Πώς φτάνουν οι λοιμώξεις στα μάτια
Όπως εξηγεί ο δρ Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, χειρουργός-οφθαλμίατρος και καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, τα ΣΜΝ μπορούν να προκαλέσουν σημαντική φλεγμονή στα μάτια και να οδηγήσουν σε βλάβες των ιστών ή απώλεια όρασης.
Η μόλυνση μπορεί να συμβεί μετά από άμεση επαφή με σωματικά υγρά, μέσω της κυκλοφορίας του αίματος ή με τον λεγόμενο αυτοενοφθαλμισμό. Πρόκειται για την περίπτωση κατά την οποία ένα άτομο μεταφέρει μόνο του έναν μικροοργανισμό από μολυσμένο σημείο του σώματος σε άλλο, για παράδειγμα αγγίζοντας τα μάτια χωρίς να έχει προηγουμένως πλύνει τα χέρια του.
Η σημασία του ζητήματος γίνεται μεγαλύτερη καθώς τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί τα περιστατικά αρκετών σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων. Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΟΔΥ, μεταξύ 2022 και 2023 τα δηλωθέντα κρούσματα γονόρροιας αυξήθηκαν κατά 26,24%, ενώ η πρώιμη σύφιλη παρουσίασε άνοδο 5,68%. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η αύξηση στις δηλωμένες χλαμυδιακές λοιμώξεις, η οποία έφτασε το 47,69%.
Χλαμύδια: Τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν
Η λοίμωξη από χλαμύδια μπορεί να προκαλέσει μια χρόνια ή υποξεία μορφή επιπεφυκίτιδας, γνωστή ως επιπεφυκίτιδα με έγκλειστα.
Συνήθως προκαλεί κοκκίνισμα και ερεθισμό στο ένα ή και στα δύο μάτια. Μπορεί επίσης να παρατηρηθούν:
πρήξιμο στα βλέφαρα,
μικρά εξογκώματα στην εσωτερική επιφάνεια των βλεφάρων,
βλεννοπυώδεις εκκρίσεις, ιδιαίτερα το πρωί,
αίσθηση ότι υπάρχει ξένο σώμα στο μάτι,
αυξημένη δακρύρροια,
ευαισθησία στο φως,
πρήξιμο των λεμφαδένων μπροστά από τα αυτιά.
Το βακτήριο Chlamydia trachomatis μπορεί να μεταφερθεί στα μάτια κυρίως μέσω αυτοενοφθαλμισμού. Υπάρχει, ωστόσο, και η πιθανότητα μετάδοσης από μητέρα σε νεογνό κατά τη διάρκεια του τοκετού, εφόσον η μητέρα δεν έχει λάβει θεραπεία για τη λοίμωξη.
Σύφιλη: Όταν η λοίμωξη φτάνει σε βαθύτερους ιστούς
Η σύφιλη μπορεί να προκαλέσει σοβαρότερες οφθαλμικές επιπλοκές. Το βακτήριο μπορεί να φτάσει στα μάτια μέσω του αίματος και να προκαλέσει φλεγμονή όχι μόνο στον επιπεφυκότα και τον κερατοειδή, αλλά και σε βαθύτερες δομές.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προσβληθούν ακόμη και ο αμφιβληστροειδής ή το οπτικό νεύρο.
Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πόνο, ξηρότητα και θολή όραση, όμως δεν είναι ειδικά και μπορεί να μοιάζουν με εκείνα άλλων οφθαλμικών παθήσεων. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη εξέταση από οφθαλμίατρο είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η οφθαλμική σύφιλη μπορεί να απειλήσει την όραση.
Γονόρροια: Μια λοίμωξη που χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση
Η γονόρροια μπορεί να μεταφερθεί στα μάτια μετά από άμεση επαφή με μολυσμένα σωματικά υγρά κατά τη σεξουαλική επαφή ή μέσω αυτοενοφθαλμισμού. Μπορεί επίσης να περάσει από μολυσμένη μητέρα στο νεογνό κατά τον τοκετό.
Η οφθαλμική λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει βακτηριακή επιπεφυκίτιδα και κερατίτιδα. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η γονοκοκκική λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα και να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στον κερατοειδή.
Χωρίς την κατάλληλη θεραπεία, υπάρχει κίνδυνος διάτρησης του κερατοειδούς και μόνιμης απώλειας της όρασης.
Έντονη και ξαφνική ερυθρότητα στα μάτια, μεγάλη ποσότητα παχύρρευστου εκκρίματος που μοιάζει με πύον, σημαντικό πρήξιμο και γρήγορη επιδείνωση των συμπτωμάτων αποτελούν λόγους για άμεση εξέταση από οφθαλμίατρο.
Έρπης: Μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες
Και ο ιός του έρπητα μπορεί να προσβάλει τα μάτια και, σε σοβαρές περιπτώσεις, να απειλήσει ακόμη και την όραση.
Η λοίμωξη μπορεί να αφήσει μόνιμες ουλές στον κερατοειδή ή στον ρινοδακρυϊκό πόρο. Παράλληλα, μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στον αμφιβληστροειδή, δηλαδή στον ιστό που βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού.
Μια τέτοια φλεγμονή μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία ουλώδους ιστού και αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς, με σοβαρές συνέπειες για την όραση και, σε ακραίες περιπτώσεις, κίνδυνο τύφλωσης.
HPV και HIV μπορούν επίσης να έχουν οφθαλμικές εκδηλώσεις
Ορισμένα στελέχη του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV), που προκαλούν οξυτενή κονδυλώματα, μπορούν να οδηγήσουν στην εμφάνιση εξογκωμάτων και επίμονου ερεθισμού στην επιφάνεια των ματιών.
Παράλληλα, ο HIV μπορεί να συνδέεται με διάφορες οφθαλμολογικές εκδηλώσεις. Μεταξύ άλλων, μπορεί να παρατηρηθούν αιμορραγίες ή αποφράξεις των αγγείων του αμφιβληστροειδούς.
Πότε χρειάζεται έλεγχος
Τα συμπτώματα από τα μάτια δεν πρέπει να αγνοούνται, ιδιαίτερα όταν ένα άτομο έχει διαγνωστεί με ΣΜΝ ή υπάρχει πιθανότητα να έχει μολυνθεί.
Κοκκίνισμα, πόνος, εκκρίσεις, φωτοφοβία, επίμονη δακρύρροια, θολή όραση ή ξαφνική εμφάνιση "μυγών" στο οπτικό πεδίο χρειάζονται αξιολόγηση, ειδικά όταν εμφανίζονται ξαφνικά ή συνοδεύονται από επιδείνωση της όρασης.
Η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία της λοίμωξης μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο σοβαρών οφθαλμικών επιπλοκών. Η πρόληψη των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων και η άμεση ιατρική αξιολόγηση όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης αποτελούν βασικά μέτρα προστασίας τόσο της γενικότερης υγείας όσο και της όρασης.
