Τι είναι η ξυλιτόλη
Η ξυλιτόλη υπάρχει σε πολύ μικρές ποσότητες σε ορισμένα τρόφιμα, όμως χρησιμοποιείται ευρέως ως γλυκαντικό σε προϊόντα που προορίζονται να έχουν λιγότερη ζάχαρη ή θερμίδες.
Οι ποσότητες που περιέχονται στα επεξεργασμένα προϊόντα μπορεί να είναι πολλαπλάσιες από εκείνες που βρίσκονται φυσικά στα τρόφιμα. Αυτό έχει οδηγήσει τους επιστήμονες να εξετάζουν με μεγαλύτερη προσοχή τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιδράσεις της συστηματικής κατανάλωσής της.
Παρά τη διαδεδομένη χρήση της, οι επιπτώσεις της ξυλιτόλης στην καρδιαγγειακή υγεία δεν έχουν διερευνηθεί στον ίδιο βαθμό με άλλες ουσίες που καταναλώνονται καθημερινά.
Η έρευνα σε περισσότερους από 17.000 ανθρώπους
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από 17.710 ανθρώπους. Στη συνέχεια συνέκριναν την ομάδα με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις ξυλιτόλης στο αίμα με εκείνη που παρουσίαζε τα χαμηλότερα επίπεδα.
Η ανάλυση έδειξε ότι οι συμμετέχοντες που βρίσκονταν στο υψηλότερο 25% ως προς τα επίπεδα ξυλιτόλης είχαν 57% μεγαλύτερη πιθανότητα να πεθάνουν ή να υποστούν έμφραγμα ή εγκεφαλικό μέσα στα επόμενα έξι χρόνια, σε σύγκριση με όσους είχαν τις χαμηλότερες συγκεντρώσεις.
Ακόμη και σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα, περίπου 30 ετών, η ίδια ομάδα παρουσίαζε 18% υψηλότερη πιθανότητα να έχει εμφανίσει κάποιο από αυτά τα σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάντα.
Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι η σχέση φαινόταν να ακολουθεί μια συγκεκριμένη τάση: όσο αυξάνονταν τα επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα, τόσο συχνότερα καταγράφονταν καρδιαγγειακά επεισόδια.
Η συσχέτιση παρέμενε και όταν οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία και το φύλο. Παράλληλα, δεν φάνηκε να εξηγείται από άλλες γνωστές παραμέτρους καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως ο δείκτης μάζας σώματος, η υπέρταση, ο διαβήτης και τα επίπεδα λιπιδίων.
Πώς μπορεί να επηρεάζονται τα αιμοπετάλια
Ο επικεφαλής της έρευνας, δρ Μάρκο Βιτκόφσκι από το πανεπιστημιακό νοσοκομείο Charité του Βερολίνου, ανέφερε ότι τα νέα αποτελέσματα έρχονται να προστεθούν σε προηγούμενες εργασίες της ίδιας ερευνητικής ομάδας.
Σύμφωνα με τις προηγούμενες μελέτες, η ξυλιτόλη μπορεί να επηρεάζει τη λειτουργία των αιμοπεταλίων, ενισχύοντας την ικανότητά τους να συμμετέχουν στον σχηματισμό θρόμβων.
Η ίδια ομάδα είχε στο παρελθόν εντοπίσει επίσης σύνδεση ανάμεσα σε αυξημένα επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα και ανεπιθύμητα καρδιαγγειακά συμβάντα σε ανθρώπους που θεωρούνταν ήδη υψηλού κινδύνου, μέσα σε διάστημα τριών ετών.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς η ξυλιτόλη χρησιμοποιείται ολοένα περισσότερο σε προϊόντα που οι καταναλωτές συχνά θεωρούν πιο «υγιεινές» εναλλακτικές σε σχέση με τη ζάχαρη.
Δεν αποδεικνύεται ότι η ξυλιτόλη προκαλεί έμφραγμα ή εγκεφαλικό
Παρά τα ενδιαφέροντα ευρήματα, οι ειδικοί τονίζουν ότι χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία τους.
Η συγκεκριμένη έρευνα είναι παρατηρητική, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να εντοπίσει μια συσχέτιση μεταξύ δύο παραγόντων, αλλά δεν μπορεί από μόνη της να αποδείξει ότι η ξυλιτόλη προκαλεί έμφραγμα, εγκεφαλικό ή θάνατο.
Ο καθηγητής Νταν Άταρ, μέλος της επιτροπής επικοινωνίας της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας και μη συμμετέχων στη μελέτη, σημείωσε ότι τα γλυκαντικά χρησιμοποιούνται ευρέως και έχουν αξιολογηθεί ως προς την ασφάλειά τους από τις αρμόδιες αρχές.
Ωστόσο, όπως εξήγησε, τα νέα δεδομένα δημιουργούν ερωτήματα σχετικά με τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιδράσεις της ξυλιτόλης στην καρδιαγγειακή υγεία και καθιστούν αναγκαίες περισσότερες μελέτες.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για τη διατροφή
Η διαιτολόγος του British Heart Foundation, Ντελ Στάνφορντ, υπογράμμισε ότι αρκετοί καταναλωτές μπορεί να θεωρούν τα προϊόντα με γλυκαντικά καλύτερη επιλογή από εκείνα που περιέχουν ζάχαρη. Αυτό ενδέχεται να τους οδηγεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, στην κατανάλωση μεγαλύτερων ποσοτήτων.
Τα νέα ευρήματα, ωστόσο, δεν σημαίνουν ότι η λύση είναι η αύξηση της κατανάλωσης ζάχαρης. Αντίθετα, οι ειδικοί εξακολουθούν να συστήνουν τον περιορισμό των ελεύθερων σακχάρων, αλλά και της υπερβολικής κατανάλωσης επεξεργασμένων τροφίμων και ποτών.
Η συνολική ποιότητα της διατροφής παραμένει σημαντική για την προστασία της καρδιαγγειακής υγείας, με έμφαση σε μια ισορροπημένη διατροφή και στον περιορισμό προϊόντων που περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, αλατιού ή γλυκαντικών.
Έτσι, η νέα μελέτη δεν αποτελεί απόδειξη ότι η ξυλιτόλη είναι άμεσα υπεύθυνη για εμφράγματα ή εγκεφαλικά, αλλά προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο στη συζήτηση γύρω από την ασφάλεια της μακροχρόνιας χρήσης της και αναδεικνύει την ανάγκη για περισσότερη επιστημονική διερεύνηση.
