Φράσεις της νεοελληνικής γλώσσας που περιλαμβάνουν δοτική πτώση - ΜΕΡΟΣ Δ'
Μιλάμε σωστά την ελληνική γλώσσα; Ξέρουμε τι είναι αυτό που λέμε;

Διαβάστε εδώ άρθρα σχετικά με την ορθογραφία της νεοελληνικής γλώσσας.

Το Α ΜΕΡΟΣ για τη δοτική πτώση

Το Β ΜΕΡΟΣ για τη δοτική πτώση

Το Γ ΜΕΡΟΣ για τη δοτική πτώση

εν καιρώ τω δέοντι

= όταν θα έρθει η κατάλληλη στιγμή

Το ζήτημα που έθεσες θα συζητηθεί εν καιρώτωδέοντι.

εν καταδύσει

= σε κατάδυση, βυθισμένος

Το υποβρύχιο διάσχισε τη διώρυγα εν καταδύσει.

εν κατακλείδι

= τελειώνοντας, κλείνοντας 
(κατακλείδα = τελευταίο μέρος του λόγου, επίλογος)

Εν κατακλείδι, όπως έχουν τα πράγματα, η λύση είναι δύσκολη.

εν κενώ

= σε κενό (αέρος), απουσία αέρος
= χωρίς φορτίο, χωρίς φόρτο (τεχνολογία)

Ηλεκτρική εκκένωση εν κενώ.
Η μηχανή κάνει περισσότερο θόρυβο όταν λειτουργεί υπό φορτίο από όσον όταν λειτουργεί εν κενώ.

εν κινδύνω

= σε κίνδυνο, κινδυνεύοντας
θέτω εν κινδύνω = θέτω σε κίνδυνο, διακινδυνεύω

Όχι μόνο η φύση, αλλά και η ανθρώπινη φύση σήμερα είναι εν κινδύνω.
Με αυτόν τον τρόπο θέτεις ενκινδύνωτη σωματική σου ακεραιότητα.

εν κινήσει

= σε κίνηση

Δεν πρέπει να μετακινούνται οι επιβάτες όταν το όχημα είναι ενκινήσει.

εν κρυπτώ

= κρυφά, στα κρυφά

εν κρυπτώ και παραβύστω = απόκρυφα και μυστικά (παράβυστος = απόμερος, απόκρυφος, μυστικός)

Ούτε που το πήρε κανένας είδηση. Όλα έγιναν εν κρυπτώ και παραβύστω.

εν λειτουργία

= σε λειτουργία

Όλος ο εξοπλισμός είναι εν λειτουργία.

εν λευκώ

= (με λευκή - ανύπαρκτη - δέσμευση) = ελεύθερα, χωρίς κανέναν περιορισμό, χωρίς όρους

Σε εξουσιοδοτώ εν λευκώ να χειριστείς το θέμα όπως νομίζεις

εν λόγω

= ο περί ου ο λόγος, ο υπόψη

ο εν λόγω υπάλληλος είναι σε κανονική άδεια

εν μέρει
εν όλω, 
εν συνόλω, 
εν τω συνόλω

= ως μέρος, μερικώς 
= ως σύνολο, συνολικά

Πρέπει να αντικατασταθεί η Ομάδα, εν όλω ή εν μέρει. 
Έχεις εν μέρει δίκιο.

εν μέση οδώ

= στη μέση του δρόμου, καταμεσής του δρόμου

εν μέσω, εν τω μέσω

= στη μέση, ανάμεσα σε, μέσα σε, περιστοιχιζόμενος από

Με τέτοιο πόλεμο που το έκαναν αισθανόταν σαν πρόβατοεν μέσωλύκων. κατάβηκε από το αεροπλάνο και προχώρησε εν μέσω επευφημιών και χειροκροτημάτων. Χαιρέτησε εν μέσω ζητωκραυγών. Ιδού ο νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός (τροπάριο).

εν μέτρω

= με μέτρο, με περίσκεψη, λελογισμένως

Παρακαλώ, όλες οι εκδηλώσεις σας να είναι εν μέτρω? χωρίς τυμπανοκρουσίες και υπερβολές.

εν μιά νυκτί

= μέσα σε μια νύχτα, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα

Άλλαξε γνώμη εν μιά νυκτί (Σχόλιο: το «μιά» παίρνει τόνο γιατί είναι δισύλλαβο)

εν οίκω

= μέσα στο σπίτι, στο σπίτι

Τα εν οίκω μη εν δήμω.= τα ενδοοικογενειακά μην τα κοινολογείς {μην τα κάνεις βούκινο}!

εν ολίγοις

= με λίγα λόγια

Εν ολίγοις, αυτά είχα να πω.

εν όλω
εν μέρει

= ως σύνολο, συνολικά
= ως μέρος, μερικώς

Πρέπει να αντικατασταθεί η Ομάδα, εν όλω ή εν μέρει. 
Έχεις εν μέρει δίκιο.

εν ομονοία

= με ομόνοια, μονοιασμένοι, με συμφιλίωση, συμφιλιωμένοι

Οι διαλεγόμενοι συζητούσαν ήρεμα εν ομονοία και συναινέσει.

εν ονόματι

= στο όνομα, βάσει, δυνάμει

Εν ονόματι του νόμου, ανοίξτε!

εν όσω = ενόσω 

= εφόσον, για όσο

Ενόσω ήσουν εσύ παρών, δεν είχα πρόβλημα.

εν ουδεμιά περιπτώσει

= σε καμιά περίπτωση δεν, ποτέ δεν

Μην το συζητάς. Εν ουδεμιά περιπτώσει θα υποκύψω

εν όψει

= εν αναμονή, σε αναμονή, περιμένοντας
= σε θέση ορατότητας

Γυαλίσαμε το σύμπαν εν όψει της επιθεώρησης του στρατηγού.

Εχθρός εν όψει !

εν παντί καιρώ,
εν πάση ώρα

= οποτεδήποτε

εν παραλλήλω,
εν σειρά

= παράλληλα 
= σε σειρά
(τρόπος σύνδεσης ηλεκτρονικών εξαρτημάτων ή διατάξεων, σε μεταξύ τους σχέση ή σε σχέση με άλλα στοιχεία ενός ηλεκτρικού/ηλεκτρονικού κυκλώματος)

Σύνδεση αντιστάσεων εν παραλλήλω {μεταξύ τους}. Σύνδεση αμπερομέτρου ενσειρά {με πηγή ή άλλο στοιχείο σε κλάδο κυκλώματος}

Πηγές:

1. Οδηγός της νεοελληνικής γλώσσας, επιμ. Άννα Ιορδανίδου, εκδόσεις Πατάκη.
2. Χανδριώτης, Ελλάδιος, Προφορά και στίξη, Λευκωσία 1972.
3. Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Νεοελληνική Γραμματική (της Δημοτικής), Θεσσαλονίκη 1973.
4. Ελληνικό Λεξικό, Τεγόπουλος-Φυτράκης.
5. Σακελλαρίου, Χάρης, Κλιτικό λεξικό δημοτικής, εκδόσεις Ι. Σιδέρης, Αθήνα.
6. Κριαράς Εμμανουήλ, Νέο ελληνικό λεξικό της σύγχρονης δημοτικής γλώσσας, Εκδοτική Αθηνών.

σχετικά άρθρα

Φοιτητές του ΑΠΘ: Φυσαλίδες «σκουπίζουν» τα μικροπλαστικά στους ωκεανούς
Φοιτητές του ΑΠΘ: Φυσαλίδες «σκουπίζουν» τα μικροπλαστικά στους ωκεανούς
Ομάδα σπουδαστών και νεαρών επιστημόνων κέρδισε την πρώτη θέση για την Ελλάδα στον πρόσφατο διεθνή φοιτητικό διαγωνισμό «Invent for the planet - ΙFTP»
Φοιτητές του ΑΠΘ: Φυσαλίδες «σκουπίζουν» τα μικροπλαστικά στους ωκεανούς
ΠΑΜΕ εκπαιδευτικών: Γιατί δεν καταδίκασαν το συνέδριο-παρωδία της ΓΣΕΕ στο ΣΕΠΕ Ρόδου
ΠΑΜΕ εκπαιδευτικών: Γιατί δεν καταδίκασαν το συνέδριο-παρωδία της ΓΣΕΕ στο ΣΕΠΕ Ρόδου
Η Αγωνιστική Συσπείρωση Εκπαιδευτικών για τη στάση της πλειοψηφίας του ΔΣ του ΣΕΠΕ Ρόδου
ΠΑΜΕ εκπαιδευτικών: Γιατί δεν καταδίκασαν το συνέδριο-παρωδία της ΓΣΕΕ στο ΣΕΠΕ Ρόδου
Κροατία: Έβαλαν φωτιά σε άγαλμα που αναπαριστούσε ομόφυλο ζευγάρι
Κροατία: Έβαλαν φωτιά σε άγαλμα που αναπαριστούσε ομόφυλο ζευγάρι
Το συμβάν έγινε στο πλαίσιο εκδήλωσης για το καρναβάλι, παρουσία πολλών μικρών παιδιών - Ο πολιτικός κόσμος καταδικάζει την ενέργεια
Κροατία: Έβαλαν φωτιά σε άγαλμα που αναπαριστούσε ομόφυλο ζευγάρι