Φράσεις της νεοελληνικής γλώσσας που περιλαμβάνουν δοτική πτώση - ΜΕΡΟΣ Στ'
Μιλάμε σωστά την ελληνική γλώσσα; Ξέρουμε τι είναι αυτό που λέμε;

Διαβάστε εδώ άρθρα σχετικά με την ορθογραφία της νεοελληνικής γλώσσας.

Το Α ΜΕΡΟΣ για τη δοτική πτώση

Το Β ΜΕΡΟΣ για τη δοτική πτώση

Το Γ ΜΕΡΟΣ για τη δοτική πτώση

Το Δ ΜΕΡΟΣ για τη δοτική πτώση

Το Ε ΜΕΡΟΣ για τη δοτική πτώση

εν συντομία

= (σε συντομία) = σύντομα (= με σύντομο τρόπο)

Η όλη περιγραφή έγινε εν συντομία

εν σχέσει

= σε σχέση

Εσύ έχεις πολύ λιγότερες υποχρεώσεις εν σχέσει με εμένα.

εν σώματι

= (σαν ένα σώμα) = σύσσωμα, όλοι μαζί, σύσσωμος

Ολόκληρο το ΔΣ πήγε εν σώματι στο Υπουργείο.
Τον υποδέχτηκε το Υπουργικό Συμβούλιο εν σώματι.

εν τάξει, εντάξει
εν αταξία

= (στην τάξη) = τακτοποιημένος, σωστός, κανονικός (επίθ. και επίρρ.)
= σε αταξία, όχι σωστά ή κανονικά

Εγώ είμαι εντάξει. Αυτός που είναι εν αταξία είσαι εσύ.

εν ταυτώ

= και τα δύο μαζί (σε ένα)

εν τάφω

= στον τάφο, στο μνήμα

Η ζωή εν τάφω κατετέθης Χριστέ...= Εσύ που είσαι η ζωή σε τάφο τοποθετήθηκες, Χριστέ ... (από τη λειτουργία των Παθών)

εν τάχει

= (στα) γρήγορα, ταχέως

Πες ό,τι έχεις να πεις εν τάχει

εν τέλει, εντέλει
εν αρχή

= στο τέλος, τελικά ή για να τελειώνουμε
= στην αρχή 

Εν τέλει, αποδέχθηκε την ήττα του. Εντέλει, θά ‘ρθεις ή όχι;
Εν αρχή ην ο λόγος = στην αρχή υπήρχε ο λόγος (από το Ευαγγέλιο)

εν τελευταία αναλύσει

= σε τελευταία ανάλυση, τέλος πάντων, για να τελειώνουμε

Εν τελευταία αναλύσει, η ευθύνη είναι δική σου.

εν τη απουσία
εν απουσία

= κατά την απουσία

Η όλη ενέργεια εξελίχθηκε εν τη απουσία μου.

εν τη γενέσει

= (κατά την γένεση) = στη φάση της δημιουργίας
βλέπε και εν τω γεννάσθαι

Το κίνημα καταπνίγηκε εν τη γενέσει του.

εν τη ενώσει η ισχύς

= (στην ένωση η δύναμη) = ενωμένοι είμαστε πιοδυνατοί

εν τη Ιουδαία

= στην Ιουδαία

Γνωστός εν τη Ιουδαία ο Θεός (Ψαλμ. 75.1) . Η φράση χρησιμοποιείταιμεταφορικά με την έννοια της ειρωνικής φράσηςκομίζεις γλαύκα ειςΑθήνας = τώρα κάτι μας είπες ή και με την έννοιατης φράσης έχουν γνώση οι φύλακες

εν τη παλάμη

= (στην παλάμη) = στο χέρι

Τα θέλει εν τη παλάμη

εν τη πράξει,
εν τοις πράγμασι

= στην πράξη

Όταν μιλά κανείς θεωρητικά έχει πολλούς βαθμούς ελευθερίας? εν τοιςπράγμασι, όμως, η θεωρία 

εν τη ρύμη του λόγου

= (στη ροή του λόγου) = πάνω στη φόρα της κουβέντας

Εν τη ρύμη του λόγου λέγονται και λόγια που με δεύτερησκέψη δεν θα λέγονταν.

εν τιμή

= σε τιμή, με τιμή

εν τοιαύτη περιπτώσει

= (σε τέτοια περίπτωση) = αφού είναι έτσι (ταπράγματα)

Εν τοιαύτη περιπτώσει, εγώ παραιτούμαι!

εν τοις μνήμασι

= μέσα στα μνήματα, μέσα στους τάφους (από τοτροπάριο «Χριστός ανέστη»)

Χριστός ανέστη εκ νεκρών θανάτω θάνατονπατήσας και τοιςεν τοις μνήμασι ζωήν χαρισάμενος (= ο Χριστόςσηκώθηκε από τους νεκρούς αφού νίκησε το θάνατο με θάνατο και αφού χάρισεζωή σ' αυτούς που ήταν μέσα στα μνήματα).

εν τοις ουρανοίς

= στους ουρανούς (από την Κυριακή προσευχή)

ο εν τοις ουρανοίς = αυτός που κατοικεί στους ουρανούς.

εν τοις υψίστοις

= στα ύψη, στα ύψιστα σημεία, στον ύψιστο

Ωσαννά ο εν τοις υψίστοις = Δόξα στον ύψιστο (= στο Θεό) 

εν τόπω χλοερώ

= σε τόπο χλοερό (= χλωρό, πράσινο, γεμάτο χλόη)(από τη νεκρώσιμη ακολουθία)

Ειρωνικά: Αυτό θα συμβεί όταν εμείς θα είμαστε εν τόπω χλοερώ(= όταν θα έχουμε πεθάνει)

εν τούτοις

= όμως, παρ΄όλα αυτά

Δεν είναι πολύ ωραία. Εν τούτοις, έχει πολλούς θαυμαστές

εν τούτω νίκα

= με αυτό να νικήσεις

εν τω άμα και το θάμα

= στο άψε σβήσε, ταχύτατα, στη στιγμή

Τι είσαι εσύ! Εν τω άμα και το θάμα! Ούτε στιγμή δεν καθυστέρησες

εν τω γεννάσθαι

= (κατά την γέννηση) = στη φάση της γέννησης,στη φάση της δημιουργίας
λατινικό: in statu nascendi
βλέπε και εν τη γενέσει

Στη χημεία: Οξυγόνο εν τω γεννάσθαι (ατομικό οξυγόνο απότη διάσπαση μοριακού οξυγόνου ή όζοντος)

εν τω μέσω, εν μέσω

= μεταξύ, ανάμεσα σε

Χαιρέτησε εν μέσω ζητωκραυγών. 

εν τω μεταξύ

= στο μεταξύ χρονικό διάστημα, στο χρονικό διάστημαπου μεσολάβησε, μεσολαβεί ή θα μεσολαβήσει

Ο Γιώργος θα αργήσει λίγο. Εν τω μεταξύ, εμείς μπορούμενα τακτοποιήσουμε λίγο το χώρο.

Πηγές:

1. Οδηγός της νεοελληνικής γλώσσας, επιμ. Άννα Ιορδανίδου, εκδόσεις Πατάκη.
2. Χανδριώτης, Ελλάδιος, Προφορά και στίξη, Λευκωσία 1972.
3. Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Νεοελληνική Γραμματική (της Δημοτικής), Θεσσαλονίκη 1973.
4. Ελληνικό Λεξικό, Τεγόπουλος-Φυτράκης.
5. Σακελλαρίου, Χάρης, Κλιτικό λεξικό δημοτικής, εκδόσεις Ι. Σιδέρης, Αθήνα.
6. Κριαράς Εμμανουήλ, Νέο ελληνικό λεξικό της σύγχρονης δημοτικής γλώσσας, Εκδοτική Αθηνών.

 

best of network

σχετικά άρθρα

Συνελήφθη 32χρονος: Απείλησε στα social media ότι θα σκοτώσει τους αλλοδαπούς γείτονές του
Συνελήφθη 32χρονος: Απείλησε στα social media ότι θα σκοτώσει τους αλλοδαπούς γείτονές του
Με σχόλιό του επικρότησε τη δολοφονία μητέρας και γιου στην Καβάλα, ενώ έγραψε ότι και ο ίδιος θα σκοτώσει τους γείτονές του που είναι αλλοδαποί
Συνελήφθη 32χρονος: Απείλησε στα social media ότι θα σκοτώσει τους αλλοδαπούς γείτονές του