Φράσεις της νεοελληνικής γλώσσας που περιλαμβάνουν δοτική πτώση - ΜΕΡΟΣ Στ'
Μιλάμε σωστά την ελληνική γλώσσα; Ξέρουμε τι είναι αυτό που λέμε;

Διαβάστε εδώ άρθρα σχετικά με την ορθογραφία της νεοελληνικής γλώσσας.

Το Α ΜΕΡΟΣ για τη δοτική πτώση

Το Β ΜΕΡΟΣ για τη δοτική πτώση

Το Γ ΜΕΡΟΣ για τη δοτική πτώση

Το Δ ΜΕΡΟΣ για τη δοτική πτώση

Το Ε ΜΕΡΟΣ για τη δοτική πτώση

εν συντομία

= (σε συντομία) = σύντομα (= με σύντομο τρόπο)

Η όλη περιγραφή έγινε εν συντομία

εν σχέσει

= σε σχέση

Εσύ έχεις πολύ λιγότερες υποχρεώσεις εν σχέσει με εμένα.

εν σώματι

= (σαν ένα σώμα) = σύσσωμα, όλοι μαζί, σύσσωμος

Ολόκληρο το ΔΣ πήγε εν σώματι στο Υπουργείο.
Τον υποδέχτηκε το Υπουργικό Συμβούλιο εν σώματι.

εν τάξει, εντάξει
εν αταξία

= (στην τάξη) = τακτοποιημένος, σωστός, κανονικός (επίθ. και επίρρ.)
= σε αταξία, όχι σωστά ή κανονικά

Εγώ είμαι εντάξει. Αυτός που είναι εν αταξία είσαι εσύ.

εν ταυτώ

= και τα δύο μαζί (σε ένα)

εν τάφω

= στον τάφο, στο μνήμα

Η ζωή εν τάφω κατετέθης Χριστέ...= Εσύ που είσαι η ζωή σε τάφο τοποθετήθηκες, Χριστέ ... (από τη λειτουργία των Παθών)

εν τάχει

= (στα) γρήγορα, ταχέως

Πες ό,τι έχεις να πεις εν τάχει

εν τέλει, εντέλει
εν αρχή

= στο τέλος, τελικά ή για να τελειώνουμε
= στην αρχή 

Εν τέλει, αποδέχθηκε την ήττα του. Εντέλει, θά ‘ρθεις ή όχι;
Εν αρχή ην ο λόγος = στην αρχή υπήρχε ο λόγος (από το Ευαγγέλιο)

εν τελευταία αναλύσει

= σε τελευταία ανάλυση, τέλος πάντων, για να τελειώνουμε

Εν τελευταία αναλύσει, η ευθύνη είναι δική σου.

εν τη απουσία
εν απουσία

= κατά την απουσία

Η όλη ενέργεια εξελίχθηκε εν τη απουσία μου.

εν τη γενέσει

= (κατά την γένεση) = στη φάση της δημιουργίας
βλέπε και εν τω γεννάσθαι

Το κίνημα καταπνίγηκε εν τη γενέσει του.

εν τη ενώσει η ισχύς

= (στην ένωση η δύναμη) = ενωμένοι είμαστε πιοδυνατοί

εν τη Ιουδαία

= στην Ιουδαία

Γνωστός εν τη Ιουδαία ο Θεός (Ψαλμ. 75.1) . Η φράση χρησιμοποιείταιμεταφορικά με την έννοια της ειρωνικής φράσηςκομίζεις γλαύκα ειςΑθήνας = τώρα κάτι μας είπες ή και με την έννοιατης φράσης έχουν γνώση οι φύλακες

εν τη παλάμη

= (στην παλάμη) = στο χέρι

Τα θέλει εν τη παλάμη

εν τη πράξει,
εν τοις πράγμασι

= στην πράξη

Όταν μιλά κανείς θεωρητικά έχει πολλούς βαθμούς ελευθερίας? εν τοιςπράγμασι, όμως, η θεωρία 

εν τη ρύμη του λόγου

= (στη ροή του λόγου) = πάνω στη φόρα της κουβέντας

Εν τη ρύμη του λόγου λέγονται και λόγια που με δεύτερησκέψη δεν θα λέγονταν.

εν τιμή

= σε τιμή, με τιμή

εν τοιαύτη περιπτώσει

= (σε τέτοια περίπτωση) = αφού είναι έτσι (ταπράγματα)

Εν τοιαύτη περιπτώσει, εγώ παραιτούμαι!

εν τοις μνήμασι

= μέσα στα μνήματα, μέσα στους τάφους (από τοτροπάριο «Χριστός ανέστη»)

Χριστός ανέστη εκ νεκρών θανάτω θάνατονπατήσας και τοιςεν τοις μνήμασι ζωήν χαρισάμενος (= ο Χριστόςσηκώθηκε από τους νεκρούς αφού νίκησε το θάνατο με θάνατο και αφού χάρισεζωή σ' αυτούς που ήταν μέσα στα μνήματα).

εν τοις ουρανοίς

= στους ουρανούς (από την Κυριακή προσευχή)

ο εν τοις ουρανοίς = αυτός που κατοικεί στους ουρανούς.

εν τοις υψίστοις

= στα ύψη, στα ύψιστα σημεία, στον ύψιστο

Ωσαννά ο εν τοις υψίστοις = Δόξα στον ύψιστο (= στο Θεό) 

εν τόπω χλοερώ

= σε τόπο χλοερό (= χλωρό, πράσινο, γεμάτο χλόη)(από τη νεκρώσιμη ακολουθία)

Ειρωνικά: Αυτό θα συμβεί όταν εμείς θα είμαστε εν τόπω χλοερώ(= όταν θα έχουμε πεθάνει)

εν τούτοις

= όμως, παρ΄όλα αυτά

Δεν είναι πολύ ωραία. Εν τούτοις, έχει πολλούς θαυμαστές

εν τούτω νίκα

= με αυτό να νικήσεις

εν τω άμα και το θάμα

= στο άψε σβήσε, ταχύτατα, στη στιγμή

Τι είσαι εσύ! Εν τω άμα και το θάμα! Ούτε στιγμή δεν καθυστέρησες

εν τω γεννάσθαι

= (κατά την γέννηση) = στη φάση της γέννησης,στη φάση της δημιουργίας
λατινικό: in statu nascendi
βλέπε και εν τη γενέσει

Στη χημεία: Οξυγόνο εν τω γεννάσθαι (ατομικό οξυγόνο απότη διάσπαση μοριακού οξυγόνου ή όζοντος)

εν τω μέσω, εν μέσω

= μεταξύ, ανάμεσα σε

Χαιρέτησε εν μέσω ζητωκραυγών. 

εν τω μεταξύ

= στο μεταξύ χρονικό διάστημα, στο χρονικό διάστημαπου μεσολάβησε, μεσολαβεί ή θα μεσολαβήσει

Ο Γιώργος θα αργήσει λίγο. Εν τω μεταξύ, εμείς μπορούμενα τακτοποιήσουμε λίγο το χώρο.

Πηγές:

1. Οδηγός της νεοελληνικής γλώσσας, επιμ. Άννα Ιορδανίδου, εκδόσεις Πατάκη.
2. Χανδριώτης, Ελλάδιος, Προφορά και στίξη, Λευκωσία 1972.
3. Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Νεοελληνική Γραμματική (της Δημοτικής), Θεσσαλονίκη 1973.
4. Ελληνικό Λεξικό, Τεγόπουλος-Φυτράκης.
5. Σακελλαρίου, Χάρης, Κλιτικό λεξικό δημοτικής, εκδόσεις Ι. Σιδέρης, Αθήνα.
6. Κριαράς Εμμανουήλ, Νέο ελληνικό λεξικό της σύγχρονης δημοτικής γλώσσας, Εκδοτική Αθηνών.

 

σχετικά άρθρα

Εποπτευμένους χώρους χρήσης ναρκωτικών προβλέπει το νομοσχέδιο Χρυσοχοΐδη
Εποπτευμένους χώρους χρήσης ναρκωτικών προβλέπει το νομοσχέδιο Χρυσοχοΐδη
Προβλέπει, επίσης, την παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη για διενέργεια ελέγχων σε περιπτώσεις αστυνομικής αυθαιρεσίας
Εποπτευμένους χώρους χρήσης ναρκωτικών προβλέπει το νομοσχέδιο Χρυσοχοΐδη
Η οικογένεια Θάνου Μικρούτσικου: «Ευχαριστούμε αλλά δεν δεχόμαστε την κηδεία δημοσία δαπάνη»
Η οικογένεια Θάνου Μικρούτσικου: «Ευχαριστούμε αλλά δεν δεχόμαστε την κηδεία δημοσία δαπάνη»
«Σε μια χώρα που οι δημιουργοί δεν έχουν την δυνατότητα διαχείρισης των πνευματικών τους δικαιωμάτων γιατί να κηδεύονται εκπρόσωποί τους δημοσία...
Η οικογένεια Θάνου Μικρούτσικου: «Ευχαριστούμε αλλά δεν δεχόμαστε την κηδεία δημοσία δαπάνη»