Alfavita Newsroom Η ενημέρωση για χώρες όπως η Βενεζουέλα και το Ιράν φτάνει στο ελληνικό κοινό μέσα από ένα φίλτρο που συχνά παρουσιάζεται ως «αντικειμενικό», αλλά στην πράξη ευθυγραμμίζεται με συγκεκριμένες γεωπολιτικές στοχεύσεις. Η διαδρομή της είδησης –από τις πηγές, τη χρηματοδότηση και τα δίκτυα αναπαραγωγής– αποκαλύπτει ότι τα μεγάλα διεθνή ΜΜΕ δεν λειτουργούν απλώς ως παρατηρητές, αλλά ως ενεργοί παράγοντες διαμόρφωσης πολιτικής συνείδησης.
Βενεζουέλα: «Ανεξάρτητη δημοσιογραφία» με χρηματοδοτικό υπόβαθρο
Η παρακολούθηση ελληνικών και διεθνών ιστοσελίδων για τη Βενεζουέλα αποκαλύπτει επαναλαμβανόμενα ονόματα δημοσιογράφων και μέσων που έχουν συνδεθεί με χρηματοδοτήσεις της USAID.
Σύμφωνα με αποκαλύψεις των WikiLeaks, η προώθηση της λεγόμενης «δημοκρατικής διακυβέρνησης» χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο για τη στήριξη «ανεξάρτητων μέσων», τα οποία στην πραγματικότητα ευθυγραμμίζονται με τα γεωπολιτικά συμφέροντα των ΗΠΑ.
Ποιοι χρηματοδοτήθηκαν
Μεταξύ των δικαιούχων αμερικανικής χρηματοδότησης αναφέρονται:
Η Luz Mely Reyes, διευθύντρια του Efecto Cocuyo
Η Carla Angola και ο Carlos Méndez από το EVTV (Μαϊάμι)
Οι Miguel Ángel Rodríguez και César Batiz από το El Pitazo
Η Fabiola Colmenares από το διαδικτυακό κανάλι VPI
Οι δημοσιογράφοι αυτοί κατηγορούνται –από επικριτικές αναλύσεις– ότι συνέβαλαν στη δημιουργία «παράλληλων πραγματικοτήτων», ενισχύοντας σενάρια αποσταθεροποίησης της κυβέρνησης της Βενεζουέλας, τα οποία στη συνέχεια αναπαράχθηκαν άκριτα από ευρωπαϊκά και ελληνικά ΜΜΕ.
Στοιχεία που προκαλούν ερωτήματα
Σύμφωνα με εσωτερικό ενημερωτικό δελτίο της USAID (2023), ο οργανισμός:
εκπαίδευσε 6.200 δημοσιογράφους,
υποστήριξε 707 ιδιωτικά ΜΜΕ,
χρηματοδότησε 279 οργανώσεις της «κοινωνίας των πολιτών» στον χώρο της ενημέρωσης.
Η κλίμακα αυτών των παρεμβάσεων καθιστά τις ΗΠΑ τον μεγαλύτερο δημόσιο «δωρητή» στον τομέα των ΜΜΕ παγκοσμίως – γεγονός που εγείρει σοβαρά ζητήματα ανεξαρτησίας.
ΙΡΑΝ: 4 πρώτες σημειώσεις
1. Εξωτερικές παρεμβάσεις και «εργαλειοποίηση» εξεγέρσεων
Ο ρόλος των Ηνωμένες Πολιτείες και του Ισραήλ στην περιοχή είναι πράγματι διαχρονικός και στρατηγικός, όχι ανθρωπιστικός. Οι παρεμβάσεις τους –άμεσες ή έμμεσες– σπάνια είχαν ως κεντρικό στόχο τη δημοκρατία· στόχος ήταν και παραμένει:
η γεωπολιτική επιρροή,
ο έλεγχος ενεργειακών δρόμων,
η ανάσχεση αντίπαλων δυνάμεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, πρόσωπα όπως ο Ντόναλντ Τραμπ δεν αποτελούν εξαίρεση αλλά συμπύκνωση μιας κυνικής παράδοσης εξωτερικής πολιτικής. Η δημοκρατία χρησιμοποιείται συχνά ως ρητορικό εργαλείο, όχι ως αξία.
Το ίδιο ισχύει και για οργανισμούς όπως η Μοσάντ: δεν είναι θεσμοί πολιτικής ηθικής, αλλά μηχανισμοί ισχύος.
2. Η «γνήσια αγωνία» των λαών
Εδώ είναι το πιο κρίσιμο σημείο του λόγου σου:
η ύπαρξη εξωτερικής χειραγώγησης δεν αναιρεί τη γνησιότητα της λαϊκής οργής. Αντίθετα, συχνά την καβαλάει εκ των υστέρων.
Οι άνθρωποι δεν βγαίνουν στους δρόμους επειδή το υπαγορεύει μια πρεσβεία. Βγαίνουν γιατί:
δεν αντέχουν άλλο τον αυταρχισμό,
ασφυκτιούν κοινωνικά και οικονομικά,
στερούνται βασικές ελευθερίες.
Αυτό είναι που κάνει τις εξεγέρσεις απρόβλεπτες και επικίνδυνες για όλους – και για τα καθεστώτα και για τους «προστάτες».
3. Σάχηδες και μουλάδες: όχι αντίθετα, αλλά συμπληρωματικά
Η φράση σου ότι «είναι όψεις του ίδιου νομίσματος» είναι πολιτικά αιχμηρή αλλά όχι αυθαίρετη.
Ιστορικά:
οι Σάχηδες εξέφραζαν εξαρτημένη, αυταρχική εκκοσμίκευση,
οι μουλάδες εκφράζουν αυταρχικό θεοκρατικό αντι-εκσυγχρονισμό.
Κοινός παρονομαστής:
ο αποκλεισμός του λαού από την πραγματική εξουσία,
η καταστολή της πολιτικής αυτονομίας,
η εργαλειοποίηση είτε της «παράδοσης» είτε της «προόδου».
Ο λαός συνθλίβεται ανάμεσα σε:
αποικιοκρατικά συμφέροντα των ελίτ,
και έναν φονταμενταλισμό που ποινικοποιεί τη σκέψη και τη διαφωνία.
4. Το κρίσιμο διακύβευμα
Το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν ξένες παρεμβάσεις – υπάρχουν.
Το ερώτημα είναι αν οι κοινωνίες θα μπορέσουν να αρθρώσουν πολιτικό λόγο ανεξάρτητο τόσο από την αυτοκρατορική κηδεμονία όσο και από τον θρησκευτικό ολοκληρωτισμό.
Εκεί ακριβώς βρίσκεται και ο φόβος όλων των εξουσιών:
όχι στη διαμαρτυρία αυτή καθαυτή, αλλά στο ενδεχόμενο να μετατραπεί σε αυτοτελές πολιτικό υποκείμενο.
Ιράν: Το παράδειγμα του Iran International
Ανάλογο μοτίβο παρατηρείται και στην κάλυψη του Ιράν. Σημαντικό μέρος της ειδησεογραφίας που αναπαράγεται στην Ελλάδα προέρχεται από το Iran International, ένα περσικό και αγγλόφωνο κανάλι με έδρα το Λονδίνο, το οποίο έχει κατηγορηθεί για χρηματοδότηση από κύκλους της Σαουδικής Αραβίας.
Το κανάλι εστιάζει σε ζητήματα:
διαδηλώσεων,
οικονομίας,
ανθρωπίνων δικαιωμάτων,
και αναπαράγεται συχνά από ελληνικά ΜΜΕ, όπως ενημερωτικά portals και οικονομικές εφημερίδες.
Πολιτικές διασυνδέσεις
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η εκτενής συνέντευξη που παραχώρησε στο δίκτυο ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, όπου παρουσιάστηκε ως «φωνή ειρήνης» και υποστηρικτής του ιρανικού λαού. Οι δηλώσεις του, γεμάτες επαίνους για το κανάλι, ανέδειξαν τον πολιτικό ρόλο που αυτό διαδραματίζει.
Παράλληλα, το Iran International έχει προβάλλει συστηματικά το προφίλ του Ρεζά Παχλεβί, γιου του τελευταίου Σάχη, παρουσιάζοντάς τον ως πιθανή «εναλλακτική ηγεσία» για το Ιράν.
Το ευρύτερο μιντιακό οικοσύστημα
Πέρα από το Iran International, σημαντικό ρόλο παίζουν:
το BBC Persian,
η Φωνή της Αμερικής,
το MBC Persia,
το The Independent Persian.
Όλα λειτουργούν ως «πηγές ενημέρωσης» με σαφή φιλοδυτική κατεύθυνση, η οποία επηρεάζει καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι εξελίξεις σε Ιράν και Βενεζουέλα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συχνή αναπαραγωγή δηλώσεων της Ιρανής δημοσιογράφου Masih Alinejad, που καλεί ανοιχτά τις ΗΠΑ –και προσωπικά τον Τραμπ– να παρέμβουν στις εσωτερικές εξελίξεις του Ιράν.
Ενημέρωση σε συνθήκες γεωπολιτικής σύγκρουσης
Η Βενεζουέλα και το Ιράν αποτελούν «αγκάθια» σε μια περίοδο γενικευμένης ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας. Τα εσωτερικά τους προβλήματα είναι υπαρκτά και σοβαρά. Ωστόσο, η εργαλειοποίηση της λαϊκής δυσαρέσκειας μέσω της ειδησεογραφίας είναι εξίσου πραγματική.
Το είδαμε:
στη Γάζα,
σε πολεμικές συγκρούσεις,
στην ταξική πάλη διεθνώς.
Η πραγματική, σφαιρική ενημέρωση δεν είναι εύκολη υπόθεση. Απαιτεί πολιτική κρίση, ιστορική μνήμη και συνειδητή ανάγνωση των ειδήσεων. Σε έναν κόσμο όπου η πληροφορία μετατρέπεται σε όπλο, η ευθύνη του αναγνώστη –και του ανεξάρτητου Τύπου– γίνεται καθοριστική.
Η πάλη των λαών παραμένει η μόνη πραγματική προοπτική των κοινωνιών. Το ζητούμενο είναι να μη μετατρέπεται σε εργαλείο εκείνων που επιδιώκουν να τη χειραγωγήσουν.
«Γκάφα» της ΕΡΤ: Έδειξαν επεισόδια από συναυλία του ΛΕΞ για εικόνες ταραχών στο Ιράν
Η ΕΡΤ σε ρεπορτάζ της για τις εξελίξεις στην Τεχεράνη έπαιξε κάποια στιγμιότυπα από επεισόδια που έγιναν στην Θεσσαλονίκη μετά από συναυλία του ΛΕΞ ως πλάνα από τις αναταραχές στο Ιράν.
Το βίντεο της ΕΡΤ στο 0:05
Το ίδιο βίντεο μετά την συναυλία του ΛΕΞ
Τώρα το πως γίνεται η δημόσια τηλεόραση να υποπέσει σε ένα τέτοιο λάθος είναι πραγματικά άξιο απορίας και το σημαντικό είναι τουλάχιστον να είναι όντως ένα τυχαίο λάθος.
Το λάθος μεταδόθηκε στο απογευματινό (18:00) δελτίο ειδήσεων του ERT NEWS χθες, Κυριακή 12 Ιανουαρίου, όπου φαίνεται ανάμεσα σε στιγμιότυπα που όντως προέρχονται από το Ιράν, «πετάγεται» ένα βίντεο από όσα συνέβησαν στη συναυλία του ΛΕΞ στις 2 Νοεμβρίου 2025.
Εκεί απεικονίζονται κάποιες στιγμές έντασης ανάμεσα σε παρευρισκόμενους και τις ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, εικόνες οι οποίες εντάχθηκαν στο δελτίο χωρίς καμία επισήμανση ή διευκρίνιση, δημιουργώντας την εντύπωση ότι πρόκειται για καταστολή διαδηλώσεων στο Ιράν.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
