Καθώς ο νέος κύκλος των πανελλαδικών εξετάσεων πλησιάζει και χιλιάδες μαθητές της Γ΄ Λυκείου μπαίνουν στην τελική ευθεία της προετοιμασίας, ένα βασικό ερώτημα επανέρχεται κάθε χρόνο: τι σημαίνει πραγματικά ένας καλός βαθμός; Και κυρίως, είναι πάντα το 19 καλύτερο από το 15;
Η απάντηση δεν είναι τόσο αυτονόητη όσο φαίνεται.
Οι πανελλαδικές δεν είναι εξετάσεις «γνώσης» αλλά κατάταξης
Οι πανελλαδικές δεν λειτουργούν ως εξετάσεις πιστοποίησης επάρκειας, αλλά ως σύστημα συγκριτικής αξιολόγησης. Δεν μετράται απλώς το πόσο καλά έγραψε ένας υποψήφιος, αλλά το πώς έγραψε σε σχέση με τους υπόλοιπους διεκδικητές των ίδιων θέσεων.
Οι διαθέσιμες θέσεις στα δημόσια πανεπιστήμια είναι συγκεκριμένες και η εισαγωγή εξαρτάται από τη σειρά κατάταξης. Αυτό σημαίνει ότι ο βαθμός αποκτά αξία μόνο μέσα στο συνολικό πλαίσιο της βαθμολογικής κατανομής κάθε χρονιάς.
Όταν τα δύσκολα θέματα «ανεβάζουν» το 15
Η εμπειρία προηγούμενων ετών δείχνει ξεκάθαρα το παράδοξο. Σε χρονιές όπου τα θέματα χαρακτηρίστηκαν ιδιαίτερα απαιτητικά, τα ποσοστά υψηλών επιδόσεων ήταν χαμηλά. Έτσι, ένας βαθμός της τάξης του 15 ή του 16 μπορούσε να τοποθετήσει έναν υποψήφιο ψηλά στην κατάταξη.
Αντίθετα, σε χρονιές με ευκολότερα θέματα, ο αριθμός των αριστούχων αυξήθηκε σημαντικά. Τότε ακόμη και ένα 19 μπορεί να μην επαρκεί για σχολές υψηλής ζήτησης, αφού οι βάσεις συμπιέζονται προς τα πάνω λόγω του αυξημένου ανταγωνισμού.
Με απλά λόγια: η «αξία» ενός βαθμού δεν είναι απόλυτη – είναι σχετική.
Ο ρόλος της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής
Στο σημερινό τοπίο, καθοριστικός παραμένει και ο ρόλος της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ). Η εφαρμογή της τα τελευταία χρόνια έχει οδηγήσει σε χιλιάδες κενές θέσεις, ιδιαίτερα σε περιφερειακά τμήματα, μεταβάλλοντας σημαντικά τη στρατηγική επιλογών των υποψηφίων.
Η ΕΒΕ λειτουργεί ως φίλτρο πριν ακόμη ξεκινήσει η διαδικασία σύγκρισης των μορίων. Έτσι, σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν αρκεί μια σχετικά καλή επίδοση αν δεν ξεπερνά το καθορισμένο όριο.
Το νέο πανεπιστημιακό τοπίο
Παράλληλα, το 2026 βρίσκει την τριτοβάθμια εκπαίδευση σε μεταβατικό στάδιο, με τη συζήτηση γύρω από τη λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων να έχει πλέον μεταφερθεί από το επίπεδο της θεσμικής αντιπαράθεσης στην πρακτική εφαρμογή. Το ενδεχόμενο εναλλακτικών επιλογών σπουδών επηρεάζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο οικογένειες και υποψήφιοι προσεγγίζουν τις πανελλαδικές.
Αν αλλάξει η κατανομή των φοιτητών, είναι πιθανό να διαφοροποιηθεί και η εικόνα των βάσεων σε ορισμένες σχολές, ιδιαίτερα της περιφέρειας.
Τι πρέπει να κρατήσουν οι υποψήφιοι
Το βασικό συμπέρασμα παραμένει σταθερό: στις πανελλαδικές η σχετική επίδοση είναι πιο σημαντική από τον απόλυτο αριθμό του βαθμού.
Ένα 15 σε μια απαιτητική χρονιά μπορεί να αποδειχθεί «ισχυρότερο» από ένα 19 σε μια χρονιά γενικευμένης υψηλής βαθμολογίας.
Η ψύχραιμη αποτίμηση των δεδομένων, η σωστή συμπλήρωση του μηχανογραφικού και η στρατηγική επιλογή σχολών είναι εξίσου κρίσιμες με την ίδια την εξέταση.
Γιατί τελικά, στις Πανελλαδικές, το ζητούμενο δεν είναι ποιος έγραψε καλά, είναι ποιος κατέκτησε καλύτερη θέση στον διαγωνισμό.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Καταγγελία για αδιανόητες απειλές σε βάρος αναπληρωτή εκπαιδευτικού από άλλον εκπαιδευτικό
Ηλεκτρική κουβέρτα: Το μεγάλο λάθος που κάνουμε όλοι στο κρεβάτι
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Alfavita Newsroom