Η καθημερινή χρήση πιστωτικών και χρεωστικών καρτών για αγορές μέσω τερματικών POS φαίνεται ως μια απλή τεχνική διαδικασία, ωστόσο κρύβει σημαντική γεωπολιτική διάσταση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να θέσει τέρμα στην πολυετή κυριαρχία των ξένων δικτύων, σχεδιάζοντας τη δημιουργία αμιγώς ευρωπαϊκών ψηφιακών λύσεων.
Σήμερα, οι αμερικανικοί κολοσσοί Visa και Mastercard ελέγχουν συνδυαστικά το 61% των πληρωμών με κάρτα στην Ευρωζώνη, ενώ διαχειρίζονται σχεδόν το 100% των διασυνοριακών συναλλαγών.
Προμήθειες και επιφυλάξεις ασφαλείας
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν την υφιστάμενη κατάσταση ως σοβαρό κίνδυνο ασφαλείας, εστιάζοντας σε τρεις κρίσιμους παράγοντες:
- Ο φόβος του «διακόπτη»: Η πιθανότητα ξαφνικής διακοπής των υπηρεσιών ή η χρήση τους ως μέσου πολιτικής πίεσης. Παράδειγμα αποτελεί η Ρωσία, όπου μετά τις κυρώσεις και την αποχώρηση των αμερικανικών εταιρειών, οι πολίτες έχασαν την πρόσβαση στα κεφάλαιά τους.
- Διαρροή προσωπικών δεδομένων: Οι πληροφορίες των ευρωπαϊκών συναλλαγών συχνά μεταφέρονται και αποθηκεύονται σε διακομιστές εκτός ΕΕ (στις ΗΠΑ).
- Οικονομική επιβάρυνση εμπόρων: Οι συνεχείς διαμαρτυρίες των επιχειρήσεων για τις αυξημένες προμήθειες των ξένων δικτύων.
Όπως υπογράμμισε η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, η Ευρώπη οφείλει να ανακτήσει την ανεξαρτησία της στις υποδομές επεξεργασίας πληρωμών.
Το αντίμετρο στο πρόσωπο του «ψηφιακού ευρώ»
Η κεντρική στρατηγική απάντηση της ΕΕ είναι το ψηφιακό ευρώ, μια ηλεκτρονική μορφή νομίσματος που θα εκδίδεται και θα εγγυάται απευθείας από την ΕΚΤ, λειτουργώντας συμπληρωματικά με τα μετρητά και τους τραπεζικούς λογαριασμούς.
- Χαρακτηριστικά: Θα προσφέρει ασφαλείς συναλλαγές τόσο online όσο και offline.
- Χρονοδιάγραμμα: Το 2027 προγραμματίζεται η έναρξη πιλοτικού προγράμματος με τη συμμετοχή 36 παρόχων πληρωμών, ενώ η επίσημη κυκλοφορία για καθημερινές αγορές τοποθετείται το 2029.
Παράλληλα με το σχεδιασμό για το ψηφιακό ευρώ, η Ευρώπη προωθεί την άμεση ενοποίηση των υφιστάμενων εθνικών εφαρμογών.
Υπηρεσίες όπως το Wero (Γαλλία, Γερμανία), το Bizum (Ισπανία), το Bancomat (Ιταλία) και το Vipps MobilePay (Σκανδιναβία) συνδέονται σε ένα κοινό δίκτυο που θα καλύπτει 380 εκατομμύρια πολίτες σε 15 χώρες.
Ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι η καθιέρωση του Payment Roaming (Περιαγωγή Πληρωμών). Με τον τρόπο αυτό, ένας καταναλωτής θα μπορεί να πραγματοποιεί άμεσες διασυνοριακές πληρωμές από το ψηφιακό του πορτοφόλι σε οποιοδήποτε ευρωπαϊκό κράτος χωρίς να αλλάζει εφαρμογή, προσφέροντας μια ανεξάρτητη εναλλακτική απέναντι στις παραδοσιακές κάρτες.
