Λεωνίδας Βουρλιώτης Σε μια εποχή όπου η τεχνολογία έχει εισβάλει σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας των παιδιών, το σχολείο επιχειρεί να βρει τη δική του ισορροπία: ούτε άκριτη αποδοχή, ούτε απόλυτη άρνηση. Η Σοφία Ζαχαράκη έθεσε με σαφήνεια το πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, ανακοινώνοντας στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών την έναρξη του προγράμματος «ConnectEdParents+» από τον Σεπτέμβριο, με στόχο την επιμόρφωση περίπου 50.000 γονέων.
Την ίδια στιγμή, η αυστηροποίηση της εφαρμογής της απαγόρευσης των κινητών τηλεφώνων στις σχολικές αίθουσες αποτελεί ήδη μια πραγματικότητα. «Ποινές έχουμε, πέφτουν και κάποιες “καμπάνες”», σημείωσε χαρακτηριστικά η υπουργός, περιγράφοντας μια εικόνα αυξανόμενης συμμόρφωσης, αλλά και επίμονων δυσκολιών.
Το σχολείο δεν μπορεί μόνο του
Η πιο ενδιαφέρουσα διάσταση των εξαγγελιών δεν είναι ίσως οι ίδιες οι ποινές, αλλά η σαφής μετατόπιση της ευθύνης –ή καλύτερα της συν-ευθύνης– προς την οικογένεια. Η υπουργός μίλησε για ένα «τρίγωνο» συνεργασίας: Πολιτεία, εκπαιδευτικοί, γονείς.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία του ζητήματος. Γιατί όποιος έχει βρεθεί μέσα σε μια σχολική αίθουσα γνωρίζει ότι η απαγόρευση ενός κινητού δεν είναι απλώς μια διοικητική πράξη. Είναι μια καθημερινή διαπραγμάτευση με συνήθειες, εξαρτήσεις και έναν ολόκληρο ψηφιακό κόσμο που δεν σταματά στην πόρτα του σχολείου.
Το «ConnectEdParents+» έρχεται ακριβώς να καλύψει αυτό το κενό. Με δια ζώσης και εξ αποστάσεως συνεδρίες, φιλοδοξεί να ενημερώσει τους γονείς όχι μόνο για τους κινδύνους του διαδικτύου, αλλά και για τις βαθύτερες ψυχοκοινωνικές διαστάσεις της προεφηβείας και της εφηβείας. Από τις διαδικτυακές απάτες μέχρι τη διαχείριση της ψηφιακής ταυτότητας, η παρέμβαση αυτή επιχειρεί να μετατρέψει τον γονέα από παθητικό παρατηρητή σε ενεργό συνοδοιπόρο.
Ανάμεσα στην απαγόρευση και την εκπαίδευση
Το ελληνικό σχολείο βρίσκεται σήμερα σε μια ιδιότυπη αντίφαση. Από τη μία πλευρά, απαγορεύει τη χρήση κινητών κατά τη διάρκεια του μαθήματος. Από την άλλη, επενδύει δυναμικά στον ψηφιακό εξοπλισμό: 37.000 διαδραστικοί πίνακες ήδη σε λειτουργία και άλλοι 10.000 να προστίθενται μέσα στη χρονιά, σε συνδυασμό με προγράμματα ρομποτικής και εισαγωγής στην τεχνητή νοημοσύνη.
Αυτό δεν είναι απαραίτητα αντιφατικό. Είναι, μάλλον, η αποτύπωση μιας πιο σύνθετης προσέγγισης: το πρόβλημα δεν είναι η τεχνολογία, αλλά η χρήση της.
Η πρόκληση, επομένως, δεν είναι να «διώξουμε» το κινητό από το σχολείο, αλλά να διδάξουμε πότε, πώς και γιατί χρησιμοποιείται. Και αυτό δεν μπορεί να γίνει μόνο με εγκυκλίους και πειθαρχικά μέτρα.
Οι αόρατοι κίνδυνοι του ψηφιακού κόσμου
Η αναφορά της υπουργού σε φαινόμενα όπως η υποκλοπή προσωπικών δεδομένων, η ψηφιακή εξαπάτηση ή οι ψεύτικες ταυτότητες στο διαδίκτυο δεν είναι υπερβολική. Αντιθέτως, αντανακλά μια πραγματικότητα που συχνά υποτιμάται.
Για ένα παιδί, το να συνομιλεί με έναν «συμμαθητή» που τελικά δεν είναι αυτός που δηλώνει, δεν είναι απλώς ένα λάθος. Είναι μια εμπειρία που μπορεί να αφήσει βαθύ αποτύπωμα. Και για έναν γονέα, η αδυναμία κατανόησης αυτών των κινδύνων μπορεί να μετατραπεί σε αδυναμία προστασίας.
Γι’ αυτό και η επιμόρφωση των γονέων αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Όχι ως υποκατάστατο του σχολείου, αλλά ως απαραίτητος κρίκος μιας αλυσίδας που μέχρι σήμερα έμοιαζε αποσπασματική.
Πέρα από τις «καμπάνες»
Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι αν χρειάζονται ποινές. Χρειάζονται. Το ερώτημα είναι αν αρκούν.
Η εμπειρία δείχνει πως όχι. Γιατί το κινητό δεν είναι απλώς μια συσκευή. Είναι εργαλείο επικοινωνίας, μέσο κοινωνικοποίησης, πηγή πληροφόρησης – αλλά και πεδίο κινδύνων. Η απομάκρυνσή του από τη σχολική τάξη για λίγες ώρες δεν αλλάζει τη συνολική σχέση του παιδιού με τον ψηφιακό κόσμο.
Αντίθετα, αυτό που μπορεί να κάνει τη διαφορά είναι η καλλιέργεια μιας νέας κουλτούρας: συνειδητής χρήσης, κριτικής σκέψης και ψηφιακής υπευθυνότητας.
Ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση;
Το «ConnectEdParents+» μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, εφόσον δεν περιοριστεί σε μια τυπική επιμορφωτική δράση, αλλά εξελιχθεί σε μια ουσιαστική γέφυρα ανάμεσα στο σχολείο και την οικογένεια.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, το σχολείο δεν είναι μόνο οι αίθουσες, οι πίνακες και τα προγράμματα. Είναι οι σχέσεις. Και αν αυτές οι σχέσεις δεν στηριχθούν σε κοινή κατανόηση και συνεργασία, καμία «καμπάνα» δεν θα είναι αρκετή.
Αν όμως καταφέρουμε να μετατρέψουμε την απαγόρευση σε αφετηρία διαλόγου, τότε ίσως το ελληνικό σχολείο κάνει ένα μικρό αλλά ουσιαστικό βήμα προς το μέλλον. Ένα μέλλον όπου η τεχνολογία δεν θα είναι εχθρός, αλλά εργαλείο – στα χέρια παιδιών που γνωρίζουν πώς να τη χρησιμοποιούν.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Μήνυση Διευθυντή σε 4 εκπαιδευτικούς: Το σχολείο μπροστά σε ένα επικίνδυνο μονοπάτι!
Επίδομα 300 ευρώ: Διευρύνονται οι δικαιούχοι – Πότε πληρώνεται και ποιοι το λαμβάνουν
