριότητα που ξεκίνησε ως ανταπόκριση σε ένα «καθήκον» με άμεση στόχευση έναν καλό βαθμό μετατράπηκε σε ένα μάθημα ανθρωπιάς, ευθύνης, ανθρωπισμού και αλληλεγγύης, με το φως των παρουσιαζόμενων προτύπων να αφήνει τελικά στην «σκιά» κάθε χρησιμοθηρική – ή βαθμοθηρική- θεώρηση του μαθήματος.
Τα παιδιά παρουσίασαν το πρότυπό τους είτε με λόγια και εικόνες- προβάλλοντας την εργασία τους στον διαδραστικό πίνακα- είτε μόνο με λόγια κρατώντας την προσοχή και το ενδιαφέρον των συμμαθητών τους με τον ανάλογο χρωματισμό της φωνής τους που σήκωνε εκείνη την στιγμή της ανάγνωσης το «βάρος» και τον παλμό της ψυχής τους καθώς κυριαρχούνταν από τον θαυμασμό και την εκτίμηση για το πρόσωπο που περιέγραφαν.
Τα παιδιά μίλησαν για σύγχρονους αγίους, για πρωτοπόρες γυναίκες, για αγωνιστές της ελευθερίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης, για αθλητές, για επιστήμονες, αλλά και για γονείς και αδέλφια. Έτσι, για παράδειγμα, την ζωή του αγίου Παϊσίου διαδέχτηκε η παρουσίαση της ζωής της Αμέλια Έρχαρτ, της πρώτης γυναίκας αεροπόρου, για να ακολουθήσει η προσωπικότητα του Μανόλη Ανδρόνικου με την μεγάλη ανακάλυψη των βασιλικών τάφων της Βεργίνας αλλά και ο «ιπτάμενος» Ολυμπιονίκης Εμμανουήλ Καραλής και έπειτα την σκυτάλη να πάρει ο πρόωρα χαμένος αθλητής του ταε κβον ντο, Αλέξανδρος Νικολαΐδης. Η αναφορά, μάλιστα, στην συγγνώμη που ζήτησε ο αργυρός Ολυμπιονίκης, λίγο πριν τον θάνατό του, για την παράλειψή του να πάρει σβάρνα όλα τα σχολεία και να μιλήσει στους νέους για το υγιές φίλαθλο πνεύμα και την κατάρα του οπαδικού φανατισμού, άγγιξε κάθε εφηβική ψυχή. Και η συγκίνηση αυτή έγινε δέος με την αναφορά στην διαθήκη του ίδιου αθλητή, με την οποία παράγγελνε στους οικείους του να πουλήσουν τα ολυμπιακά του μετάλλια και να διαθέσουν τα έσοδα σε δομές φροντίδας παιδιών.
Μέσα στο κλίμα δέους και σιωπής που δημιούργησε η εξιστόρηση της ζωής ενός ολυμπιονίκη που πάνω από την δόξα και το χρήμα έβαλε την ανθρωπιά και την αλληλεγγύη παρουσιάστηκε και η ζωή μιας μητέρας που κερδίζει καθημερινά την αγάπη και τον θαυμασμό του παιδιού της γιατί παλεύει με την ασθένεια από την μια και φροντίζει την οικογένειά της από την άλλη.
Και ύστερα η σιωπή έγινε χειροκρότημα και το χτύπημα του κουδουνιού δεν σήμανε το τέλος του μαθήματος αλλά την συνέχιση της συζήτησης για το αποτύπωμα που άφησε στις ψυχές το μεγαλείο των ανθρώπων που παρουσιάστηκαν ως πρότυπα. Παρόλα αυτά ένα μάθημα που αποδείχτηκε «μοναδικό» είχε φτάσει στο τέλος του, όπως μοναδικός, άλλωστε, είναι και ο κάθε άνθρωπος, και ο κάθε μαθητής.
Αυτό που ενδεχομένως επαναλαμβάνεται και αποτελεί κοινό τόπο μεταξύ μας είναι η ανάγκη για αλήθεια, ενδιαφέρον, φροντίδα, ανθρωπιά και αλληλεγγύη. Και όπου συναντούμε αυτά τα χαρακτηριστικά οφείλουμε να τα αναδεικνύουμε, πολύ περισσότερο όταν μας τα δείχνουν τα ίδια τα παιδιά, όταν μας τα αποκαλύπτουν τα ίδια τα παιδιά μέσα από μια σχολική εργασία, μέσα από μία συζήτηση με ή χωρίς την στόχευση ενός καλού βαθμού.
Τελικά τα παιδιά «μιλούν» αλλά και «ακούν» όποιον έχει να επιδείξει στην ζωή και το έργο του έστω και μια στάλα ανθρωπιάς. Και ίσως αυτή η στάλα να γίνει κάποτε ωκεανός κόντρα σε κάθε κακή και απαισιόδοξη πρόβλεψη για το μέλλον που μπορεί να έχουμε ως πρόσωπα και ως κοινωνία.
Χατζητάκη Ελένη *
(*) Η Ελένη Χατζητάκη είναι φιλόλογος στην Μέση Εκπαίδευση από το 2001. Από το 2009 υπηρετεί στο 2ο Γενικό Λύκειο Νεάπολης.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γροιλανδία: Τι τρώνε στον πιο παγωμένο τόπο της Γης
Ελαιόλαδο και λεμόνι πριν τον ύπνο: Ένα μυστικό που βοηθά σώμα και καρδιά
