Alfavita Newsroom 
Παρέμβαση για τα θέματα των Αρχαίων Ελληνικών στις πανελλαδικές εξετάσεις έκανε με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο φιλόλογος Βασίλης Μπετσάκος, εστιάζοντας στο Θέμα Α1.β και ειδικότερα στην ερμηνεία της φράσης «ἐν αὐτοῖς» από απόσπασμα των Ηθικών Νικομαχείων του Αριστοτέλη.
Ο κ. Μπετσάκος υποστηρίζει ότι η αναφορά του «ἐν αὐτοῖς» συνδέεται γραμματικά και νοηματικά με τις επιθυμίες και τις οργές της ίδιας περιόδου, επισημαίνοντας ωστόσο ότι οι μαθητές που το συνέδεσαν ευρύτερα και με τα τέσσερα πεδία του αποσπάσματος δεν θα πρέπει να θεωρηθούν λανθασμένοι ως προς τη φιλοσοφική κατανόηση του κειμένου.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, πλήρη βαθμολογία θα πρέπει να λάβουν τόσο οι υποψήφιοι που περιόρισαν την αναφορά στις επιθυμίες και τις οργές όσο και εκείνοι που την επέκτειναν στα συναλλάγματα, τα δεινά, τις επιθυμίες και τις οργές. Όπως τονίζει, σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να αφαιρεθούν μονάδες από τους μαθητές που έδωσαν τη στενότερη γραμματικά απάντηση.
Σε σχόλιό του, ο ίδιος αναφέρεται και σε λάθος που, όπως σημειώνει, εντοπίστηκε στο αδίδακτο κείμενο, σχετικά με τον τύπο «μοριών ἐλαιῶν», κάνοντας λόγο για ακόμη ένα ζήτημα που προβλημάτισε τους φιλολόγους μετά τη δημοσιοποίηση των θεμάτων.
Ακολουθεί η ανάρτηση του Βασίλη Μπετσάκου:
Η ανάρτηση
«Θέματα Αρχαίων Ελληνικών στις Πανελλαδικές. Θέμα Α1.β
Οὕτω δὴ καὶ ἐπί τῶν ἀρετῶν ἔχει· πράττοντες γὰρ τὰ ἐν τοῖς συναλλάγμασι τοῖς πρὸς τοὺς ἀνθρώπους γινόμεθα οἳ μὲν δίκαιοι οἳ δὲ ἄδικοι, πράττοντες δὲ τὰ ἐν τοῖς δεινοῖς καὶ ἐθιζόμενοι φοβεῖσθαι ἢ θαρρεῖν οἳ μὲν ἀνδρεῖοι οἳ δὲ δειλοί. Ὁμοίως δὲ καὶ τὰ περὶ τὰς ἐπιθυμίας ἔχει καὶ τὰ περὶ τὰς ὀργάς· οἳ μὲν γὰρ σώφρονες καὶ πρᾶοι γίνονται, οἳ δ’ ἀκόλαστοι καὶ ὀργίλοι, οἳ μὲν ἐκ τοῦ οὑτωσὶ ἐν αὐτοῖς ἀναστρέφεσθαι, οἳ δὲ ἐκ τοῦ οὑτωσί.
Μετάφραση: Βασίλειος Μπετσάκος
https://aristotelistes.cti.gr/
Το ίδιο, λοιπόν, συμβαίνει και στην περίπτωση των αρετών· δηλαδή, με τις ενέργειες στις μεταξύ μας συναλλαγές, γινόμαστε άλλοι δίκαιοι, άλλοι άδικοι· με τις ενέργειές μας σε όσα προκαλούν φόβο, και με τη σταδιακή συνήθεια είτε να φοβόμαστε είτε να έχουμε θάρρος, γινόμαστε άλλοι ανδρείοι, άλλοι δειλοί. Κάτι τέτοιο συμβαίνει και με τις επιθυμίες, κάτι τέτοιο και με τις περιπτώσεις οργής· άλλοι γίνονται σώφρονες και πράοι, άλλοι όμως ακόλαστοι και οργίλοι· οι πρώτοι με το να συμπεριφέρονται με τον ένα τρόπο σε αυτές τις καταστάσεις, οι άλλοι με τον άλλο.
Το "ἐν αὐτοῖς" είναι προφανώς ουδετέρου γένους και αναφέρεται αποκλειστικά στις επιθυμίες και τις οργές (και όχι στα συναλλάγματα και τα δεινά της προηγούμενης περιόδου) για πολλούς λόγους:
Α) Έχει προηγηθεί ισχυρή στίξη, η οποία διαχωρίζει σαφώς τα νοήματα. Στην προηγούμενη περίοδο ο λόγος είναι για τα συναλλάγματα και τα δεινά. Στην περίοδο στην οποία εντάσσεται το επαναληπτικό "ἐν αὐτοῖς" ο λόγος είναι για τις επιθυμίες και τις οργές. Αν ο εκδότης έκρινε ότι το "ἐν αὐτοῖς" λειτουργεί επαναληπτικά και για τα προηγούμενα, θα χρησιμοποιούσε άνω τελεία και όχι ισχυρή στίξη.
Β) Το "ἐν αὐτοῖς" συνδέεται με το "οὑτωσί", το οποίο με τη συγκεκριμένη εμφατική κατάληξη (-ί) έχει άμεση δεικτικότητα σε κάτι πολύ κοντινό.
Γ) Στην προηγούμενη περίοδο αναφέρθηκαν με σχήμα χιαστί οι συμπεριφορές που συνιστούν αρετές ή κακίες (ἐθιζόμενοι φοβεῖσθαι ἢ θαρρεῖν οἳ μὲν ἀνδρεῖοι οἳ δὲ δειλοί). Στη συγκεκριμένο παράγραφο είναι λεξιλογικά πιο δύσκολες οι συγκεκριμένες αναφορές (κάτι σαν ἐθιζόμενοι σωφρονεῑν ἤ πραύνεσθαι(;)), και ο μη λεπτολόγος στη γραφή του Αριστοτέλης προτιμά την αντιστοιχία που του προσφέρει το "οὕτως". Για τα προηγούμενα μίλησε, εδώ του αρκεί μια αντιστοιχία (οὕτως).
Δ) Η ευθεία αντιστοιχία οἳ μὲν… οἳ δ’ / οἳ μὲν… οἳ δὲ επιβάλλει και την αντιστοιχία ἐπιθυμίες και ὀργές / ἐν αὐτοῖς.
Φυσικά η φιλοσοφική ιδέα που τεκμηριώνει ο Αριστοτέλης στην ευρύτερη ενότητα είναι ο εμπράγματος χαρακτήρας της ηθικής, η άμεση σύνδεση των αρετών και των κακιών με παγιωμένες συμπεριφορές και πράξεις (ἕξεις). Με το δεδομένο αυτό, ένας μαθητής που συνέδεσε το "ἐν αὐτοῖς" και με τα τέσσερα πεδία αναφοράς (συναλλάγματα, δεινά, επιθυμίες, οργές) δεν σφάλλει φιλοσοφικά, παρά μόνο μορφολογικά. Ίσως γι’ αυτό και το παλιό βιβλίο του καθηγητή (σελ. 142) συνδέει το "ἐν αὐτοῖς" και με τα τέσσερα.
Κατά τη γνώμη μου, την πλήρη βαθμολογία πρέπει να πάρουν τόσο οι μαθητές που συνέδεσαν το "ἐν αὐτοῖς" με τα δύο πεδία της περιόδου (επιθυμίες και οργές), όσο και οι μαθητές που το συνέδεσαν και με τα τέσσερα. Σίγουρα δεν πρέπει στους πρώτους (τους ολόσωστους!) να κοπούν βαθμοί».
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Σκάει στην Εκπαίδευση νέα μεγάλη "Βόμβα" για Ιταλικό Πανεπιστήμιο
Πανελλήνιες 2026: Θέματα, Λύσεις, Αποτελέσματα και Bάσεις στο google
