Alfavita Newsroom Υπάρχουν στιγμές που το σχολείο, αυτός ο χώρος που θα έπρεπε να είναι συνώνυμος της ασφάλειας, της γνώσης και της ελευθερίας, δοκιμάζεται βαθιά. Όχι από εξετάσεις, ούτε από ελλείψεις, αλλά από κάτι πιο ύπουλο: από τη διείσδυση του φόβου και του μίσους. Από τον νεοφασισμό που, άλλοτε ψιθυριστά και άλλοτε θορυβωδώς, προσπαθεί να βρει χώρο μέσα στις σχολικές αίθουσες.
Η εικόνα δεν είναι πια σπάνια. Μια σβάστικα χαραγμένη σε ένα θρανίο. Ένα «αστείο» με ρατσιστικό υπονοούμενο. Ένα σύνθημα που ξεφεύγει σε μια σχολική γιορτή. Μια ομάδα μαθητών που επιβάλλεται στους υπόλοιπους με τη δύναμη του φόβου. Μικρά σημάδια που κάποιοι επιλέγουν να αγνοήσουν, ελπίζοντας πως «θα περάσει». Μόνο που δεν πρόκειται για μια εφηβική φάση που ξεθωριάζει. Είναι κάτι που, αν δεν αντιμετωπιστεί, ριζώνει.
Σύμφωνα με την εμπεριστατωμένη αρθρογραφία του Κωστή Παπαϊωάννου ο νεοφασιστικός λόγος δεν εμφανίζεται στο κενό. Πατά πάνω σε πραγματικές αγωνίες, σε κοινωνικές εντάσεις, σε ανασφάλειες που βιώνουν τα παιδιά. Μόνο που τις μετατρέπει σε μίσος. Ανακατεύει ψέματα με μισές αλήθειες, αλλοιώνει την ιστορία, ντύνει τη βία με τον μανδύα της «άποψης». Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αυτός ο λόγος πολλαπλασιάζεται, γίνεται «εύπεπτος», αποκτά μορφή ατάκας, γίνεται «μαγκιά», «αντισυστημισμός», δήθεν επανάσταση.
Και κάπου εκεί, το παιδί που αναζητά ταυτότητα και αποδοχή, μπορεί εύκολα να παρασυρθεί. Γιατί ο φασισμός δεν στρατολογεί μόνο με επιχειρήματα – στρατολογεί με συναίσθημα. Με την ανάγκη του «ανήκειν», με τη δύναμη της ομάδας, με την ψευδαίσθηση ισχύος.
Ο Κωστής Παπαϊωάννου κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: Ας μην έχουμε αυταπάτες! δεν υπάρχει «ουδέτερη ζώνη» όταν τέτοιες ιδέες μπαίνουν στο σχολείο. Όποιος δεν είναι «μαζί», γίνεται στόχος. Και τότε το σχολείο παύει να είναι χώρος μάθησης και γίνεται χώρος φόβου.
Το πιο επικίνδυνο, όμως, δεν είναι πάντα η κραυγή. Είναι η σιωπή. Η αμηχανία του εκπαιδευτικού που δεν ξέρει πώς να αντιδράσει. Ο φόβος μήπως «μπλέξει». Η σκέψη ότι «δεν αξίζει να δώσουμε σημασία». Αυτή η σιωπή είναι που αφήνει χώρο στο μίσος να μεγαλώσει.
Η αλήθεια είναι σκληρή αλλά αναγκαία: ο φασιστικός λόγος δεν είναι μια «άποψη» ανάμεσα σε άλλες. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μέρος ενός διαλόγου. Είναι λόγος που αρνείται τον ίδιο τον διάλογο. Που στοχοποιεί, αποκλείει, απειλεί. Που ακυρώνει την ανθρώπινη αξία.
Εκεί, η στάση πρέπει να είναι ξεκάθαρη. Ο εκπαιδευτικός έχει παιδαγωγικό καθήκον να βάλει όρια. Να διακόψει, με ψυχραιμία αλλά και αποφασιστικότητα, κάθε έκφραση μισαλλοδοξίας. Να δηλώσει χωρίς περιστροφές ότι τέτοιες ιδέες δεν έχουν θέση στο σχολείο. Όχι γιατί «δεν επιτρέπονται», αλλά γιατί καταστρέφουν τον ίδιο τον πυρήνα της εκπαίδευσης.
Αυτό δεν σημαίνει τιμωρία χωρίς σκέψη. Σημαίνει παιδαγωγική αντιμετώπιση, αλλά και σαφή συνέπεια. Σημαίνει προστασία των παιδιών που γίνονται στόχοι. Σημαίνει μήνυμα προς όλους ότι το σχολείο δεν είναι χώρος όπου ο ισχυρός επιβάλλεται στον αδύναμο.
Όμως, αυτή η ευθύνη δεν μπορεί να βαραίνει μόνο έναν άνθρωπο μέσα στην τάξη. Όταν τα φαινόμενα επαναλαμβάνονται, είναι υπόθεση ολόκληρης της σχολικής κοινότητας. Η διεύθυνση, ο σύλλογος διδασκόντων, οι γονείς – όλοι οφείλουν να δουν το πρόβλημα κατάματα.
Η εθελοτυφλία δεν προστατεύει την «ηρεμία» του σχολείου. Την υπονομεύει.
Χρειάζεται συστηματική δουλειά. Εκπαιδευτικές δράσεις που να μιλούν για τα ανθρώπινα δικαιώματα, για την ιστορία του φασισμού, για τα εγκλήματα που άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ανθρωπότητα. Όχι ως τυπική ύλη, αλλά ως ζωντανή γνώση που συνδέεται με το σήμερα. Χρειάζεται να δείξουμε στα παιδιά όχι μόνο τι ήταν ο φασισμός, αλλά και πώς επιστρέφει με νέες μορφές.
Κυρίως, χρειάζεται να δείξουμε παραδείγματα. Ανθρώπους που στάθηκαν απέναντι στο μίσος. Που δεν σιώπησαν. Που υπερασπίστηκαν την αξιοπρέπεια, ακόμη και με κόστος.
Οι γονείς, από την πλευρά τους, δεν μπορούν να μένουν αμέτοχοι. Αν αντιληφθούν τέτοια φαινόμενα, οφείλουν να τα αναδείξουν. Να ζητήσουν απαντήσεις. Να σταθούν δίπλα στο σχολείο, όχι απέναντί του. Γιατί το σχολείο δεν είναι «κάποιοι άλλοι». Είναι τα παιδιά τους.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Αποκάλυψη alfavita.gr: Τροχαίο σοκ με ΚΤΕΛ γεμάτο φοιτητές - «Αποκοιμήθηκε ο οδηγός»
Αλλαγές κορυφής στην εκπαίδευση της Αττικής: Χηρεύουν 3 θέσεις "κλειδιά"
