Alfavita Newsroom Μια ανησυχητική εικόνα για την κατάσταση στα ελληνικά σχολεία περιγράφει σε ανοιχτή επιστολή του προς την Υφυπουργό Παιδείας ένας εκπαιδευτικός που υπηρετεί επτά χρόνια στη δημόσια εκπαίδευση. Όπως σημειώνει, η «πειθαρχία στα σχολεία υποχωρεί, και μαζί της υποχωρεί και η δυνατότητα των εκπαιδευτικών να ασκήσουν τον παιδαγωγικό τους ρόλο».
Στην επιστολή, την οποία δημοσιεύει το alfavita.gr, ο εκπαιδευτικός περιγράφει καθημερινά προβλήματα μέσα στις τάξεις, σημειώνοντας ότι «η κατάσταση γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Αντί να ασχολούμαστε με τη γνώση, συχνά αναγκαζόμαστε να λειτουργούμε ως επιτηρητές συμπεριφορών».
Η παρέμβασή του στρέφεται και κατά των γονέων που υπονομεύουν τη διδασκαλία: «Όταν ένας μαθητής μαθαίνει ότι οποιαδήποτε συνέπεια μπορεί να ακυρωθεί με την παρέμβαση του γονέα, το μήνυμα που λαμβάνει είναι απλό: δεν υπάρχουν πραγματικά όρια».
Παράλληλα, τονίζει την ανάγκη για αυστηρότερη διαχείριση των κινητών τηλεφώνων και ειδικά προγράμματα για μαθητές με επαναλαμβανόμενα προβλήματα συμπεριφοράς. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά: «Η εκπαίδευση δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στη μετάδοση γνώσεων• οφείλει να διαμορφώνει και χαρακτήρες».
Η επιστολή καταλήγει με έκκληση για σαφή κανόνες και θεσμική στήριξη των εκπαιδευτικών: «Οι εκπαιδευτικοί δεν ζητούν κάτι υπερβολικό. Ζητούν το αυτονόητο: να μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους χωρίς να υπονομεύονται διαρκώς».
Η επιστολή ενός εκπαιδευτικού
Σχολείο χωρίς πειθαρχία δεν υπάρχει: Ανοιχτή επιστολή ενός εκπαιδευτικού προς το Υπουργείο Παιδείας
Αξιότιμη κυρία Υφυπουργέ,
σας απευθύνω αυτή την επιστολή ως ένας εκπαιδευτικός που υπηρετεί τα τελευταία επτά χρόνια στη δημόσια εκπαίδευση. Η καθημερινή παρουσία μέσα στις σχολικές αίθουσες μου επιτρέπει να βλέπω από κοντά μια πραγματικότητα που γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη: η πειθαρχία στα σχολεία υποχωρεί, και μαζί της υποχωρεί και η δυνατότητα των εκπαιδευτικών να ασκήσουν τον παιδαγωγικό τους ρόλο.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια σταδιακή αλλά σαφής επιδείνωση της συμπεριφοράς ενός μέρους των μαθητών. Αυτό όμως που προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία είναι η στάση αρκετών γονέων. Αντί να στηρίζουν την προσπάθεια του σχολείου να θέσει όρια και κανόνες, συχνά σπεύδουν να δικαιολογήσουν κάθε πράξη των παιδιών τους, ακόμη και όταν αυτή είναι προφανώς προβληματική.
Η στάση αυτή δεν προστατεύει τα παιδιά· αντίθετα τα ζημιώνει. Όταν ένας μαθητής μαθαίνει ότι οποιαδήποτε συνέπεια μπορεί να ακυρωθεί με την παρέμβαση του γονέα, το μήνυμα που λαμβάνει είναι απλό: δεν υπάρχουν πραγματικά όρια.
Δυστυχώς, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου μια απλή παιδαγωγική παρατήρηση ή μια προβλεπόμενη σχολική κύρωση οδηγεί σε έντονες αντιδράσεις. Υπάρχουν περιστατικά όπου γονείς επιχειρούν να εκφοβίσουν ή να πιέσουν τους εκπαιδευτικούς, δημιουργώντας ένα κλίμα που μόνο παιδαγωγικό δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Με αυτόν τον τρόπο, ο εκπαιδευτικός αποδυναμώνεται μπροστά στα μάτια των μαθητών και το σχολείο χάνει την απαραίτητη θεσμική του ισχύ.
Μέσα στην τάξη, η κατάσταση γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Αντί να ασχολούμαστε με τη γνώση, τη διδασκαλία και την καλλιέργεια σκέψης, συχνά αναγκαζόμαστε να λειτουργούμε ως επιτηρητές συμπεριφορών. Πολλοί εκπαιδευτικοί αισθάνονται ότι δεν μπορούν καν να γυρίσουν την πλάτη τους για λίγα λεπτά, φοβούμενοι ότι θα προκύψει κάποιο περιστατικό που θα διαταράξει την τάξη ή θα τους εκθέσει.
Σε αρκετά σχολεία, ιδιαίτερα σε ορισμένα επαγγελματικά λύκεια, η καθημερινότητα γίνεται ακόμη πιο απαιτητική. Υπάρχουν μαθητές που δεν φέρνουν ούτε τα βασικά σχολικά τους υλικά, δημιουργούν συνεχώς προβλήματα στην τάξη ή προσπαθούν να ασκήσουν πίεση για τη βαθμολογία τους. Αυτές οι συμπεριφορές δεν πλήττουν μόνο τους εκπαιδευτικούς. Πλήττουν κυρίως τους μαθητές που θέλουν πραγματικά να μάθουν και να προχωρήσουν.
Το σχολείο δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς όρια. Δεν μπορεί να υπάρξει μάθηση όταν η βασική τάξη πραγμάτων αμφισβητείται καθημερινά. Η πλειονότητα των μαθητών χρειάζεται και αξίζει ένα περιβάλλον όπου η προσπάθεια, ο σεβασμός και η υπευθυνότητα έχουν πραγματικό νόημα.
Για τον λόγο αυτό θεωρώ ότι είναι αναγκαίο να επανεξεταστεί σοβαρά το πλαίσιο πειθαρχίας στα σχολεία. Χρειάζονται σαφείς κανόνες, ουσιαστικές συνέπειες όταν αυτοί παραβιάζονται και, κυρίως, θεσμική στήριξη προς τους εκπαιδευτικούς όταν καλούνται να εφαρμόσουν τους κανόνες αυτούς.
Παράλληλα όμως είναι αναγκαίο να τεθούν σαφή όρια και στη στάση των γονέων. Το σχολείο δεν μπορεί να λειτουργεί όταν κάθε παιδαγωγική απόφαση αμφισβητείται ή ακυρώνεται από εξωσχολικές παρεμβάσεις. Το Υπουργείο Παιδείας οφείλει να διαμορφώσει ένα σαφές πλαίσιο που να προστατεύει το σχολικό περιβάλλον από συνεχείς πιέσεις και παρεμβάσεις που υπονομεύουν την εκπαιδευτική διαδικασία.
Ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα είναι η ανεξέλεγκτη χρήση των κινητών τηλεφώνων. Τα κινητά έχουν μετατραπεί σε βασική πηγή διάσπασης της προσοχής αλλά και σε εργαλείο που συχνά δημιουργεί προβλήματα μέσα στο σχολικό περιβάλλον. Θα έπρεπε να εξεταστεί σοβαρά η πλήρης απαγόρευση της χρήσης τους στον σχολικό χώρο, με σαφείς διαδικασίες φύλαξης – για παράδειγμα την παράδοσή τους στη διεύθυνση του σχολείου κατά την είσοδο – ή με την εφαρμογή τεχνολογικών λύσεων που να περιορίζουν τη λειτουργία τους εντός του σχολικού χώρου.
Παράλληλα, οι μαθητές που επανειλημμένα παρουσιάζουν προβληματική συμπεριφορά θα πρέπει υποχρεωτικά να εντάσσονται σε ειδικά προγράμματα που θα στοχεύουν στην καλλιέργεια αξιών, υπευθυνότητας και σεβασμού προς το σχολικό περιβάλλον. Η εκπαίδευση δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στη μετάδοση γνώσεων· οφείλει να διαμορφώνει και χαρακτήρες.
Επιπλέον, πρέπει να επανεξεταστεί η λογική σύμφωνα με την οποία όλοι σχεδόν οι μαθητές οδηγούνται τελικά στην απόκτηση απολυτηρίου, ανεξάρτητα από τη συνολική τους στάση στο σχολείο. Η συστηματική αντικοινωνική συμπεριφορά, οι επαναλαμβανόμενες αποβολές και η πλήρης απαξίωση της σχολικής διαδικασίας δεν μπορούν να αγνοούνται.
Είναι επίσης αναγκαίο να επανεξεταστεί ο τρόπος προαγωγής των μαθητών. Ο μέσος όρος που απαιτείται για την προαγωγή θα μπορούσε να αυξηθεί, ενώ θα πρέπει να επανεξεταστεί και η πρακτική κατά την οποία ο μαθητής μπορεί να περάσει την τάξη ακόμη και όταν σε βασικά μαθήματα παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις, απλώς επειδή ο συνολικός μέσος όρος του το επιτρέπει.
Παράλληλα, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι όλα τα μαθήματα αξιολογούνται με πραγματικά κριτήρια και όχι τυπικά. Σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρείται η τάση να δίνονται σχεδόν καθολικά πολύ υψηλοί βαθμοί σε ορισμένα μαθήματα, χωρίς να αντανακλούν ουσιαστικά την προσπάθεια ή την επίδοση των μαθητών. Όταν η βαθμολογία χάνει την αξιοπιστία της, χάνει και το παιδαγωγικό της νόημα.
Η εκπαίδευση δεν μπορεί να λειτουργεί μόνο με δικαιώματα χωρίς υποχρεώσεις. Ο σεβασμός προς το σχολείο, προς τον εκπαιδευτικό και προς τη διαδικασία της μάθησης πρέπει να αποτελεί κοινή ευθύνη μαθητών, γονέων και Πολιτείας.
Οι εκπαιδευτικοί δεν ζητούν κάτι υπερβολικό. Ζητούν το αυτονόητο: να μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους χωρίς να υπονομεύονται διαρκώς. Αν το σχολείο χάσει πλήρως την παιδαγωγική του ισχύ, τότε δεν θα πληγούν μόνο οι εκπαιδευτικοί. Θα πληγεί κυρίως η ίδια η ελληνική εκπαίδευση.
Με εκτίμηση,
Ένας εκπαιδευτικός
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Market Pass 2026: Πώς θα πάρετε το επίδομα για σούπερ μάρκετ
